Бірінші дүниежүзілік соғыстағы британ бомбалаушысы Airco DH.4

Кіріспе

Бірінші дүниежүзілік соғыста қолданылған британдық бомбалаушы ұшақ

Airco DH.4 – Бірінші дүниежүзілік соғыстың екі орындық британдық екі қанатты күндізгі бомбалаушысы. Ол Джеффри де Гавиланд (содан "DH" деп аталады) Airco компаниясы үшін жобалаған және өзін-өзі қорғауға қабілетті алғашқы британдық екі орындық жеңіл күндізгі бомбалаушы болды. Ол арнайы бомбалаушы ретінде, сондай-ақ әуедегі барлау миссиялары үшін жасалған және дамытылған. DH.4 жаңа Beardmore Halford Pullinger (BHP) қозғалтқышымен жабдықталуы тиіс еді, бірақ оның проблемаларына байланысты көптеген басқа қозғалтқыштар қолданылды, олардың ең жақсысы Rolls Royce Eagle қозғалтқышы болды. DH.4 алғаш рет 1916 жылдың тамызында ұшты және бір жылдан кейін, 1917 жылдың 6 наурызында Францияда қолданысқа енгізілді. Көпшілігі АҚШ-та Франциядағы американдық экспедициялық күштер үшін жалпы мақсаттағы екі орындық ұшақтар ретінде өндірілді, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыста соғысқа қатысқан жалғыз американдық жасалған ұшақ болды. 1918 жылдың 11 қарашасындағы келісімге келгеннен кейін көптеген DH.4 ұшақтары азаматтық операторларға сатылды, олар оны почта тасымалдау үшін өте пайдалы деп тапты. Еуропадағы алғашқы коммерциялық жолаушылар тасымалы DH 4 ұшағының модификацияланған түрлерімен басталды. Соғыстан қалған DH 4 ұшақтары әлемдегі жаңадан құрылған әуе күштерінің маңызды ұшақтарына айналды. Кейіннен АҚШ армиясы бірнеше компанияларға қалған DH.4 ұшақтарын DH.4B стандартына сәйкес қайта жасауды тапсырды және олар 1930 жылдардың басына дейін пайдаланды.

Шығу тегі

DH.4 ұшағы Джеффри де Хавиландпен екі орындық, жеңіл күрес ұшағы ретінде жобаланды, күндізгі бомбалау және әуедегі барлау миссияларын орындау үшін арналған. 1916 жылдың тамызында DH.4 прототипі BHP прототип қозғалтқышымен бірінші ұшуын жасады. Алғашқы ұшу сынақтары басқару мен өнімділігінің жақсы екенін көрсетті. Тіпті алғашқы прототипті сынау кезінде BHP қозғалтқышын көптеп өндірудің нақты жоспары болған жоқ.

Өндіріс

1916 жылдың соңында RFC-дан Eagle III қозғалтқыштарымен жабдықталған 50 DH.4 ұшағына алғашқы тапсырыс келіп түсті. DH.4 ұшақтарын Airco компаниясынан өзге де көптеген компаниялар өндірді; олардың ішінде F. W. Berwick and Co, Glendower Aircraft Company, Palladium Autocars, Vulcan Motor and Engineering және Westland Aircraft Works компаниялары болды. Шетелде Бельгияның SABCA компаниясы 1926 жылы тағы 15 DH.4 ұшағын жасады.

