Кіріспе

"Space Pilot 3000" – американдық Futurama анимациялық телесериалының пилоттық бөлімі. Ол алғаш рет 1999 жылдың 28 наурызында АҚШ-тағы Fox телеарнасында көрсетілді. Бұл бөлімге көптеген сыншылар жағымды баға берді, эпизод баяу бастағанымен, "Симпсон" сериалынан кейін және "Family Guy" сериалынан соң көруге лайық екенін айтты.

Сюжет

1999 жылдың 31 желтоқсанында пицца жеткізуші Филип Фрай Нью-Йорктегі "Applied Cryogenics" компаниясына пицца жеткізеді, бірақ тапсырыстың әзіл-қалжың болғанын біледі. Көңілі құлазып, көңілінен шыққан Фрай, сыртта Жаңа жылды қарсы алуға дайындық жүріп жатқанда, бос зертханада пицца жеп отырады. Түн ортасында Фрайдың креслосы құлап, ол ашық криогендік түтікке түсіп, бірден іске қосылғанда мұздай тоңдырылады. Ол 2999 жылдың 31 желтоқсанында, сейсенбі күні, қазіргі Нью-Нью-Йорк қаласында қалпына келтіріледі. Оны тағдырды шешетін қызметкер Лилаға, күлгін шашты циклопқа апарып тапсырады. Өкінішке орай, Фрайға компьютерлік жүйе арқылы тұрақты мансап ретінде пицца жеткізуші қызметі тағайындалады. Лила Фрайға оның жұмысын анықтайтын мансап чипін орнатқысы келгенде, ол қалаға қашып кетеді. Лиланың шабуылынан қашып құтылып, Фрай мың жыл бұрын түскен криогендік түтікке түседі. Таймер автоматты түрде 1000 жылға орнатылады. Фрай Лиладан қашып, оны ұзақ уақытқа тоңдырмау үшін таймерді бес минутқа қысқартады. Өзінің жалғыз туысы, профессор Хьюберт Фарнсвортты іздеу кезінде Фрай, өзіне-өзі зиян келтіруге бейім Бендер атты роботпен танысады. Бұл робот, өзіне-өзі зиян келтіруге арналған стендтер құрастыру үшін металл илеу жұмысынан қашып келген еді. Екеуі Лиладан жасырынып, Бас музейіне тығылады, онда тарихи тұлғалардың сақталған бас-қолақтарын көреді. Фрай, Бендер және Лила ақырында Ескі Нью-Йорктің қираған жер астында өзінің табады. Фрай өзінің білген және жақсы көрген барлық адамдарының қайтыс болғанына қайғырып, күйзеліске ұшырайды. Лила оның қайғысын түсінетінін мойындайды, өйткені ол да отбасы жоқ, себебі оның ата-анасы оны туғаннан кейін тастап кеткен. Жеңілген Фрай өз мансабына, пицца жеткізуші болуға бағынады, бірақ Лила оның орнына жұмысынан кетеді, өйткені ол оны жек көреді. Ол Фрай мен Бендерге қосылып, ғарышаралық жеткізу компаниясы Planet Express-тің негізін қалаушы Фарнсвортты іздеуде қашқын болады. Фарнсворттың көмегімен үш адам полициядан қашып, Жаңа жылдық отшашу ортасында Planet Express кемесін ұшырады. 3000 жыл басталғанда Фарнсворт оларды кемесінің экипажы ретінде жұмысқа қабылдайды. Фрай өзінің қандай жұмыс істейтінін сұрайды және ол ғарышқа пицца жеткізуші ретінде саяхаттайтынын біледі. Фрай, иронияға толы түрде, жаңа жұмысына қуанады, себебі ол ғарышқа жүк жеткізуші компанияда жұмыс істейтін болады.

