Кіріспе

Poltergeist III – 1988 жылы Гари Шерманның сценарийін жазып, режиссерлік еткен, Том Скеррит, Нэнси Аллен, Хизер О’Рурк және Зелда Рубинштейн бас рөлдерде ойнаған американдық табиғаттан тыс қорқынышты фильм. Бұл фильмде Чикаго қаласындағы Джон Хэнкок орталығындағы әпкесі мен әкесінің пәтерінде тұрған кезде зұлым рухтардың қорқытуына ұшыраған жас Кэрол Энн Фрилингтің тағдыры баяндалады. 1988 жылдың 10 маусымында шыққан бұл фильм Хизер О’Рурктің соңғы туындысы болды, өйткені ол фильм шығуға төрт ай бұрын 12 жасында қайтыс болды. Оның қазасы Metro Goldwyn Mayer студиясы үшін маркетингтік қиындықтар тудырды, олар осы трагедияны пайдаланғысы келмеді. Фильм сыншылардан жағымсыз пікірлер алды және кассада үміттерді ақтамады, 9,5 миллион долларлық бюджетке қарсы 14,1 миллион доллар табалдырысын өтті.

Сюжет

Фрилингтер отбасы Кэрол Эннді туған жері Калифорниядан Диананың бай әпкесі Пэт пен оның күйеуі Брюс Гарднермен бірге Чикагоға жіберді. Кэрол Эннге ол әпкесі мен ағасымен уақытша, эмоционалдық проблемалары бар дарынды балаларға арналған ерекше мектепке бару үшін тұратыны айтылды, бірақ Пэт мұны Стивен мен Дайанның Кэрол Эннді үйден шығаруды қалағаны үшін деп санайды. Пэт пен Брюс Фрилингтер отбасының алдыңғы екі фильмде бастан өткен оқиғаларын білмейді, тек Стивеннің жаман жер мәмілесіне қатысқанын айтады. Брюстің бұрынғы некеден туған қызы Доннамен бірге олар Джон Хэнкок орталығында тұрады, оның менеджері Брюс. Кэрол Энннің тәжірибелерін оның мұғалімі/психиатры доктор Ситон талқылауға мәжбүр етеді, ол оның ойдан шығарып айтқанына сенеді. Ұдайы сөйлесу арқылы Аянның зұлым рухы пайда болады. Генри Кейн Кэрол Энннің орнын анықтап, оны бұрынғы кездесуі кезінде жіберген лимбодан қайтарып әкеледі. Кейн жоғары ғимараттан жылуды сорып ала бастайды және айналарда көріне бастайды. Аруларға сенбейтін доктор Ситон Кэрол Энн – көпшілікті гипнозға түсіре алатын, адамдарға шабуыл жасалғанын сендіретін манипулятивті бала деген қорытындыға келеді. Сонымен қатар, осы кезеңде Тангина Барронс Кейннің Кэрол Эннді тапқанын түсінеді және оны қорғау үшін елден елге сапар шегеді. Сол түні Кейн айнадағы бейнелерді иемденіп, адамдардың бейнелері олардың денесінен тәуелсіз