Америка нұсқалары

1917 жылғы 6 сәуірде АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы кезінде, АҚШ Сигнал корпусының авиация бөлімі жауынгерлік қимылдарға жарамды ұшақтары болмағандықтан дайын болмады. Боллинг комиссиясының күш-жігерінің нәтижесінде DH.4, сондай-ақ Bristol F.2, Royal Aircraft Factory S.E.5 және француздық SPAD S. XIII ұшақтары таңдалды. Boeing Airplane Corporation, Dayton Wright Company, Fisher Body Corporation және Standard Aircraft Corporation сияқты бірнеше өндірушілер американдық әуе күштерін жабдықтау үшін түпнұсқа британдық үлгісінен 1000-нан астам өзгеріс енгізілген DH.4 ұшағының американдық нұсқасын жасады. Американдық өндірушілерден 9500 DH.4 ұшағына тапсырыс берілді, олардың 1885-і соғыс кезінде Францияға жеткізілді. Американдық өндірісте DH.4 үшін қуат қондырғысы ретінде жарамды деп танылған жаңа Liberty қозғалтқышы қолданылды. Бұл қозғалтқышты британдықтар да DH.9A нұсқасын жасау үшін пайдаланды. Соғыстан кейін, Боинг компаниясы сияқты бірнеше фирмалар АҚШ Армиясымен DH.4 ұшақтарын жақсартылған DH.4B стандартына сәйкес қайта жаңартуға келісімшарт жасады. Боинг компаниясы бұл ұшақты "Model 16" деп атады, 1920 жылдың наурыз және шілде айлары аралығында 111 ұшақ жеткізілді, ал үш жылдан кейін шамамен 50-і қосымша жөндеуге қайтарылды. 1923 жылы Армия Боингтен жаңа DH.4 нұсқасына тапсырыс берді, ол түпнұсқа ағаш қаптамасының орнына матамен қапталған болаттан жасалған фюзеляжбен ерекшеленді. Бұл үш прототип DH.4M 1 (M – модернизацияланған) деп белгіленді және Atlantic Aircraft әзірлеген, оған ұқсас DH.4M 2 ұшағымен бірге өндіріске түсті. 163 DH.4M 1 ұшағының 22-сі Армия тарапынан екі басқару пульті бар оқу ұшақтарына (DH.4M 1T), ал бірнешеуі мақсатты сүйреуге арналған ұшақтарға (DH.4M 1K) айналдырылды. Армия тапсырыс берген 30 ұшақ Теңіз корпусының қолдануы үшін Теңіз күштеріне берілді, олар негізгі үлгі үшін O2B 1, ал түнгі және алыс қашықтықтағы ұшуларға жабдықталғандары үшін O2B 2 деп аталды.

At the time of entry of the United States into the First World War on 6 April 1917, the aviation section of the U. S. Signal Corps was unprepared, not being equipped with any aircraft suitable for combat. As a result of the efforts of the Bolling Commission, the DH.4, along with the Bristol F.2 Fighter, the Royal Aircraft Factory S. E.5, and French SPAD S. XIII were selected. Several different manufacturers, including the Boeing Airplane Corporation, Dayton Wright Company, the Fisher Body Corporation, and the Standard Aircraft Corporation produced this Americanized variant of the DH.4, featuring over 1,000 modifications from the original British design, to equip the American air services. A total of 9,500 DH.4s were ordered from American manufacturers, of which 1,885 actually reached France during the war. In American production, the new Liberty engine, which had proved suitable as a DH.4 power plant, was adopted. The Liberty was also eventually adopted by the British to power the DH.9A variant of the type. After the war, a number of firms, most significant of these being Boeing, were contracted by the U. S. Army to remanufacture surplus DH.4s to the improved DH.4B standard. Internally referred to by Boeing as the Model 16, deliveries of 111 aircraft from this manufacturer took place between March and July 1920; reportedly, roughly 50 of these were returned for further refurbishments three years later. During 1923, the Army placed an order for a new DH.4 variant from Boeing, distinguished by a fuselage of fabric covered steel tube in place of the original plywood structure. These three prototypes were designated DH.4M 1 (M for modernized) and were ordered into production alongside the generally similar DH.4M 2 developed by Atlantic Aircraft. A total of 22 of the 163 DH.4M 1s were converted by the Army into dual control trainers (DH.4M 1T) and a few more into target tugs (DH.4M 1K). Thirty of the aircraft ordered by the Army were diverted to the Navy for Marine Corps use, these designated O2B 1 for the base model, and O2B 2 for aircraft equipped for night and cross country flying.

Дизайн

Airco DH.4 - тек ағаштан жасалған, дәстүрлі тракторлық екі қанатты биплан. Америкада жасалған ұшақтардың көпшілігінде ұшқыштың отыру орны мен жанармай багының орналасуы ауыстырылды; авиация тарихшысы Питер М. Бауэрс бұл өзгеріс ұшқыштың апат жағдайындағы қауіпсіздігін арттырды, сондай-ақ бақылаушымен байланысты жақсартты деп санайды. DH.4 бір Vickers пулеметімен (ұшу барысында оқ атуға синхронизацияланған) және бақылаушы қолданған Scarff тірегіне орнатылған бір немесе екі Lewis пулеметімен қаруланған. Бомба тасу қабілеті бойынша, ол сыртқы тіреулерге орнатылатын ең көп жүк көтеруге арналған.

