Израильдік қоныс белсендісі Авраам Ран: Палестина жерлерін басып алу және зорлық-зомбылық

Кіріспе

Израильдік қоныс аударушы белсенді (1955 жылы туған)

Авраам "Аври" Ран (1955 жылы туған) – палестиналықтарға қарсы көп рет қылмыстық құқық бұзушылықтар жасаған израильдік қоныс аударушы белсенді және кәсіпкер. Ол Hilltop Youth қозғалысының негізін қалаушысы және «даусыз символы» деп есептеледі. Палестина жерлерін дамытуға қатысты оның тәсілі «экологиялық расизм» деп сипатталды, ол жерді өңдеумен бірге қорқыту тактикасын қолдануды білдіреді. Органикалық тағамдар кәсіпкері, сонымен қатар Израиль қорғаныс күштерінде (IDF) запастағы лейтенант/полковник. Оған бірнеше рет айып тағылып, төрт айыпталу бойынша сотталды, оның ішінде үш рет шабуыл жасау және бір рет аса ауыр шабуыл жасау. Израильдің оңшыл діни айналымдарында «мессиандық қаһарман» саналады, кейбір дереккөздерде «харизматикалық гуру» немесе «киелі кітаптағы сабра» деп аталса, оның Янун палестиналық ауылында болуы оның тұрғындары үшін «апатқа» алып келді.

Өмір

Ран 1955 жылы Негевтегі Нир-Хенде дүниеге келген. Ол жасөспірім шағына дейін Израильдің жағалауындағы Нахолим елді мекенінде секулярлық отбасында өскен, кейін оның отбасы, анасы мен ағасы (кейін Израильдің қауіпсіздік қызметіне, Шин Бетке қосылған) кибуцты тастап кетті. Ран IDF-ке шақырылып, бронетанкті дивизияның командирі болды. 1995 жылы "Сайерет Маткал" элиталық операциялық бөлімінде де қызмет етті. Тель-Авивтегі аяқ киім фабрикасында жұмыс істеді, әйелі Шаронамен бірге (ол Неве Ярак мошавынан келген) қатаң түрде сақтанушы болып өзгерді. Олардың он баласы бар. 1993 жылдың қыркүйегінде Осло келісімдеріне қол қойылғаннан кейін Ран әйелімен бірге Меир мошавынан, өзінің айтуынша, фермасы болған жерден, Израильдің Батыс жағалауындағы Наблус қаласына жақын орналасқан Итамар қонысына көшіп келді. Ол жерде органикалық тауық шаруашылығын құрып, басқарды. Уай өзені меморандумы бекітілгеннен кейін, 1998 жылдың 15 қарашасында Ариэль Шарон наразылық білдіргендерге: "Барлығы қоныстарды кеңейту үшін мүмкіндігінше көп төбелерді басып алуы керек, өйткені қазір алғандарымыз біздікі болады, ал біз қолға түсірмегендері оларға кетеді" деді. Сол желтоқсанда Ран өзінің жеке қадамын жасады, Итамардың қоршауын басып өтіп, Итамардан шығысқа қарай алты шақырым жердегі ашық, жел соққан төбеде шатыр тікті, бұл ізраилдық аванпостына Гив'от Олам (Мәңгілік/Әлем төбелері) деп ат қойды. Ол "Бетте" бастап, 851-ші төбеге дейін жетіп, содан соң шыңға көтерілді. Уақыт өте келе Ран өзінің бизнесін құру үшін палестиналық отбасылардан 900 дунамнан астам жеке меншіктің жерін тартып алды. Израильдік саясаттанушы Хагар Котефтің сөзіне сүйенсек, оның Гивот Олам егістік жері "жерді тартып алу, қорқыту, мазақтау және физикалық зорлық-зомбылық" арқылы құрылған. Ран табиғатта өмір сүру үшін қатыгездік қажет деп санайды. Органикалық шаруашылықпен айналысатын көптеген қоныс аударушылар палестиналықтардың дәстүрлі егін өсіру әдістерін (зәйтүнді қолмен жинау және есектерді пайдаланып егіс жасау) көне деп есептесе де, олардың әділ сауда кооперативтері халықаралық нарықта жоғары сапалы органикалық өнімдерді сатуға сертификатталған. Үкіметтен ауыр субсидиялар алуға қарамастан, Ран өзін "еврей генийінің" көрінісі ретінде және "Мапайлық" ретінде қарастырады, Мапай партиясының жерді алу, басқалардың пікіріне мән бермеу, сұрақ қоймау және оны дамыту жолын ұстанған. Оның көптеген жұмысқа алынғандары мектепті тастаған жастар, ал фермада жұмыс істейтін 50 жастың арасында мінез-құлқы нашар болуы жиі кездеседі. Банкроттық мәселелерге тап болған Ран Дүниежүзілік сионистік ұйымнан және Леуми банкінен несие алды, үшін тауық шаруашылығын кепіл ретінде пайдаланып, "Итамар фермасы" деп атаған жерін ипотекаға берді. Ран өзінің "Аври Ранч" деп аталатын жерінде тұрады, бұл Гивот Оламның негізгі аванпостынан бір шақырым жерде орналасқан.

