Ұрдужа – XIII ғасырдағы аңызға айналған филиппин қаһарманы, әйел батыры. Ибн Баттута саяхаттарындағы сипаттамасы, тарихи жерлері мен Kinalakian көшбасшылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Азия халық қаһарманы, жауынгер ханшайым, аңызға айналған жауынгер.
Asian folk hero, warrior princess
the legendary warrior
Урдужа – Ибн Баттутаның саяхат ескертпелерінде (1304 – шамамен 1368 немесе 1377 жылдары) тіркелген аңызға айналған ханшайым. Ол Тавалиси жеріндегі Кайлукари ханшайымы деп суреттелген. Кайлукари мен Тавалисинің орналасқан жері даулы болғанымен, Филиппиндегі қазіргі филиппиндіктер Урдужаның Пангасинаннан шыққандығына сенеді және оны ұлттық қаһарман деп есептейді.
Urduja was a legendary warrior princess recorded in the travel accounts of Ibn Battuta (1304 – possibly 1368 or 1377 AD). She was described to be a princess of Kaylukari in the land of Tawalisi. Though the locations of Kaylukari and Tawalisi are disputed, in the Philippines, Urduja is believed by modern Filipinos to be from Pangasinan, and has since been regarded as a national heroine.
Ибн Баттута
Ибн Баттута Урдужаны Тавалиси жеріндегі Кайлукари билеушісі және Киналакианның басшысы деп сипаттады. Ибн Баттута қазіргі Индонезияның Суматра аймағындағы Самудера-Пасай сұлтанына жеткен соң, Қытайға жол тартқанда Тавалисиден өтеді. Урдужа ханшайымы Тавалиси есімді билеушінің қызы ретінде сипатталған, ал ол жердің өзі де Тавалиси деп аталған. Ибн Баттутаның сөзіне қарағанда, Тавалиси билеушісі көптеген жантақ кемелеріне ие болған және сол кезде монғол әулеті билік еткен Қытайдың қарсыласы болған. Ибн Баттута Тавалисиден Қытайға 17 күн теңізде жүзіп жеткен. Ибн Баттута Меккеге қажылық жасап, Ислам әлемінің көптеген жерлерін аралаған. Үндістан мен Суматрадан Ибн Баттута Тавалиси жеріне келген. Ибн Баттута Урдужаны ерлер мен әйелдерден құралған әскері бар батыр ханшайым деп сипаттады. Урдужа – жеке өзі шайқасқа қатысып, басқа батырлармен жекпе-жекке шыққан батыр әйел болған. Ол өзінің айтуынша, оны жекпе-жекте жеңген адамға ғана тұрмысқа шығады. Басқа батырлар ұятқа ұшырамас үшін онымен күресуден қашқан. Урдужа Ибн Баттутаны әскери ерлігімен және Үндістанға, оның пікірінше "Бұрыш еліне" экспедиция ұйымдастыруға деген құштарлығымен таң қалдырған. Сондай-ақ, ол Ибн Баттута мен оның кеме экипажына меймандостық көрсеткен. Урдужа Ибн Баттутаға киім, күріш, екі бұқа, сондай-ақ имбирь, бұрыш, лимон және мангодан тұратын, тұздалған төрт үлкен құты сыйлық берген, бұл Ибн Баттутаның Қытайға теңіз сапарына дайындық болған.