Британдық әскери қызмет

DH.4 1917 жылдың қаңтар айында RFC құрамында қызметке түсті, алғаш рет No. 55 эскадрильясы қолданды. 1917 жылдың соңында Германияға қарсы жауапты бомбалау шабуылдарын жүргізу қажеттілігінен туындаған себептерге байланысты RFC-де осы типтің қолданылуы үдетілді, себебі бұрынғы шабуылдар Ұлыбританияның құрлық бөлігіне жасалған еді. Ресей 1917 жылдың қыркүйегінде 50 данаға тапсырыс беріп, DH.4 ұшағының алғашқы тапсырыс берушісі болды. Кейін Ресей және Ұлыбритания үкіметтері бұл ұшақтарды Франциядағы RFC эскадрильяларына бағыттауға келісті. RFC-ден басқа, RNAS та DH.4 ұшағын пайдаланды. 1917 жылдың көктемінде No. 2 эскадрильясы осы типтің үлгілерін алған алғашқы бөлімше болды. Тағы бір оқиғада, 1918 жылдың 19 тамызында төрт RNAS DH.4 ұшағының тобы бірігіп UB 12 неміс U қайығын батырды деп есептелді. DH.4 үлкен жетістікке жетті және Бірінші дүниежүзілік соғыстың ең үздік бір қозғалтқышты бомбалаушысы деп есептелді. Сондықтан DH.4 миссияларда көбінесе истребительдің сүйемелдеуін қажет етпеді, бұл концепцияны де Гавиланд Екінші дүниежүзілік соғыстағы кейінгі Mosquito ұшағында одан әрі дамытты. Дизайнның бір кемшілігі - ұшқыш пен бақылаушы арасындағы қашықтық, оларды үлкен негізгі жанармай бакі бөліп тұрды. Бұл, әсіресе жаудың истребительдерімен болған шайқаста, экипаж мүшелері арасындағы байланысты қиындатты. Сондай-ақ, жанармай бакінің орналасуы қауіпсіз емес деген пікірлер де болды (әсіресе американдық қызметте). Шындығында, заманауи ұшақтардың көпшілігі әуеде өртенуге бейім болды. Алайда, 1917 жылдың соңында қысыммен жұмыс істейтін жанармай жүйесі желмен жұмыс істейтін жанармай сорғыларын пайдаланатын жүйемен ауыстырылғаннан кейін өрт қаупі азайтылды. DH.9, басқаша айтқанда, нашаррақ болғанымен, ұшқыш пен бақылаушыны жанармай бакісін ұшқыш пен қозғалтқыш арасына орналастыру арқылы жақындастырды. Сәттілігіне қарамастан, RFC құрамындағы саны 1918 жылдың көктемінен бастап, негізінен қозғалтқыштардың жетіспеушілігіне байланысты азая бастады, ал өндіріс DH.9 типтеріне ауыстырылды, ол DH.4-тен нашар болып шықты. DH.4-тің орнын толыққанды алмастыру үшін американдық Liberty қозғалтқышы бар DH.9A ұшағы қолданылды. 1918 жылдың маусымында Германиядағы стратегиялық нысаналарды бомбалау үшін тәуелсіз әуе күштері құрылғанда, 55 эскадрильясының DH.4 ұшақтары оның құрамына кірді және күндізгі шабуылдар үшін пайдаланылды. Ауыр шығындарға қарамастан, 55 эскадрильясы жұмысын жалғастырды, тәуелсіз күштегі күндізгі бомбалау эскадрильяларының жалғыз бірі, экипаж мүшелерінің шығындарына байланысты уақытша тоқтауға мәжбүр болған жоқ. Соғыстан кейін RAF No. 2 байланыс эскадрильясын құрды, ол Париж бейбітшілік конференциясына маңызды жолаушыларды тасымалдау үшін DH.4 ұшақтарымен жабдықталды. Осы мақсатта пайдаланылған бірнеше DH.4 ұшақтары Бонар Лоутың өтініші бойынша екі жолаушыға арналған жабық кабинамен жаңартылды. Осы ұшақтардың бірін премьер-министр Дэвид Ллойд Джордж кеңінен пайдаланды және кейде «Ллойд Джорджтың ұшағы» деп аталды – бәлкім, саяси лидер кеңінен қолданған алғашқы ұшақ. Жаңартылған ұшақтар DH.4A деп белгіленді, кем дегенде жетісі RAF үшін, ал тағы тоғызы азаматтық қолдану үшін қайта жабдықталды.

