Кіріспе

Далмеллингтон (Dail M'Fhaolain) – Шотландияның Шығыс Айрширдегі базар қаласы және азаматтық приход. 2001 жылы ауылдың халқы 1407 адамды құрады. Қаланың пайда болуы Шотландияның Оңтүстік жоталарын Орталық төмендіктерден бөліп тұратын геологиялық жарылымға байланысты. Далмеллингтон жоталардан Далмеллингтон Мосс жазығына өтетін өзеннің басталу орнында орналасқан. Қаланың тарихы демалыс орны, базар қаласы, тоқыма өндіріс орталығы және кеншілер ауылы ретінде қалыптасқан. Ауылдың солтүстігіндегі Чалмерстон ашық карьерлік көмір кеніші 742 гектарға жуық аумақты алып жатқан, бірақ қазіргі таңда жұмыс тоқтатылған және нысанды қайта жаңартудың бірінші кезеңі аяқталды. Бұрын қалада аймақтың тарихын сақтауға арналған мұражай жұмыс істеген, бірақ ол 2017 жылдың қаңтар айында жабылды. Далмеллингтон төңірегінде көптеген ғылыми тұрғыдан маңызды жерлер бар, олардың ең танымалсы – жақын орналасқан Лох-Дун көлі. Таңдаулы жергілікті көріністер Шотландияның қараңғы аспан обсерваториясы Далмеллингтонның жанында, Галлоуэй орманының қараңғы аспан паркінің солтүстік жиегінде орналасқан, алайда ол 2021 жылдың 23 маусымындағы таңертеңгі сағаттарда өрт салдарынан толығымен қирады. Ауылда "Дун кампусы" ішінде екі мектеп бар: Далмеллингтон бастауыш мектебі және Дун академиясы. Далмеллингтон Крейглингиллан керлинг клубы – Далмеллингтондағы ең көне клуб, ол 1841 жылдың 3 желтоқсанында Black Bull қонақ үйінде құрылған және содан бері үздірілмей жұмыс істеп келеді. 2004 жылы клуб мүшелері Крейггилландағы сыртқы керлинг алаңын қайта жаңартып, Шотландиядағы жалғыз өзін-өзі тегістейтін керлинг алаңын құрды.