Ran was born in 1955 in Nir Hen, in the Negev. He was raised in a secular family in the Israeli coastal settlement of Nahsholim until his late teens, when his family, mother and brother (who later joined the Israeli security service, the Shin Beit) left the kibbutz. Inducted into the IDF, where he became a commander in an armoured division. In 1995, Ran also served in an elite operations unit, the Sayeret Matkal. He worked in a shoe factory in Tel Aviv, and became strictly orthodox, together with his wife Sharona, who came from the moshav Neve Yarak. The couple has ten children. Shortly after the signing of the Oslo Accords, in September 1993, Ran moved with his wife from moshav Meir, where he says he owned a farm, to the Israeli West Bank settlement of Itamar, near the Palestinian town of Nablus, an area he was familiar with from his reserve duties in the armoured corps. There he built and ran an organic chicken coop. With the confirmation of the Wye River Memorandum, on 15 November 1998 Ariel Sharon declared to a crowd of militants
"Everybody has to move, run and grab as many hilltops as they can to enlarge the settlements because everything we take now will stay ours Everything we don't grab will go to them." That December Ran made his own move, venturing beyond Itamar's fencing to pitch a tent on an open, windswept hill some six kilometers east of Itamar, naming the Israeli outpost Giv'ot Olam (Hills of Eternity/the Universe.) He reached it by stages, starting at "The Spot", shifting then to Hill 851, until he gained the summit. Over time, Ran dispossessed Palestinian families of over 900 dunams of personal property to establish his business. According to the Israeli political scientist Hagar Kotef, his Giv'ot Olam farmland was founded by means of "land grabbing, intimidation, harassment, and physical violence". Ran is said to believe that brutality is integral to living in nature. Though many settlers running organic farms consider the traditional Palestinian methods of cultivation (handpicking olives and ploughing fields by harnassing donkeys) as primitive, it has been argued that their fair trade cooperatives have been certificated to sell high quality organic products on the international market. Despite drawing on heavy government subsidies, Ran considers himself both a self made man exemplifying "Jewish genius", and a Mapainik, as having followed the Mapai approach of taking land, of being indifferent to what others say, asking no questions, and developing it, something he says he learnt on his kibbutz. Many of those he recruits are high school dropouts and, of the 50 youths working on his farm, behaviourial problems are common. Ran, who has faced bankruptcy problems, obtained a loan from the World Zionist Organization, and from Bank Leumi, using a chicken coop as collateral, and by mortgaging what he called Havat Itamar (Itamar Farm). Ran himself lives on his self styled "Avri Ran Ranch" a mile from the mother outpost of Giv'ot Olam.