The DH.4 entered service with the RFC in January 1917, first being used by No. 55 Squadron. During late 1917, the uptake of the type by the RFC was accelerated due to a desire to launch retaliatory bombing raids upon Germany following such attacks having been conducted against the British mainland. While Russia had been an early customer for the DH.4, having ordered 50 of the type in September 1917, the Russian and British governments subsequently agreed to delay the former's deliveries, instead diverting those aircraft to RFC squadrons in France. As well as the RFC, the RNAS also used the DH.4. During the spring of 1917, No. 2 Squadron became the first unit of the service to receive examples of the type. In another incident, a group of four RNAS DH.4s were jointly credited with the sinking of the German U boat UB 12 on 19 August 1918. The DH.4 proved a huge success and was often considered the best single engined bomber of World War I.#tag:ref|Quote: "Certainly the DH.4 was without peer among the day bombing aeroplanes used by the aerial forces of any of the combatant nations." so that the DH.4 often did not require a fighter escort on missions, a concept furthered by de Havilland in the later Mosquito of the Second World War. A drawback of the design was the distance between pilot and observer, as they were separated by the large main fuel tank. This made communication between the crew members difficult, especially in combat with enemy fighters. There was also some controversy (especially in American service) that this placement of the fuel tank was inherently unsafe. In fact, most contemporary aircraft were prone to catching fire in the air. The fire hazard was reduced, however, when the pressurised fuel system was replaced by one using wind driven fuel pumps late in 1917, The otherwise inferior DH.9 brought the pilot and observer closer together by placing the fuel tank in the usual place, between the pilot and the engine. Despite its success, numbers in service with the RFC actually started to decline from spring 1918, mainly due to a shortage of engines, and production switched to the DH.9, which turned out to be disappointing, being inferior to the DH.4 in most respects. It was left to the further developed DH.9A, with the American Liberty engine, to satisfactorily replace the DH.4. When the Independent Air Force was set up in June 1918 to carry out strategic bombing of targets in Germany, the DH.4s of 55 Squadron formed part of it, being used for daylight attacks. Despite heavy losses, 55 Squadron continued in operation, the only one of the day bombing squadrons in the Independent Force which did not have to temporarily stand down owing to aircrew losses. After the Armistice, the RAF formed No. 2 Communication Squadron, equipped with DH.4s to carry important passengers to and from the Paris Peace Conference. Several of the DH.4s used for this purpose were modified with an enclosed cabin for two passengers at the request of Bonar Law. One of these planes was extensively used by Prime Minister David Lloyd George and was sometimes called Lloyd George's airplane probably the first aeroplane widely used by a political leader. Modified aircraft were designated DH.4A, with at least seven being converted for the RAF, and a further nine for civil use.