Ibn Battuta described Urduja as the ruler of Kaylukari in the land of Tawalisi and leader of the Kinalakian. After reaching the Samudera Pasai Sultanate in what is now Sumatra, Indonesia, Ibn Battuta passed by Tawalisi on his way to China. Princess Urduja was described as a daughter of a ruler named Tawalisi of a land that was also called Tawalisi. The ruler of Tawalisi, according to Ibn Battuta, possessed many junk ships and was a rival of China, which was then ruled by a Mongol dynasty. Ibn Battuta sailed for 17 days to reach China from the land of Tawalisi. Ibn Battuta made a pilgrimage to Mecca and he traveled to many other parts of the Islamic world. From India and Sumatra, Ibn Battuta reached the land of Tawalisi. Ibn Battuta described Urduja as a warrior princess whose army was composed of men and women. Urduja was a woman warrior who personally took part in the fighting and engaged in duels with other warriors. She was quoted as saying that she will marry no one but him who defeats her in duel. Other warriors avoided fighting her for fear of being disgraced. Urduja impressed Ibn Battuta with her military exploits and her ambition to lead an expedition to India, known to her as the "Pepper Country." She also showed her hospitality by preparing a banquet for Ibn Battuta and the crew of his ship. Urduja generously provided Ibn Battuta with gifts that included robes, rice, two buffaloes, and four large jars of ginger, pepper, lemons, and mangoes, all salted, in preparation for Ibn Battuta's sea voyage to China.
Зерттеу
Тавалисидің орналасқан жері туралы ұзақ тізімге Пангасинан, Лусон, Сулу, Селебес (Сулавеси), Ява, Камбоджа, Кочинчина, Қытайдың Гуандун провинциясы және Оңтүстік Азиядағы "та" әрпімен басталатын барлық аралдар кіреді.
A long list of guesses to the location of Tawalisi have included Pangasinan, Luzon, Sulu, Celebes (Sulawesi), Java, Cambodia, Cochinchina, the mainland Chinese province of Guangdong, and practically every island in South Asia beginning with ta.
Филиппиндік теория
19 ғасырдың соңында Филиппиннің ұлттық батыры Хосе Ризал Тавалиси жерінің Филиппиннің солтүстік бөлігінде орналасқанын болжады. Бұл болжам Ибн Баттутаның Тавалисиден Қытайға теңіз саяхатына кеткен уақыты мен қашықтығын есептеуіне негізделген. 1916 жылы Филиппин университетінің американдық тарихшысы Остин Крейг "Филиппиннің испандықтарға дейінгі тарихының ерекшеліктері" атты еңбегінде Тавалиси және ханшайым Урдужаның жерін Пангасинанға байланыстырды. Пангасинан провинциясындағы Лингаен қаласындағы губернатор резиденциясы "Урдужа үйі" деп аталады. Пангасинандағы Жүз арал ұлттық паркінде ханшайым Урдужаның мүсіні орнатылған. Бұрынғы Филиппин мектеп оқулықтарында ханшайым Урдужа ұлы филиппиндердің тізіміне енгізілген. Ханшайым Урдужаның күріш, бұқа, имбирь, бұрыш, лимон, манго және тұз сияқты сыйлықтары Пангасинан мен Үндістанда кең таралған өнімдер. Туысқан Ибалои тайпасының ауызша дәстүрінде Пангасинан және көршілес Бенгет провинциясындағы төмендік және таулы елді мекендердің ежелгі одасын басқарған Удайан есімді әйел туралы айтылады. Ибн Баттута сонымен қатар Урдужаның түркі тілінің біраз бөлігін білгенін айтқан, бұл шетелдіктермен байланысқа нұсқау. Тавалисидің моңғолдар басқарған Юань Қытайымен байланыста болғаны айтылады, сондықтан түркі тілі моңғол тілі болуы мүмкін. Ибн Баттутаның саяхат есебінен ол Урдужаның билік еткен жерінде пілдерді де көргенін білеміз. Бұрынғы кезде Пангасинанға пілдер сый ретінде немесе сауда арқылы әкелінген болуы мүмкін. Ежелгі Малайя-Полинезиялық желкенді кемелер (мысалы, Балангай), ежелгі Бугистер қолданған және Боробудурдың барельефтерінде бейнеленгендей, пілдерді қоса алғанда, ауыр жүктерді тасымалдауға қабілетті болған. Оңтүстік-Шығыс Азияда сауда үшін бірнеше пілдерді тасымалдайтын осындай ежелгі кемелердің суреттері сақталған.