Янундағы ауыл тұрғындарымен қақтығыс

Ранның пікірінше, палестиналықтар – "басып кіретін түр". Ол "араб шаңына" тең көретін халыққа ешқандай жаулық сезімі жоқ, керісінше, бейжайлық танытады. Haaretz басылымының хабарлауынша, Ран Израильдің мемлекеттік меншігі деп таластайтын жерді иелену арқылы, сондай-ақ Янун ауылына тиесілі жерлерді тартып алу арқылы оны басып алған. Одан кейін ол өзінің жері деп жариялаған аймаққа кіруге тырысқан кез келген палестиналыққа шабуыл жасады. 2012 жылы Peace Now ұйымының директоры Дрор Эктес, Янун ауылының кез келген тұрғыны үйінен 50 метрден асып кетсе, Гивот Оламнан шабуылға ұшырауы мүмкін екенін мәлімдеді. Ранның басқаруымен жұмыс істейтіндердің айтуынша, барлық жер еврей халқына Құдайдың сыйы, ал олар заңды мұрагерлер ретінде жергілікті палестиналықтарға қарсы күш қолдануға құқылы. Ауылдық құжаттарға сәйкес, 1997 жылдан 2004 жылға дейін тұрғындар мен олардың мүліктеріне қатысты 21 ірі шабуыл жасалған, ал көптеген зиян Ранның Гивот Оламдағы бекінісіндегі адамдардың қолынан келген. Осы оқиғаларға шабуылдар, оқ ату, ұрып-соғу, малға зиян келтіру, оның ішінде қойларды улау, сондай-ақ Янунға БҰҰ-ның сыйлаған жалғыз электрмен жабдықтау инфрақұрылымын жойған өрт кірді. 1998 жылы 128 ешкі сойылып, мыңдаған зәйтүн ағаштары кесілді. 2002 жылдың қазан айында Ран басқаратын жастар тобының зорлық-зомбылық, ұрлық және шабуылдары соншалықты күшті болды, бүкіл ауыл эвакуациялаудан басқа амал жоқ деп шешті. Сол кездегі ауыл әкімі Абделатиф Собейдің сөзіне қарағанда, Ран оған: "Янун маған тиесілі" және "Ештеңе жасамас бұрын менің рұқсатымды алуың керек" деген. "Мен мұндағы әскермін, полициямын, мен бүкіл әлеммін". Ран отарлауды соғыс бөлігі деп есептейді, айтады: "Бұл туралы жаңылыспаңыз – біз осы шайқаста жеңіске жетіп жатырмыз, және осы үшін ешкімнен кешірім сұрамаймыз". Ол бекіністің қорғауын қадағалайды, оның қауіпсіздік қажеттіліктерін қамтамасыз етеді, Израиль армиясына сүйенбейді, елдің ресурстарын "сарқып" кетпеуді жөн көреді. Кейбір сыншылар бұл палестиналықтардың өмірін "жанды тозаққа" айналдырғанын айтады. Оны кейбіреулер "Шериф" деп атайды. 2020 жылғы мәліметтерге сәйкес, Котефтің айтуынша, Ранның бекінісінен жасалған шабуылдар мен зорлық-зомбылықтың үнемі күшейіп келе жатқаны Янун ауылының тұрғындарын өз жерлерін толығымен тастап кетуге мәжбүр етті.

Palestinians are, in Ran's view "an invasive species". He claims he has no enmity, as opposed to indifference to a people he regards as "Arab dust". According to Haaretz, Ran seized the land by trespassing on what Israel claims to be its state property, and by sequestering lands belonging to the adjacent Palestinian village of Yanun. Thereafter, he attacked any Palestinian who ventured to enter what he declared to be his own land. In 2012, Peace Now director Dror Ektes stated that any Yanun villager who ventured more than 50 yards from his home risked being attacked by Giv'ot Olam people. Those who work under Ran at the outpost claim that all of the land is God's bequest to the Jewish people and that they as legal heirs exercised a prerogative to employ violence against local Palestinians who contest their reclamation of the territory; modern legal arguments about Palestinian property rights are an irrelevance. According to village documentation, 21 major settler attacks on the residents and their property took place from 1997 to 2004, with most of the damage caused by people from Ran's outpost at Giv'ot Olam. These incidents consisted of acts of assault, shootings, beatings, harm to livestock, including the poisoning of sheep and an episode of arson, which destroyed the only available infrastructure for electricity, an installation that had been donated to Yanun by the United Nations. In 1998, 128 goats had been slaughtered and thousands of olive trees cut down. In October 2002, harassment, theft, and attacks by a band of youths led by Ran was so severe that the entire village decided they had no option but to evacuate. According to Abdelatif Sobeih, the mayor at that time, who still bears scars from his encounter, Ran told him: "Yanoun belongs to me," and that "You must ask my permission before you do anything." "I am the army here; I am the police; I am the whole world." Ran regards the presence of settlers as part of a war, stating: "Make no mistake about it – we are winning this battle, and we have no one to apologize to for that." He oversees the defense of the outpost, taking care of its perceived security needs, saying that they do not rely on the Israeli army, preferring not to "drain" the country's resources. Some critics respond that this, in effect, has made life for Palestinians in the vicinity a "living hell". He is known to some as "the Sheriff". As of 2020, according to Kotef, the continual severity of attacks and harassment from Ran's outpost has led Yanun villagers to almost completely abandon their lands.