АҚШ әскери қызметі

Соғысқа кірген кезде АҚШ Әуе күштерінің құрамында майдандық шайқасқа жарамды ұшақтар болмады. Сондықтан ол британдық және француздық ұшақтарды әртүрлі модельдерде сатып алды, соның бірі DH.4 болды. DH-4 моделіндегі ұшақтар негізінен 1918 жылдан бастап Dayton Wright және Fisher Body компанияларында АҚШ үшін жасалды. Алғашқы американдық DH-4 1918 жылдың мамырында Францияға жеткізілді, ал 1918 жылдың тамызында жауынгерлік операциялар басталды. Ұшақтың қозғалтқышы Liberty L 12 болды және ол екі алдыңғы синхронды Marlin Rockwell M1917 (Colt Browning-тің жетілдірілген үлгісі) пулеметтерімен және екі Lewis пулеметімен жабдықталды. Сонымен қатар, ол артиллерияны бақылау үшін SCR 68 сияқты түрлі радиостанциялармен жабдықталуы мүмкін болды. Ауыр қозғалтқыш Rolls Royce қозғалтқышы бар нұсқамен салыстырғанда өнімділігін төмендетті, бірақ "Liberty Plane" деп аталған бұл ұшақ АҚШ Әуе күштерінің стандартты, жалпы мақсаттағы екі орынды ұшағы болды және экипаждардың арасында кең танымал болды. DH-4 ұшағын басқарған экипажға американдық авиаторларға берілген алты Құрмет медалінің төртеуі табысталды. Бірінші лейтенант Харольд Эрнест Геттлер және екінші лейтенант Эрвин Р. Блекли 1918 жылдың 12 қазанында 77-ші дивизияның қоршауға түскен батальонына жабдық жеткізуге тырысқанда қаза тапқандықтан, оларға соңынан марапаттар берілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Америкада DH-4 ұшақтарының көптеген артықтары қалды, сондай-ақ жақсартылған DH-4B үлгісі де қолжетімді болды, бірақ олардың ешқайсысы Францияға жіберілген жоқ. Сондықтан Атлант мұхиты арқылы ұшақтарды қайтарудың қажеті жоқ деп шешілді, сондықтан Францияда қалған ұшақтар және басқа ескірген бақылау және оқу ұшақтары "Миллиард долларлық өрт" деп аталған жерде өртенді. DH-4 ұшақтары тәжірибелік ұшулар үшін де кеңінен қолданылды, олар қозғалтқыштарды сынауға және жаңа қанаттарды орнатуға пайдаланылды. Олар 1923 жылдың 27 маусымында әуеде жанармай құюдың алғашқы сынақтарында қолданылды, ал 27-28 тамызда 37 сағат 15 минутқа созылған ұшу кезінде 16 рет жанармай құйылып, қашықтық, жылдамдық және ұзақтық бойынша 16 жаңа әлемдік рекорд орнатылды. DH-4 1932 жылға дейін АҚШ Әуе корпусының, АҚШ Әуе күштерінің ізбасарының құрамында қызмет етті. DH-4 ұшақтарының көптеген саны Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде де, соғыстан кейін де АҚШ Әскери-теңіз күштері мен АҚШ Теңіз жаяу әскерлерімен қолданылды. Теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлері соғыс кезінде барлығы 51 DH-4 ұшағын алды, содан кейін соғыстан кейін 172 DH-4B және DH-4B 1 ұшағы және 1925 жылы 30 DH-4M 1 ұшағы (O2B деп қайта аталған) жеткізілді. Олар 1929 жылға дейін теңіз жаяу әскерлерінің құрамында болды, 1927 жылы Никарагуадағы бүлікшілерге қарсы қолданылып, АҚШ әскери күштері жасаған алғашқы пикелік бомбалау шабуылдарын жүзеге асырды.

At the time of its entry into the war, the United States Army Air Service lacked any aircraft suitable for front line combat. It therefore procured various aircraft from the British and French, one being the DH.4. As the DH 4, it was manufactured mostly by Dayton Wright and Fisher Body for service with the United States from 1918, the first American built DH 4 being delivered to France in May 1918, with combat operations commencing in August 1918. The powerplant was a Liberty L 12 and it was fitted with two forward firing synchronized Marlin Rockwell M1917 (a development of the Colt Browning) machine guns in the nose and two Lewis guns in the rear and could carry of bombs. it could also be equipped with various radios like the SCR 68 for artillery spotting missions. The heavier engine reduced performance compared with the Rolls Royce powered version, but as the "Liberty Plane" it became the US Army Air Service standard general purpose two seater, and on the whole was fairly popular with its crews. Aircrew operating the DH 4 were awarded four of the six Medals of Honor awarded to American aviators. First Lieutenant Harold Ernest Goettler and Second Lieutenant Erwin R. Bleckley received posthumous awards after being killed on 12 October 1918 attempting to drop supplies to the Lost Battalion of the 77th Division, cut off by German troops during the Meuse Argonne Offensive; The type flew with 13 U. S. squadrons by the end of 1918. Following the end of the First World War, America had a large surplus of DH 4s, with the improved DH 4B becoming available, although none had been shipped to France. It was therefore decided that there was no point in returning aircraft across the Atlantic, so those remaining in France, together with other obsolete observation and trainer aircraft, were burned in what became known as the "Billion Dollar Bonfire". DH 4s were also widely used for experimental flying, being used as engine testbeds and fitted with new wings. They were used for the first trials of air to air refueling on 27 June 1923, and one carried out an endurance flight of 37 hours, 15 minutes on 27–28 August, being refueled 16 times and setting 16 new world records for distance, speed and duration. The DH 4 remained in service with the United States Army Air Corps, successor to the United States Army Air Service, until 1932. A large number of DH 4s were also used by the United States Navy and United States Marine Corps, both during the First World War and postwar. The Navy and Marine Corps received a total of 51 DH 4s during wartime, followed by 172 DH 4B and DH 4B 1 aircraft postwar and 30 DH 4M 1s with welded steel tube fuselages (redesignated O2B) in 1925. They remained in service with the Marine Corps until 1929, being used against rebel factions in Nicaragua in 1927, carrying out the first dive bombing attacks made by U. S. military forces.