әрекет етеді. Кэрол Энн сол түні жалғыз қалғанда, Кейн оны тұтқындау үшін бөлмесіндегі айналарды пайдалануға тырысады, бірақ ол Тангинаның көмегімен қашып кетеді, ол телепатиялық түрде Кэрол Эннға айнаны сындырып тастауды айтады. Донна мен жігіті Скотт күзетші болмаған кезде күзет кеңсесіне кіреді, олар бассейндік видеотаспаны ғана көретінін және достары бар кезде бассейнді көрмейтінін қамтамасыз етуді мақсат етеді. Мониторлардың бірінде олар қорқып қалған Кэрол Энннің биік ғимараттың тұрақ орнынан қашып бара жатқанын көріп, оны құтқаруға барады. Бірақ олар оны таба алмағанда, Кейн мен оның адамдары үштігін де көлге апарып, "Екінші жаққа" алып кетеді. Осы уақытта Тангина мен доктор Ситон екеуі де Пат пен Брюспен бірге биік ғимаратта болады. Доктор Ситон Кэрол Энннің бәрін сахналағанын тұжырымдайды, ал Тангина оны қайтаруға тырысады. Скотт "Екінші жақтан" бассейн арқылы босатылады (алғашқыда мұздаған сияқты) және ата-анасымен бірге үйіне әкелінеді. Тангинаны Кейн Кэрол Энн болып маскаралап өлтіреді; және Донна кейіннен Тангинаның денесінен жарылып шығады. Доктор Ситон Доннаны тыныштандыруға тырысқанда, Брюс Кэрол Энннің айнадағы бейнесін көріп, оның артынан қуады, ал Пэт соңынан еріп жүреді. Доктор Ситон да қасында, ол лифтте Кэрол Эннді көріп тұр деп ойлайды. Доктор Ситон лифт есігіне жақындағаннан кейін, Донна оның артына шығады және оны бос лифт шахтасына итеріп жібереді. Осы сәтте қайтып келгені Донна емес, Кейннің бақылауындағы әруақ екені анықталады, ол содан кейін айнаға қайта оралады, қасында Скотттың әруағы да болады. Тіпті өлгенде де, Тангина Кейн ойлағаннан да күшті. Ол Пэт пен Брюске өзінің әшекейін және маңызды кеңес беру үшін жеткілікті уақытқа оралады. Пат пен Брюс Кэрол Эннді табу үшін күреседі, бірақ Брюс тұтқындалады және ақыр соңында Пэт Кейнге қарсы соңғы бетпе-бет кездесуде Кэрол Эннге деген сүйіспеншілігін дәлелдеуге мәжбүр болады. Кейін Тангина пайда болады және Кейнді өзімен бірге жарыққа баруға көндіреді. Содан кейін Донна, Брюс және Кэрол Энн Пэтке қайтарылады (Скотты қоспағанда), "Екінші жақтан" оралып келеді. Соңында ғимаратқа найзағай жарқырап, Кейннің зұлым күлкісі естіледі, бұл Кейн толығымен жойылмағанын білдіреді.

