Кіріспе
Пьер Гюйота (9 қаңтар 1940 – 7 ақпан 2020) – француз жазушысы.
Pierre Guyotat (9 January 1940 – 7 February 2020) was a French writer.
Ерте өмір
Пьер Гюйота 1940 жылдың 9 қаңтарында Луара департаментінің Бург-Аргенталь қаласында дүниеге келген.
1960-1970 жылдар
Гюйот өзінің алғашқы романы «Sur un cheval» романын 1960 жылы жазды. Сол жылы ол Алжир соғысына қатысу үшін Алжирге шақырылды. 1962 жылы ол дезертирлік жасағаны және тыйым салынған материалдарды жариялағаны үшін кінәлі деп танылды. Үш ай түрмеде отырғаннан кейін тәртіптік орталыққа ауыстырылды. Парижде ол журналистикамен айналысып, алдымен France Observateur, содан кейін Nouvel Observateur үшін жазды. 1964 жылы Гюйот өзінің екінші романы «Эшби» романын шығарды. 1964-1975 жылдары Гюйот Сахарада кеңінен саяхаттады. 1967 жылдың шілдесінде ол басқа жазушылармен бірге Кубаға шақырылды, онда Фидель Кастромен бірге Сьерра-Маэстраға сапар жасады. 1967 жылы ол «Томбео для пятисот тысяч солдат» (кейіннен ағылшын тілінде «Tomb for 500,000 Soldiers» деп жарияланды) атты еңбегін жариялады. Алжир соғысындағы солдат ретінде басынан өткен қиындықтарына негізделген бұл кітап культты мәртебеге ие болып, түрлі дау-дамайлардың нысанына айналды, әсіресе оның үнемі жыныстық ойлары мен гомоэротизміне байланысты. 1968 жылы Гюйот Франция Коммунистік партиясына мүше болды, бірақ 1971 жылы одан шығып кетті. «Eden, Eden, Eden» романы 1970 жылы Мишель Лейрис, Ролан Барт және Филипп Соллерс жазған алғы сөзбен жарық көрді (Мишель Фуконың мәтіні кешігіп келгендіктен жарияланбады). Бұл кітапты жариялауға немесе кәмелетке толмағандарға сатуға тыйым салынды. Пьер Паоло Пазолини, Жан-Поль Сартр, Пьер Булез, Жозеф Бой, Пьер Дак, Жан Жене, Симон де Бовуар, Жозеф Кессел, Морис Бланшо, Макс Эрнст, Итало Кальвино, Жак Монод және Натали Сарро қол қойған халықаралық қолдау петициясы жазылды. Франсуа Миттеран мен Жорж Помпиду тыйымды алып тастауға тырысты, бірақ сәтті болмады. Клод Симон (1985 жылы Нобель сыйлығын алған) «Eden, Eden, Eden» романына сыйлық берілмегеннен кейін Prix Médicis төрешілер алқасынан кетіп қалды. 1973 жылы Гюйоттың «Bond en avant» («Алға секіру») пьесасы қойылды. 1970 жылдары ол әртүрлі наразылықтарға қатысты: солдаттар, иммигранттар және секс-жұмыскерлер үшін. Ол үшін ең маңызды жағдайлардың бірі болды: ол Марсельде қасақана кісі өлтіруде айыпталған және кейін кінәлі деп танылған 24 жастағы алжирлік бұрынғы мұғалім Мохамед Лайд Мусаға жеке көмектесті. Түрмеден шыққаннан кейін бір аптадан соң Муса бетперделі адамдардың қолынан қаза тапты; бұл оқиға Гюйотқа терең әсер етті. 1975 жылы оның «Prostitution» романы жарық көрді (оның құрамында «Bond en avant» соңғы монолог ретінде болды). Осы сәттен бастап Гюйоттың романдары жаңа түбіртексіздік пен әдепсіздік туралы мәселелерді қозғайды. Олар әлі де жыныстық құлдық пен негізгі табуларды бұзу арқылы құрылған әлемдердің мүмкіндігін зерттейді. Бірақ француз тілі қазір танылмайтын, грамматикалық, синтаксистік және лексикалық жаңарулардың шектен тыс әсерінен бұрмаланған. Әріптер мен сөздердің жоғалуы, жаңа сөздер мен араб тіліндегі сөздердің фонетикалық жазылуы оны түсінуді қиындатады. 1987 жылы «Prostitution» романының қайта басылымында оқырманға көмектесу үшін 120 беттік қосымша – резюме, сөздік, «грамматика» және аудармалар қосылды. 1977 жылы «Le Livre» (1984) және «Histoire de Samora Machel» (әлі жарияланбаған) еңбектерімен айналысқанда психикалық ауруға шалдықты. Депрессия мен оның физикалық және психикалық жағдайының нашарлауы 1981 жылдың желтоқсан айында комаға түсуіне әкелді.
1980 жылдар
1981 жылы Францияның тұңғыш социалистік президенті Франсуа Миттеран сайланғаннан кейін "Едем, Едем, Едем" туындысына қойылған тыйым алынды. 1984 жылдан 1986 жылға дейін Гюйотат өзінің шығармаларын Еуропа бойынша оқып, сахналады.