Жалғастығы

Эпизодтың сюжеті жеке тұрғанмен, ол сериалдың жалғасатын сюжетіне көптеген "пасхалық жұмыртқаларды" қосып, кейін ғана болатын оқиғаларға сілтеме жасайды: Фрай мұздатқышқа құлағанда, сахнада оның артындағы қабырғаға түсетін ерекше көлеңке көрінеді. "Фрайдың неліктен" атты эпизодта, бұл көлеңке Нибблерге тиесілі екені айтылады, ол Фрайды болашақта Жерді Брэйнспаундардан құтқару жоспарының бір бөлігі ретінде мұздатқышқа итеріп жібереді. Бас продюсер Дэвид Х. Коэн, жаратылыстанушылардың бастапқыда Фрайдың болашаққа саяхатының артында үлкен құпия бар екенін көрсетуді жоспарлағанын мәлімдейді. "Футурама: Бендердің үлкен жеңісі" фильмінде, Фрай мұздатылған кезде қаланы қиратып жатқан ғарыш кемелерін Бендер және одан Нобель сыйлығын ұрлағаннан кейін қуалаушылар басқаратындығы көрсетіледі. Эпизодтың соңында профессор Фарнсворт Фрайға, Лила мен Бендерге "Планета Экспресс" жеткізу тобының лауазымдарын ұсынады. Профессор "Ғарыш былдырының асқазанының ішкі жағдайы" деп жазылған конверттен бұрынғы экипаждың мансаптық чиптерін шығарады. Кейінгі "Стинг" эпизодында, экипаж бұрынғы экипаждың кемесімен ғарыш арасында кездеседі. "Стинг" эпизодының авторы Патрик Веррон, эпизодқа түсініктеме бергенде, осы қарама-қайшылықты талқылай келе, "біз пилотты жалғаншы еттік" дейді. Бұл эпизодта "Симпсон" сериалының "Барт аты шығады" эпизодындағыдай, сақталған басқаларды банкаларда тірі ұстауға мүмкіндік беретін ойдан шығарылған технология көрсетілген. "Футурамада" бұл технология кейіпкерлерге сол кездегі алыс өткенге қатысты танымал тұлғалармен қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді және жазушылар 20-шы және 21-ші ғасырларға сатиралық тұрғыдан түсініктеме беру үшін оны пайдаланады. Фрайдың криогендік түтікшенің ішінде оянып, Нью-Нью-Йоркке алғашқы рет қараған көрінісі анимациялық команда жасаған алғашқы 3D көрініс болды. Бұл техниканың жұмыс істейтініне байланысты шешуші нүкте саналды. Бастапқыда, пневматикалық түтікшелік көлік жүйесіне кірген алғашқы адам бағыты ретінде "Дж. Ф. К. Младший әуежайы" деп атады. Джон Ф. Кеннедидің жеке ұшағының апатынан кейін, барлық келесі хабарлар мен DVD-де бұл жол "Radio City Mutant Hall" (Radio City Music Hall) деп өзгертілді. Бастапқы нұсқасы тек пилоттық эфирде және бірнеше айдан кейін қайталануда ғана естілді. Дик Кларк Жаңа жылдық Рокин 3000-нің жүргізушісі ретінде банкадағы бас ретінде эпизодқа қатысты. Орнатудан басқа, шоудың бастапқы тұжырымының бір бөлігі "Жұлдызды жол" сериалдарында көрінгендей, көптеген жетілген технологиялардың болуы болды, бірақ олар үнемі бұзылатын болар еді. "Футурама" мен "Симпсон" екеуі де Мэтт Гронинг жасағанмен, соңғысына тікелей сілтемелер "Футурамада" көбінесе болмайды. Бұл ережеге сирек болатын ерекшеліктердің бірі - Фрай түтікшеден өтетін кезде "Симпсон" сериалында көрсетілген үш көзді апельсин балық Блинкидің пайда болуы.

Тарату және қабылдау

Бастапқы эфирде эпизод "көрермендер арасында бұрын-соңды болмаған жоғары көрсеткіштерге" ие болды, Nielsen рейтингі үй шаруашылықтарында 11.2/17, ал 18-49 жастағы ересектер арасында 9.6/23 құрады. Futurama премьерасын оның алдында көрсетілген (Симпсондар) немесе кейін көрсетілген (X-файлдар) шоулардан көбірек адам тамашалады, және ол апта ішінде 18-49 жастағы ерлер мен жасөспірімдер арасында көшбасшы атанды. Science Fiction Weekly журналындағы Патрик Лидің осы эпизодты қарап шығу нәтижесінде Futurama Симпсондардай қызықты емес деп танылды, әсіресе "сатира еркін таңдау және жалғыздық туралы лирикалық сезімталдықпен жұмсатылған". Эпизод "А" бағасымен бағаланып, осы алаңдаушылықтарға қарамастан "қайта қарауға тұрарлық" деп есептелді. Pittsburgh Post Gazette газетінен Роб Оуэн эпизодта Симпсондарға тән қисық юмор болғанымен, ол ақылды да қызықты емес екенін айтты, бұл себепті телесериал пилоты үшін қажетті көп көлемдегі ақпарат беру мен кейіпкерлерді таныстыруға байланысты деп түсіндірді, сонымен қатар шоу "жақсы старт алды" деп атап өтті. New Statesman журналының Эндрю Билен эпизодтың идеясы жаңа емес деп тапты, бірақ сериалдың болашағына қатысты белгілі бір оптимизм білдірді. Ол эпизодтың қызықты деректерін, мысалы Фрай мұздаған кездегі фондық көріністерді мақтады, бірақ шоудың Грёнингтің бас музейінде болуы сияқты ішкі шуақтарға тәуелділігін де сынға алды. 2013 жылы IGN оны Futurama-ның ең жақсы 17-ші эпизоды деп санды, "бізді бар болғаны 22 минутта үлкен әлеммен таныстырғаны және оны қызықты еткені үшін лайықты танылуға ие" деп жазды.