Заңмен келіспеушіліктер

Анна Балтцерге берген куәлігіне сәйкес, израильдік еврей, жоғары технологиялы кәсіпкер және «Та’айуш» израиль-палестиналық бейбітшілік тобының мүшесі Дэвид Нир, 2002-2003 жылдардың қысында Янунда болған. Ол сол кезде ауыл тұрғындарын қорғау үшін қалып қойған екі халықаралық азаматтың Ран есімді адам тарапынан ұрлануына куә болған, сондай-ақ олардың қымбат камералары тәркіленген. Ұрланғандарды оның бекінісіне алып барып, аяқ киімдері мен күртелерін шешіп, қатты жаңбыр астында сазға жатқызып қойған. Израильдік Дэвид камера жабдықтарын қайтарып алуға тырысқанда, 4 IDF сарбазымен бірге болған. Оның айтуынша, Ран мылтығының саптамасымен бетіне соққы бергені салдарынан мұрны сынған және бас сүйегінің бір бөлігі сынып қалған. Іс сотқа жеткен: төрт сарбаздың бірі оқиғаны растады, ал қалған үшеуі жоққа шығарды. Сарбаздар түсірген фотосуреттер сот ісінен жоғалып кеткен. Ран жазасыз босатылды. Израильдіктер Ранның жоғары байланыстарға ие болғанын болжады. 2005 жылдың 20 наурызында Израиль полициясына палестиналықтарға қарсы екі шабуыл туралы хабарлама келіп түсті. Шабуылдардың нысаны – малшы және Әбу Шехада есімді фермер болды, ол өз жерінде көкөніс егумен айналысқан. Тергеу нәтижесінде Ранды қоса алған төрт қоныс аударушы айыпталып, үй қамауына алынды, бірақ ол жазасын өтемеді. 2005 жылдың тамызында Израиль полициясы оны іздеп жүрген кезде Ран жасырынған. 2006 жылы Кфар-Саба сотында өткен сот процесінде үш адам, оның ішінде Ран да ақталды, ал қалғаны қамаудағы уақыты қысқартылғандықтан кінәсін мойындады. Бес ай қамауда отырған Ран бастапқыда шабуыл жасағанын мойындаған болатын, бірақ содан кейін жердің өзіне тиесілі екенін мәлімдеді. Ол куәлігін өзгертті және ешқандай шабуыл болмағанын айтты. (Полицияға берген мәлімдемесі басқа айыпталушылардың куәліктерімен сәйкес келмегенімен және қысқа болғанымен, (Нава) Бехор оның куәлігінің сенімді және дәйекті екенін айтты және полицияға жалған мәлімдеме беруіне ақылға қонымды түсіндірме берді.) Ол палестиналық фермерді ұрып-соғу және тракторының сымдарын жырту арқылы зақымдағаны туралы айыптан ақталды. Бұрын ол израильдік арабқа шабуыл жасағаны үшін айыпталған және алты айға шартты жаза алған. 2006 жылдың қаңтар айында судья Ранның жерге құқығын дәлелдей алмағанын айтты және оны екі басқа айыпталушымен бірге ақтады, араб талапкерінің куәлігіне сенімсіздік білдірді.

