Кіріспе

Австралиялық музыкант

Джон Роджер Смолли (26 шілде 1943 – 18 тамыз 2015) – ағылшын-австралиялық композитор, пианист және дирижер. Профессор Смолли Батыс Австралия университетінің Перттегі Музыка мектебінің аға құрметті ғылыми қызметкері және Сидней университетінің құрметті ғылыми әріптесі болды.

Өмірбаян

Смолли Англияның Ланкашир графтығындағы Суинтон қаласында дүниеге келген. Ол Лондондағы Корольдік музыка колледжінде Антони Хопкинс (фортепиано), Питер Расин Фрикер және Джон Уайтпен (екіуі де композиция) оқыды. Сонымен қатар, ол Морли колледжінде Александр Гёрмен бірге оқыды және 1965–1966 жылдары Карлхайнц Стокгаузеннің Кельндегі жаңа музыка курсына, ал 1965 жылы Пьер Булестің Дармштадттағы жазғы курсына қатысты. Жас композитор ретінде ол оркестрлік туындысы Gloria Tibi Trinitas үшін 1965 жылы Корольдік филармониялық қоғамның сыйлығын жеңіп алды. Смолли 1967 жылы Кембридждегі Кингс колледжінің алғашқы композиторы болып тағайындалды. 1969 жылы Смолли және оның Кингстегі ізбасары Тим Соустер Intermodulation тобын құрды. Келесі алты жылда Intermodulation Ұлыбритания, Батыс Германия, Польша, Франция және Иран елдерінде кеңінен гастрольде болды. Олардың репертуарында Соустер мен Смоллидің шығармаларынан бөлек, Корнелиус Кардью, Терри Райли, Фредерик Ржевски, Карлхайнц Стокгаузен, Кристиан Вольф және басқа композиторлардың туындылары да орындалды. Intermodulation сондай-ақ BBC-нің «Променад концерттерінде» өнер көрсетті, онда олар Смоллидің электрондық ансамбль мен оркестрге арналған «Beat Music» және фортепиано мен электроникаға арналған «Монодия» (1974) шығармаларын орындады. 1974 жылы Смолли Батыс Австралия университетінде үш айлық резидентураға шақырылды. Екі жылдан кейін ол университеттің музыка мектебінде тұрақты қызметке орналасты. Австралияда тұрып, 1990 жылы Австралия азаматтығын алды. 2007 жылы зейнетке шыққаннан кейін Смолли UWA-да құрметті профессор атанды. Роджер Смолли 2001 жылы Жүзжылдық медальмен марапатталды және 2011 жылы Австралия күнінде Австралия орденінің мүшесі болып тағайындалды. Смолли Паркинсон ауруымен ұзақ күрескеннен кейін 2015 жылдың 18 тамызында 72 жасында дүние салды. Аурудың бастапқы кезеңінде ол енді фортепианода ойнай алмайтынына қатты өкінді, «Мен не ойнауым керектігін білемін, бірақ саусақтарым маған мүмкіндік бермейді» деп айтқан. Смолли Сара Роеге үйленген, кейін ажырасып кеткен, олардың екі баласы бар.

Музыка

Смоллидің шығармалары бүкіл әлемде орындалып, эфирге шығарылған. Ол көптеген ұйымдардан тапсырыс алды, соның ішінде BBC, ABC теледидары, Батыс Германия радиосы, Перт халықаралық өнер фестивалі, Лондон симфониетасы, Австралия камералық оркестрі, Австралия саз квартеті, Грейнгер квартеті, Fires of London, Фледерман, Nova Ensemble, Seymour Group және Australia Ensemble. Оның шығармалары мен орындары 20-дан астам коммерциялық CD-де жарияланған, олардың ішінде ABC Classics, Tall Poppies және Melba Recordings кіреді. Оның алғашқы фортепиано концерті, BBC-дің Еуропалық музыка жылына (1985) арналған тапсырысы, 1987 жылы ЮНЕСКО-ның халықаралық композиторлар рострумында ең жақсы жұмыс деп танылды, австралиялық өкілдің бірінші орынға ие болуының тұңғыш жағдайы болды. Кейінгі шығармаларында Смолли романтик композиторлардың музыкалық фрагменттерін жиі пайдаланды. Мысалдарға Шопеннің "Обои концерті", Шуманның "Челло концерті" және Брамстың "Крепускуль" фортепиано квартеті жатады. "Струнный квартет" №2 (2000) және фортепианолық квинтет (2003) Шопеннің мазуркаларынан әуендерді қамтиды. Смоллидің оркестрлік шығармасы "Туылған күндік танго" (кейін "Footwork" деп аталды) 2007 жылы APRA классикалық музыка сыйлығында "Австралиялық композитордың ең жақсы шығармасы" номинациясында жеңіске жетті. Бұл сыйлықтарды жыл сайын Австразиялық Орындаушылардың Ұқыпты Қауымдастығы (APRA) және Австралиялық Музыка Орталығы (AMC) табыстайды. Композиторлық қызметінен басқа, Смолли талантты пианист ретінде де танылды, әсіресе заманауи, сондай-ақ 18 және 19 ғасырлардағы музыканы орындауымен ерекше көзге түсті. Карьерасының басында ол 1966 жылы заманауи музыканы орындаушылардың Гаудемус конкурсында жүлделі орын алды және 1968 жылы Харриет Коэн сыйлығын жеңіп алды. Оның жазбаларына австралиялық композиторлардың фортепиано музыкасынан тұратын CD, Австралиялық фортепиано квартетімен бірлескен жұмысы, Джон Уайттың сонаталарының таңдауы және Шуманның ән циклдерінен тұратын тағы бір жинақ кіреді.