Азаматтық мақсатта

Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін DH.4 және DH.4A ұшақтары Еуропадағы жолаушылар рейстерін Aircraft Transport and Travel, Handley Page Transport және Бельгияның SNETA сияқты әуе компаниялары арқылы кеңінен пайдаланылды. Aircraft Transport and Travel компаниясының G EAJC рейсі 1919 жылғы 25 тамызда Hounslow Heath әуежайынан Париж Ле Буржеге алғашқы британдық коммерциялық жолаушылар рейсін орындады, бортта Evening Standard газетінің тілшісі, сондай-ақ газеттер мен басқа да жүктер болды. Бұл ұшақтар 1920 жылы жабылатынға дейін Aircraft Transport and Travel компаниясы қолданды, ал Handley Page Transport және SNETA DH.4 ұшақтарын 1921 жылға дейін пайдалануды жалғастырды. Instone Air Lines компаниясы бір ұшақты 1924 жылы Imperial Airways компаниясына қосылғанға дейін пайдаланды. 1922 жылғы 4 қыркүйекте Джимми Дулиттл алғашқы трансұлттық ұшуды жасады, ол Флорида штатындағы Пабло Бичтен (қазіргі Джексонвилл Бич) Калифорния штатындағы Сан-Диегодағы Рокуэлл Филдке дейін 21 сағат 19 минутта, Келли Филдте бір жанармай құю аялдамасын жасап ұшты. DH.4 ұшақтарын австралиялық QANTAS әуе компаниясы да пайдаланды, ол 1922 жылы алғашқы әуе поштасын жеткізді. Императорлық сыйлықтың бір бөлігі болған 12 DH.4 ұшағы орманды күзету және зерттеу жұмыстарына қолданылды, жүздеген орман өрттерін анықтап, миллиондаған долларлық ағаш ресурстарын сақтауға көмектесті, ал соңғы ұшақ 1927 жылы қызметтен алынды. 1918 жылы әскерилер 100 ұшақты сатып алып, оларды жаңартып, қауіпсіздігін арттырып, DH.4B деп атады. DH 4 ұшақтары Сан-Франциско мен Нью-Йорк арасындағы, жағалаудан жағалауға созылған, түнгі ұшуды қамтитын әуе поштасын құруға пайдаланылды, ал алғашқы рейстер 1924 жылғы 21 тамызда басталды. DH 4 пошта қызметінде 1927 жылға дейін қолданылды, содан кейін барлық әуе поштасы бағыттары жеке мердігерлерге берілді. DH-4 ұшақтары жеткілікті мөлшерде және қолжетімді бағада болғандықтан, "пайдалы авиацияның" дамуына серпін берді: геодезиялық жұмыстар, коммерциялық фотосурет, құқық қорғау органдарының жұмысы, ауыл шаруашылығы және басқа да практикалық мақсаттарда қолданылды.