According to testimony given to Anna Baltzer by David Nir, an Israeli Jew, hi tech entrepreneur and member of the Israqeli Palestinian peace group Ta'ayush, who stayed over in Yanun during the winter of 2002–3, two internationals staying to defend the villagers by their presence at the time were kidnapped by Ran, who also confiscated their expensive camera. Marched to his outpost, they were stripped of their shoes and jackets and made to lie face down in mud under pouring rain. When the Israeli, David, intervened to retrieve the camera equipment, accompanied by 4 IDF soldiers, he states that he had his nose broken and part of his skull crushed when Ran smashed his face with the butt of his rifle. The case went to court: one of the four soldiers confirmed the incident, the other three denied it; photos taken by the soldiers had disappeared from the record. Ran was let off. The Israeli speculated that Ran must be very well connected. On 20 March 2005, two assaults on Palestinians were reported to the Israeli police regarding a shepherd, and a farmer, Abu Shehada, engaged in ploughing a clover field on his own land. As a result of an investigation four settlers, including Ran, were indicted and Ran was placed under house arrest, which he violated with impunity. In August 2005, he went into hiding when Israeli police were trying to track him down. Tried in Kfar Saba's Magistrate's Court in 2006, three were acquitted, including Ran; the other had pleaded guilty in exchange for an early release from detention. Ran, who had been held in custody for five months, and had originally admitted in a deposition that he had indeed attacked the plaintiff, claimed the land was his own, a charge which the presiding judge said could not be verified, while blaming the police for failing to investigate the claims. He changed his testimony, denying any assault had taken place, (Although his statement to the police was laconic and did not correspond to the other defendants' testimonies, (Nava) Bechor said his testimony gave the impression of being reliable and coherent, and provided a reasonable explanation for giving the police a false statement.') and was acquitted on the specific charge of beating up a Palestinian farmer and damaging his tractor by ripping out its wiring. Months earlier, he had been convicted of attacking an Israeli Arab and was sentenced to a six month suspended sentence. In January 2006, the judge – ruling that she could not establish Ran's claim to the land – instead acquitted him and two other defendants, saying that the Arab claimant's testimony was unreliable.

Итамармен жер таласы

2013 жылы Итамардың бірқатар қоныс салушылары ол 866 метрлік Мицпех Шлошет Хаямим деп аталатын төбені басып алғанын мәлімдеді, оны Итамардың жері деп есептейді. Олар ол өзінің кәсіпорнының инфрақұрылымын кеңейту үшін төбені бульдозермен бұзғанын айтты. Аталған төбенің орналасқан жері де даулы. Кейбір деректер бойынша, бұл аймақ Самария аймақтық кеңесінің – аймақтық басқару органының ресми қарауынан тыс жатыр.

Кәсіптік мүдделер

Антрополог Майкл Фейдж Ранды отырықшылық кәсіпорынды жекешелендірудің көрінісі деп санайды, себебі палестиналық территорияда еврейлердің орналасуын анықтау шарты топтық жобаның нәтижесі емес, "ерекше адамдардың еркінен" туындайды. Олар салған кең шаруашылық кешені "Giv'ot Olam" таңбасымен сатылатын органикалық жұмыртқа, ірімшік және басқа да жергілікті өндірілген азық-түлік тауарын өндіріп, саудалайды. Бүгінде Ран Израильдегі еркін жайылымда өндірілген органикалық жұмыртқаның ең ірі жеткізушісі.

Ерекше ескертулер

Арабтар менің алдымнан қорқа қоймайды. Олар мені құрметтейді. Иә, олар маған күдікпен қарайды. Мен ережелер қабылдадым ба? Әрине. Наблус аймағында менің ережелеріме қарсы жұмыс істеуге батылы бар бірде-бір араб жоқ. Бұлды әр араб біледі. Бұл нені көрсетеді? Бұл мынаны көрсетеді: қалаға Атамыз Ыбырайымның ұлы – яһуди келді, және ежелгі яһудилердің ұрпақтары Ұлы Израиль жеріне қайта оралды. Ал яһудиге құрмет көрсету керек.