Тарих

Далмеллингтон – ежелгі қоныс, тегі нақты белгісіз. Шамамен 6000 жыл бұрын, адамдар Батыс жағалауынан өзендер арқылы ішкі аймақтарға қоныс аударған кезде, бұл жерде алғашқы қоныстану орын алған болуы мүмкін. Неолит дәуірінде де адамдар тұрғандығы анық, себебі сол кезеңге тән обалар мен құралдардың қалдықтары табылған. Соңғы жылдары Лох-Дун маңында ертедегі адам қызметінің іздеріне тапқан. Bogton Loch және Loch Doon көлдерінде краногтар болған десе де болады. Орта ғасырларда Далмеллингтон Кайл-Стюарт аймағының бір бөлігі болды және король Шотландияға шақырған нормандық лордтардың билігінде болды, олар елді бағындыруға көмектесті. Олар корольдің тапсыруымен салық жинап, әділдік жүргізді. Осы кезеңде "Далмеллингтон моттасы" салынды. Тарихи оқиғалар Далмеллингтонның географиялық маңыздылығын көрсетіп тұр, Дун аңғары римдіктердің жолы және тіпті римдік әскери бекінісі болған деген болжам бар. Келісімдік кезеңінде 900 сарбаз бұл аймақта орналасқан. Аймақта екі қамал болды: Лох-Дун және Лейт-Альпин. XVIII ғасырда Далмеллингтон шағын ауыл болып, шамамен 500 тұрғыны болды, бірақ қазіргі заманғы өмір салты қалыптаса бастады. Жоғары сапалы көмір ашық карьерлерден өндіріліп, Галлоуэйге тас жол арқылы тасымалданды. Джеймс Уатттың бу машинасының арқасында терең шахталар салу мүмкін болғаннан кейін және 1858 жылы темір жол салынып аяқталғаннан кейін қала өсті. Көмір өндіруден басқа, төбелерде 8000 қой және 800 бас қара мал бағылды, сондай-ақ жүнді иіру және тоқу жоспарлары жасалып жатты. Бұл жоспарлардың нәтижесінде келесі ғасырда біраз уақыт бойы гүлденген екі жүн тоқыма фабрикасы құрылды. Екі фабрикада барлығы 30-ға жуық адам жұмыс істеді. Ең ірі фабрикадан шыққан жіптердің бәрі Килмарнок кілемше тоқушыларына жіберілді, ал фабрика иесі сегіз тоқыма станогы бар кілемше фабрикасын қосты. Екінші фабрикада тоқылған жіптер де сол жерде жамылғы, плащ, қап матасы және т.б. сияқты өнімдерге айналдырылды. Сонымен қатар, 40-қа жуық тоқымашы үйде жұмыс істеді. 20 ғасырға келгенде тау-кен өндірісі басты салаға айналғанмен, жұмысшылар шеткі аймақтарға баруға мәжбүр болды. 1940 жылдары жылына 124 000 тоннаға жуық өнім өндіретін сегіз шахта жұмыс істеді. Еңбекті көп қажет ететін терең шахталардың тоқырауымен аймақ ашық карьерлік кен өндіруге тәуелді болды. Бұл Женева конвенциясын бұзу болғанымен, құрылысына көптеген неміс тұтқындары жұмылдырылды. Лох-Дун әуе артиллерия мектебінің темір жолы Далмеллингтон станциясынан Далфарсонға дейін, Крейггиллан үйіне жақын орналасқан. 1997 жылдан 2005 жылға дейін Далмеллингтон қаладағы көптеген кітап дүкендерінің болуына байланысты кітап қалашығы ретінде танымал болды, бірақ соңғы кітап дүкені 2005 жылы жабылды.

Дальмеллингтон тобы

Далмеллингтон тобы Далмеллингтон ауылында орналасқан және ол Шотландияның ең көне мыс қорытынды оркестрлерінің бірі болып табылады. 1864 жылы құрылғаннан бері бұл оркестр осы қозғалыстың алдыңғы қатарында тұр. Оркестр жарыстарда айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді және олардың аты Шотландиядағы барлық маңызды жарыс кубоктарына жазылған, оның ішінде үш рет Шотландия чемпионатында жеңіске жеткен. Оркестр үнемі келесі шаралар үшін музыкамен қамтамасыз етеді: концерттер, мерекелік күндер, тойлар, шіркеу қызметтері, ашылу салтанаттары, шерулер, фонограммалық музыка және Рождестволық іс-шаралар. 2014 жылы оркестр өзінің 150 жылдығын тойлады.

Дальмеллингтон жәндіктері

Далмеллингтон қатесі – 2015 жылы Далмеллингтон пошта бөлімшесінде табылып, сол бөлімшенің атымен аталған Пошта Офисінің "Horizon" ИТ жүйесіндегі қате. "Horizon" төлемнің штрих-коды бір рет сканерленгеніне қарамастан, ақша аударымдарын қабылдауды екі рет қайталап орындады. Бұл "Horizon" жүйесінде ақша жетіспеушілігіне алып келді, себебі пошта бөлімшесінің басшысы аударымды бірнеше рет жіберуге тырысты, экранның тоңуы салдарынан жүйеден шығуға мәжбүр болып, аударым сәтсіз аяқталды деп ойлады. Пошта басқармасы түсіндірілмейтін ақша жетіспеушілігі үшін пошта бөлімшесінің басшыларын жауапты деп танып, оларды ұрлық және жалған есептеу жасады деген айыппен сотқа берді. Олар мұндай қателердің бар екенін мойындамай келді. Далмеллингтон қателіктің бар екенін дәлелдеді және 2018/19 жылғы Жоғары соттағы істе Алан Бейтс пен 550-ге жуық пошта бөлімшесінің басшылары компьютерлік қателердің есептегі кемшіліктерге себеп болуі мүмкін екенін дәлелдеу үшін куә ретінде пайдаланылды.