Даму

Жазушы-режиссер Гэри Шерман "Польтергейст III" фильмінің түпнұсқа сценарийін сценарист Брайан Таггертпен бірге жазды, осыған дейін ол онымен "Жұмқыр: Өлі немесе тірі" (1987) фильмінде жұмыс істеген еді. Шерман қалалық ортаның да оқшауланған шалғай маңындай қорқынышты болатынын ойлады. Оның пікірінше, "қабырғаның ар жағында адамдар бар, ал сіздің қиындыққа тап болғаныңызға ешкім мән бермейді". Сонымен қатар, Шерман Льюис Кэрроллдың "Көзге көрінбейтін айна арқылы" романынан әсер алды, ол фильмнің сюжеттік құрылымына негіз болды, әсіресе айналарды сюжеттік құрал ретінде пайдалану. Кори Бертон Кейнге дауыс беру үшін қайта келді, бірақ бұл жұмысы үшін титрде көрсетілмеді. Крейг Т. Нельсонға Стив Фрилинг рөлін тағы да ойнау ұсынылды, бірақ ол екеуі жеткілікті дей келіп, бас тартты.

Түсірілім

Poltergeist III фильмінің түсірілімі 1987 жылғы 6 сәуірде басталды және маусымда аяқталды. Бұл эпизод нақты платформада түсірілді, актерлердің шамамен 100 қабат биіктігіндегі платформада тұруы қажет болды. 1987 жылғы қарашада MPAA фильмге PG рейтингісін бергеннен кейін, Шерман мен студия соңғы бөлігінің кем дегенде бір бөлігін басқа арнайы эффектілермен қайта түсіруге шешім қабылдады. О'Рурк қайтыс болғаннан кейін жойылған түпнұсқалық соңында Патрисия әйнек панельден пәтерге секіргенде, Кэрол Энн, Донна, Скотт, Брюс және Тангина тоңған және өліп бара жатқан күйде табады. Содан кейін ол өзі де мұзға тігіліп, мойнындағы алқаны ұрлауға ниеттенген Кейн мен оның зұлым айнадағы көрінісінен шабуылға ұшырайды. Патрисия оларды ығыстыруға тырысады және отбасына деген шарты жоқ сүйіспеншілігін жариялайды, бірақ тоңған Тангинаға тұмсығып, еденге құлайды. Кенеттен Тангина мұздан қолын босатып, алқаны ұстап алады. Ол Кейнді Кэрол Энн емес, оны басқа жаққа апаруға болатынына көндіреді. Кейн қолын алқаға тигізеді, бірақ көтерілудің орнына, оның беті жарылып, жарылыс болады. Жарылыс барлығын босатады, бірақ Тангинаны жояды және қатты дауыл тудырады. Патрисия, Кэрол Энн, Донна, Скотт және Брюс айналық өлшемнен шығады. Кэрол Энн айнада оларға қол сүйкейтін және бір тамшы жас шығарып тұрған күлімдеген Тангинаның бейнесін көреді. Жаңа SFX макияжының жоспарлау және жобалау жұмыстары 1987 жылғы желтоқсан мен 1988 жылғы қаңтар аралығында жүргізілді, түсірілім күні ақпан айының басына белгіленді. О'Рурк қайтыс болғаннан кейін Шерман фильмді аяқтағысы келмеді, бірақ студияның қысымы басым болды және 1988 жылғы наурыз айында О'Рурктің орнына жеті жасар актриса Хизер Холти қолданылып, бүкіл соңы қайта түсірілді. Сәуір айында жаңа соңы қосылған фильмнің қайта өңделген нұсқасы MPAA-ға жіберілді, содан кейін ол PG-13 рейтингісін алды. Аяқталған фильм сыншылар мен кассадан сәтсіз шықты. Шерман фильмнің кейбір бөліктерімен мақтанатынын (әсіресе, сол жанрдағы фильмдерде жиі кездесетін дәстүрлі оптикалық эффектілердің орнына механикалық «камерадағы» эффектілерді шығармашылықпен пайдалану) айтса да, бұл оның ең сүйікті фильмі емес.

Шығару

Poltergeist III 1988 жылдың 10 маусымында АҚШ-та шықты. О'Рурктің қазасы MGM-нің фильмді наситтау кампаниясын ушықтырды, оның өлімін пайдалануға тырысқандай көрінбеу үшін. Скеррит пен Аллен О'Рурктің қазасы туралы сұрақтар тудырмау үшін фильм туралы интервью беруден тартынды.

Кассалық жинақ

Poltergeist III фильмі Poltergeist трилогиясының ең аз табыс әкелген және ең аз көрермен жинаған фильмі болды. Ол №5-те дебют жасап, алғашқы апта соңында 4,344,308 доллар тауып, 1,471 кинотеатрда орташа есеппен 2,953 доллар көрсетті. Фильм екінші апта соңында топ-10-нан шығып, 52 пайызға төмендеп 2,093,783 доллар (1,467 кинотеатр, орташа есеппен 1,427 доллар) тауып, №11-ге түсті, ал 10 күндік жалпы табысы 8,165,286 долларды құрады. Poltergeist III-нің ішкі кассалық жиынтығы 14,114,488 долларды құрады. Фильм 1988 жылғы 4,11 долларлық билет бағасымен 3,434 миллион билет сатты, алғашқы фильмге 25,410 миллион, екінші фильмге 11,050 миллион билет сатылған.