In the late 19th century, José Rizal, national hero of the Philippines, speculated that the land of Tawalisi was in the area of the northern part of the Philippines, based on his calculation of the time and distance of travel Ibn Battuta took to sail to China from Tawalisi. In 1916, Austin Craig, an American historian of the University of the Philippines, in "The Particulars of the Philippines Pre Spanish Past", traced the land of Tawalisi and Princess Urduja to Pangasinan. In the province of Pangasinan, the governor's residence in Lingayen is named "Urduja House". A statue of Princess Urduja stands at the Hundred Islands National Park in Pangasinan. Philippine school textbooks used to include Princess Urduja in the list of great Filipinos. Princess Urduja's gifts of rice, buffaloes, ginger, pepper, lemons, mangoes, and salt are products that are abundant in Pangasinan and India. The closely related Ibaloi people have an oral tradition of a woman named Udayan who ruled an ancient alliance of lowland and highland settlements in Pangasinan and the neighboring province of Benguet. Ibn Battuta also mentioned that Urduja had some knowledge of a Turkic language, which indicates contact with foreigners. Tawalisi was said to be in contact with Mongol ruled Yuan China so the Turkic language may have been Mongolian. Ibn Batutta's travel account suggests that he also saw elephants in the land ruled by Urduja. Elephants can still be found in Borneo, and may have been gifts or traded in Pangasinan in earlier times. Ancient Malayo Polynesian sailing vessels (such as the Balangay), like the ones used by the ancient Bugis and those depicted in the Borobudur bas reliefs, were capable of transporting heavy cargo, including elephants. There are depictions of such ancient ships in maritime Southeast Asia transporting several elephants for trade.
Java теориясы
Жоғарыда аталған сыйлықтарды Явада да табуға болады. Қытай деректері көрсеткендей, Маджапахит дәуірінде Явада Азияның көбісін қамтитын тауарларды табуға болады. Бұл себепті, явандық саудагерлер 8 ғасырдан бастап Ганаға дейін саяхаттап келген. 1293 жылы Яваға моңғолдар, оларды татарлар деп атаған, шабуыл жасады. Одорик Порденонскийдің мәлімдемесіне сәйкес, Катайдың (Юань әулеті) ұлы ханы Яваға (Маджапахит) бірнеше рет шабуыл жасады, бірақ әрқашан жеңіліске ұшырады. Осыған байланысты, сол кездегі Ява, әсіресе патша сарайы, түркі тілді татарлардың тілдік ықпалына іліккен болуы мүмкін. Сондықтан Бхре Даха (Даханың билеушісі) Ибн Батута оның сарайын барында байқағандай, түркі тілінде сөйлеген болуы мүмкін. Маджапахит өзінің дәуірінде жавандық жонктардың (джонг) қуатты әскери-теңіз күштеріне ие болды. Әрбір жонк 600–1000 адамды тасымалдай алатын, өте ұзын болған және бірнеше жүз жылқыны сыйдыратын. Маджапахитте қанша жонк болғаны белгісіз, бірақ ең ірі экспедиция 400 үлкен жонкты жұмылдырды.
The aforementioned gifts can also be found in Java. Chinese records showed that, almost all of Asian commodities can be found in Java during the Majapahit era. This is because the Javanese merchants were travelling as far as Ghana since the 8th century. Java had been attacked by Mongols they called Tatars in 1293. According to friar Odoric of Pordenone, the great khan of Cathay (Yuan dynasty) attacked Java (Majapahit) many times but was always defeated. Hence, it is probable that Java at that time especially the royal court had also been linguistically influenced by the Turkic speaking Tatars. So it is possible that the Bhre Daha (the ruler of Daha) could talk in Turkic as was observed by Ibn Battuta during his visit to her court. Majapahit also possessed a powerful navy of Javanese junks (jong) during its era. Each junk is able to carry 600–1000 men, was more than long, and could carry several hundred horses. The number of junks possessed by Majapahit is unknown, but the largest expedition mobilized 400 large junks.