Following the end of the First World War, large numbers of DH.4s and DH.4As were used to operate scheduled passenger services in Europe by such airlines as Aircraft Transport and Travel, Handley Page Transport and the Belgium airline SNETA. G EAJC of Aircraft Transport and Travel flew the first British commercial passenger service from Hounslow Heath Aerodrome to Paris Le Bourget on 25 August 1919, carrying a reporter from the Evening Standard newspaper and a load of newspapers and other freight. They were used by Aircraft Transport and Travel until it shut down in 1920, while Handley Page Transport and SNETA continued operating the DH.4 until 1921. One aircraft was used by Instone Air Lines until its merger into Imperial Airways in 1924. On September 4, 1922, Jimmy Doolittle made the first cross country flight, flying a de Havilland DH 4 – which was equipped with early navigational instruments – from Pablo Beach (now Jacksonville Beach), Florida, to Rockwell Field, San Diego, California, in 21 hours and 19 minutes, making only one refueling stop at Kelly Field. The DH.4 were also used by the Australian airline QANTAS, flying its first airmail service in 1922. Twelve DH.4s forming part of the Imperial Gift to Canada were used for forestry patrol and survey work, spotting hundreds of forest fires and helping to save millions of dollars worth of timber, with the last example finally being withdrawn in 1927. The Service acquired 100 of them from the army in 1918, and retrofitted them to make them safer, denominating them as the DH.4B. DH 4s were used to establish a coast to coast, transcontinental airmail service, between San Francisco and New York, a distance of , involving night flight, the first services starting on 21 August 1924. The DH 4 continued in Post Office service until 1927, when the last airmail routes were passed to private contractors. War surplus DH 4s were available cheaply in sufficient quantities to stimulate the development of "utility aviation": surveying, commercial photography, law enforcement, agricultural applications and other practical applications.

Ұлыбритания нұсқалары

DH.4: Екі орындық күндізгі бомбалаушы ұшақ. DH.4A: Көлікке арналған нұсқасы. Ұлыбританияда жасалған. Пилоттың артында шыныдан жасалған кабинада екі жолаушысы бар. DH.4R: Бір орындық жарыс ұшағы – Napier Lion қозғалтқышымен жабдықталған.

Кеңестердегі нұсқалар

1920 жылдары бұрынғы Дукс зауытында Поликарпов жасаған DH.4-тің көшірмесі.

Тірі қалған әуе кемелері

21959 – Америкада жасалған DH 4 прототипі Вашингтондағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында қойылған.
Беймәлім ID – DH 4B Вашингтондағы Ұлттық пошта мұражайының басты атриумында қойылған.
Беймәлім ID – DH 4 Вирджиния штатының Триангелдегі Теңіз жауынгерлері корпусының ұлттық мұражайында қойылған. Оны Century Aviation компаниясы қалпына келтірді.
Беймәлім ID – DH 4B Ванкувердегі Пирсон әуе мұражайында, Вашингтон штаты. Оны Century Aviation компаниясы қалпына келтірді.
Беймәлім ID – DH 4B Огайо штатының Дейтон қаласындағы АҚШ Әуе күштері ұлттық мұражайында қойылған. Оны Century Aviation компаниясы қалпына келтірді.
Беймәлім ID – DH 4B Флорида штатының Полк Сити қаласындағы Fantasy of Flight көрмесінде қойылған. Оны Century Aviation компаниясы қалпына келтірді.
Беймәлім ID – DH 4B Флорида штатының Полк Сити қаласында Century Aviation компаниясы Fantasy of Flight үшін қалпына келтіруде. Ол қайта жасалған Liberty V 12 қозғалтқышымен жабдықталады.
Беймәлім ID – DH 4M 1 Орегон штатының Макминвилл қаласындағы Evergreen Aviation and Space Museum мұражайында қойылған. Бұл ұшақ бұрын Пол Манцқа тиесілі болған.
Беймәлім ID – DH 4M 2A Миссури штатының Мэриленд Хайтс қаласындағы Тарихи әуе кемесін қалпына келтіру мұражайында ұшуға жарамды.
Беймәлім ID – DH 4 Жаңа Зеландияның Бленхайм қаласындағы Омака авиациялық мұра орталығында қойылған. Бұл ұшақ бұрын Огайо штатының Кливленд қаласындағы Кроуфорд автоавиация мұражайында қойылған болатын және бір кезде АҚШ Әуе күштері мұражайына берілген.
Көсемдес үлгі – DH 4 Мадридтегі Museo del Aire мұражайында қойылған.
Көсемдес үлгі – DH.4 Жаңа Зеландияның Мастертон қаласында The Vintage Aviator Limited компаниясымен ұшуға жарамды. Ол Century Aviation компаниясы құрастырған және қайта жасалған Liberty V 12 қозғалтқышымен жабдықталған.