Кіріспе

Химиялық реакция

Вейнреб кетоны синтезі немесе Вейнреб-Нахм кетоны синтезі – органикалық химияда көміртек-көміртек байланыстарын жасау үшін қолданылатын химиялық реакция. Оны 1981 жылы Стивен М. Вейнреб және Стивен Нахм кетон синтездеу әдісі ретінде ашты. Бастапқы реакция екі кезекті нуклеофильді ацил алмастырудан тұрады: қышқыл хлоридінің N,O диметилгидроксиламине айналуы, нәтижесінде Вейнреб-Нахм амиді пайда болады, содан кейін бұл затты Гринард реагенті немесе органолитий реагенті сияқты органометалл реагентімен өңдеу. Нахм мен Вейнреб литий алюминий гидридінің артық мөлшерімен амидті тотығу арқылы альдегидтерді синтездеуді де хабарлады (амидті тотығуға қараңыз). Бұл әдіздің металл-органикалық реагенттерді дәстүрлі ацил қосылыстарына қосумен салыстырғандағы басты артықшылығы – ол жиі кездесетін артық қосылу проблемасынан сақтайды. Мұндай реакцияларда кіріспе топтың екі эквиваленті кетон немесе альдегид емес, спирт түзу үшін қосылады. Бұл тіпті нуклеофил эквиваленттері қатаң бақыланатын жағдайда да орын алуы мүмкін. Вейнреб-Нахм амиді органикалық химиктер кетон синтезі үшін сенімді әдіс ретінде кеңінен қолданып келеді. Бұл функционалдық топтар көптеген табиғи заттарда кездеседі және жаңа көміртек-көміртек байланыстарын құруға немесе басқа функционалдық топтарға айналуға сенімді түрде қолданылады. Бұл әдіс макросфелидтер A және B, амфидинолид J және спирофунгиндер A және B сияқты бірқатар синтезде қолданылған.

Механизм

Вайнреб пен Нахм бастапқыда Вайнреб–Нахм амидінің реакцияларында байқалатын селективтілікті түсіндіру үшін келесі реакция механизмін ұсынды. Олардың пікірінше, органометалл реагентімен нуклеофильдік қосылу нәтижесінде пайда болатын тетраэдрлік аралық (төмендегі А) метакси тобының хелациялауы арқылы тұрақтанады.

Дайындық

Жоғарыда көрсетілген бастапқы процедурадан басқа (назалы субстраттар үшін үйлесімсіздік тудыруы мүмкін), Вайнреб амидтерін әртүрлі ацил қосылыстарынан синтездеуге болады. Бұл процедуралардың көп бөлігі коммерциялық қолжетімді N,O диметилгидроксиламин гидрохлоридінің тұзын [MeO(Me)NH•HCl] пайдаланады, оны бос аминге қарағанда қолдану оңай. Эстер немесе лактонды AlMe3 немесе AlMe2Cl-мен өңдеу тиісті Вайнреб амидін жақсы түсіммен береді. Балама ретінде, эстер қосылғанға дейін аминді белсендіру үшін изопропил магний хлориді сияқты нуклеофилді емес Гринард реагенттерін қолдануға болады. Карбоксил қышқылдарынан Вайнреб-Нахм амидтерін дайындау үшін әртүрлі пептидтік байланыстыру реагенттерін де қолдануға болады. Осы мақсат үшін карбодимид, гидроксибензотриазол және трифенилфосфин негізіндегі әртүрлі байланыстырулар туралы хабарламалар бар.

Қолданылу аясы

Вайнреб-Нахм кетонының синтезіне арналған стандартты жағдайлар молекуланың басқа бөліктеріндегі кең ауқымды функционалдық топтарды қабылдайды, оның ішінде альфа-галогендік алмастыру, N-қорғалған аминқышқылы, α,β-қансыздық, силил эфирлері, әртүрлі лактамдар мен лактондар, сульфонаттар, сульфинаттар және фосфонат эфирлері. Дегенмен, Вайнреб-Нахм амиді көптеген синтездерде маңызды рөл атқарады, түрлі фрагменттер үшін маңызды байланыс серіктесі болып табылады. Төменде Вайнреб амидтерін қатыстыратын бірнеше табиғи заттарды, оның ішінде иммунодепрессанттар макросфелидтер отбасының мүшелерін және спирофунгиндер антибиотиктері отбасының мүшелерін синтездеудегі негізгі қадамдар көрсетілген. Сонымен қатар, магний-галоген алмасуы және одан кейінгі арилдену бір ыдыста жүзеге асырылды, бұл Вайнреб-Нахм амидінің тұрақтылығын көрсетеді және арилкетондарды синтездеудің жеңіл әдісін ұсынады. Көптеген Вайнреб-Нахм амид функционалдық топтарын қамтитын ерекше реагенттер синтезделді, олар CO2 және α-дикетон синтетондары ретінде қолданылады. Ақырында, Оксфорд университетінің Стивен Г. Дэвис Вайнреб амидінің функционалдығын Майерстің псевдоэфедрин көмекшісімен біріктіретін хиральды көмекші құралды жасады, бұл диастереоселективті энолатты алкилдеуге және одан кейін сәйкес энантиобайытылған альдегидке немесе кетонға оңай бөлуге мүмкіндік береді.