Сыни жауап

Джин Сискель мен Роджер Эберт фильмге апталық синдикаттық шоуларында "екі бас бармақ төмен" бағасын берді. Олар екеуі де фильм кейіпкерлерінің бірін-бірі жиі шақырып, әсіресе "Кэрол Энн" деп айқайлағандығына ашуша болды. Эберт фильмді көруге барғанда, кинотеатрдағы көрермендер де осы әдіске наразылық білдіріп, экранға қарай есімдерді айқайлай бастады. The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин: "Фильмді режиссерлап, сценарийін жазған Гэри Шерманның айна арқылы үйлесімді әлем құру туралы түсінігі жоқ. Ол тек отты немесе денеді шарпып жіберетін эффектілерге қанағат етеді, оларды жалықтыратын әңгімелермен және кездейсоқ юмормен араластырады" деп жазды. Variety журналы былай деді: "Режиссер және сценарийші Гэри Шерман 'Полтергейст' фильмдерінің дәстүрін жалғастырып, бір арнайы эффектіден екіншісіне асығып бара жатқанда, осы фильмнің қандай да бір мағынасы бар ма екеніне мүлдем қызығушылық танытпайды. Тіпті сонда да ол кешігеді". Лос-Анджелес Таймс газетінің Майкл Уилмингтон оны "тек атауы мен нөмірін ақтау үшін жасалған тағы бір жалғасы" деп атады. Орындаушылардың ойыны жасандылыққа, жүгерінің еңгеуіне және көзді домалатуға толы, бұл иллюзияны сынған шыныстай қиратады. "Чикаго Трибьюн" газетінің авторы Дейв Кехр фильмге төрт жұлдыздың екісін берді және "мұны қалай жасады?" деген әсер қалдырған арнайы эффектілерді мақтады, бірақ содан кейін: "Шерман тырысады, бірақ ол 1 және 2-бөлімдердегі табиғаттан тыс оқиғалардың психологиялық негізін құраған отбасылық шиеленісті толыққанды жасай алмайды. Жаңа кейіпкерлер сызықты, ал ескілері біршама әлсірегендей көрінеді" деп жазды. The Washington Post газетінің Хэл Хинсон: "Фильмнің сценарийшісі және режиссері Гэри Шерман қорқынышты эффектілерді көрсету үшін платформа құрды, олардың кейбіреулері өте жақсы, қорқынышты түрде. Шерманның мұндай нәрселерді қалай жасауды білетіні анық. Бірақ олардың айналасында нақты фильм болмаса, бұл пиротехника шынымен де сіздің жүйкеңізге тиеді" деп жазды. 2023 жылдың наурыз айына қарай, фильм Rotten Tomatoes сайтында 19 рецензияға негізделген 16% рейтингке ие болды (3 оң және 16 теріс), орташа бағасы 3,9/10 құрады.

Марапаттар

Жыл Қауымдастық Санаты Жеңімпаз Нәтижесі Сілтеме (Ref.) 1989 Алтын малина сыйлығы Ең нашар қосалқы актриса Зелда Рубинштейн 1990 Сатурн сыйлығы Ең жақсы қосалқы актриса

Үй медиасы

MGM 1989 жылдың ақпан айында Poltergeist III фильмін VHS форматында шығарды. MGM 2003 жылдың 26 тамызында Poltergeist II: The Other Side фильмін DVD форматында, Poltergeist III фильмімен бірге екі фильмнен тұратын жинақта жарыққа шығарды. Бүгінгі күнге дейін 1-аймақта бұл фильмнің жеке DVD нұсқасы шыққан жоқ. 2011 жылдың 13 қыркүйегінде MGM фильмді Blu-ray форматында шығарды. 2017 жылдың 31 қаңтарында Scream Factory фильмнің Blu-ray коллекционерлік басылымын шығарды, онда жаңа түсіндірмелер мен қосымша материалдар, сондай-ақ қайта түсірілгенге дейін түпнұсқа соңы бар. Түпнұсқа соңы фильмнің түпнұсқа негативтерінің арасынан табылды және түпнұсқа дыбыстық жолы жоғалғандықтан субтитрлермен бірге келді. Түпнұсқа соңында Пэт Брюс, Донна, Кэрол Энн және Тангинаның мұздаған денелері арасында Кейнмен беттеседі, ал Тангина Кейнді жеңетін сиқырлы амулетті ұстап алады. Соңғы кадрда жоғарыда аталған актерлермен қатар, театрлық нұсқада неліктен болмағаны түсіндірілмеген Скотт та бейнеленген.