2000 жылдар
2000 жылдың қаңтар айында ол Париждегі Бобурдағы Жорж Помпиду орталығының қайта ашылуына қатысып, "Прогенитуралардың" алғашқы беттерін оқыды. Кітап көп ұзамай, 2000 жылы (Gallimard) және "Түсіндірмелер" ("Leo Scheer" баспасы) басылып шықты. 2005 жылы "Sur un cheval" қайта басылып, 2005 жылдың сәуірінде Ален Ольвиердің жетекшілігімен "Radio France" радиосында оқылды. "Carnets de bord" (1-том, 1962-1969) сол жылы жарық көрді, сондай-ақ Кэтрин Брунның Пьер Гюйотаға арналған алғашқы өмірбаяны – "Пьер Гюйота, эссе биографиялық" кітабы жарық көрді. 2005 және 2010 жылдар аралығында Гюйота үш автобиографиялық кітап жазды және жариялады: "Coma" (2006 жылғы желтоқсан айының сыйлығы), "Formation" (2007) және "Arrière fond" (2010). 2011 жылы ол соғыстағы өмірінен алынған "Тәуелсіздік" атты еңбегін жазды, ол "Nouvelle Revue Française" журналының 100 жылдығына арналып басылды. 2001 және 2004 жылдар аралығында Париж-8 университетінде берген дәрістері 2011 жылы "Leçons sur la langue française" ("Léo Scheer" баспасы) деген атпен жарық көрді. 2014 жылы ол "Жақсылықтың жануарлары" ("Gallimard") кітабын жариялады. Кітаптан үзінді актер және режиссер Станислав Нордей "Ircam" орталығында оқып берді, ол 2016 жылы мәтінді сахнаға қойды. Кітаптың екінші бөлімі 2016 жылдың көктемінде жарық көрді.
Тану
2018 жылы Пьер Гюйотаның "Идиотия" кітабы Prix Medicis сыйлығын жеңіп алды. 2020 жылдың қыркүйегінде ғалым, жазушы және мұражай директоры Донатиен Грау "Еден - 50 жастағы Едем" атты халықаралық жоба ұйымдастырды. Бұл шара Гюйотаның кітабының 50 жылдығына арналған және әлемнің түкпір-түкпірінде 50 оқырмандық шараны қамтыды. Оқырмандық шараларға суретшілер Пол Маккарти мен Каари Апсон, жазушы Крис Краус және рэпер Абд әл Малик сияқты алуан түрлі шығармашылық тұлғалар қатысты. Сонымен қатар, австралиялық режиссер Амиэль Кортин Уилсонның жаңа фильмі, суретші Майкл Диннің қойылымы, Берлинде Филипп Парреноның оқырмандық өнері және Тбилисиде Скотт МакКаллочтың концерті ұйымдастырылды.
Өлім және мұра
2004 жылы Гюото Францияның Ұлттық кітапханасына қолжазбаларын сыйлады. Ол 2020 жылдың 7 ақпанында қайтыс болды.
Ағылшын тіліндегі аудармалары
"Едем, Едем, Едем" аудармасы, Грэхам Фокс, қайта өңделген және қайта қарастырылған (Лондон, Vauxhall & Company, 2017, серия редакторлары Пол Бак және Кэтрин Петит). "Тексттің денесі", Кэтрин Дункан аударған, "Полисексуалдық" (Лос-Анджелес, Semiotext(e), 1981) басылымында жарияланған. "Едем, Едем, Едем", Грэхам Фокс аударған (Лондон, Creation Books, 1995). "Жемқорлық: Үзінді", Брюс Бендерсон аударған (Нью-Йорк, Red Dust, 1995). "500 мың сарбаздың қабірі", Ромен Слокомб аударған (Лондон, Creation Books, 2003). "Өнер – Тарихтың қалдығы", Пол Бак және Кэтрин Петит аударған, "Frozen Tears II" (Бирмингем, ARTicle Press, 2004) басылымында жарияланған. "Кома", Нура Уэдделл аударған (Лос-Анджелес, Semiotext(e), 2010). "Тәуелсіздік", Нура Уэдделл аударған (Лос-Анджелес, Semiotext(e), 2011). "Тереңдікте", Нура Уэдделл аударған (Лос-Анджелес, Semiotext(e), 2014).
"Body of the Text," transl. by Catherine Duncan, published in Polysexuality (Los Angeles, Semiotext(e), 1981). Eden, Eden, Eden, transl. by Graham Fox (London, Creation Books, 1995). Prostitution: An Excerpt, transl. by Bruce Benderson (New York, Red Dust, 1995). Tomb for 500,000 soldiers, transl. by Romain Slocombe (London, Creation Books, 2003). "Art is what remains of History," transl. by Paul Buck and Catherine Petit, published in Frozen Tears II (Birmingham, ARTicle Press, 2004). Coma, transl. by Noura Wedell (Los Angeles, Semiotext(e), 2010). Independence, transl. by Noura Wedell (Los Angeles, Semiotext(e), 2011). In the deep, transl. by Noura Wedell (Los Angeles, Semiotext(e), 2014).
Шығармашылық емес
1972 Littérature interdite (Галимар, Париж). 1984 Vivre (Деноэль, Париж). 2000 Түсіндірмелер (Лео Шеер, Париж). 2005 Борт күнделіктері, 1 том 1962-1969 (Манифест желісі). 2006 Кома (Меркуре де Франс, Париж). 2007 Қалыптасу (Галимар, Париж). 2010 Арқа фон (Галимар, Париж). 2011 Француз тілі сабақтары (Лео Шеер, Париж). 2013 Пьер Гюйотат: Artpress-тің маңызды сұхбаттары (IMEC/Artpress, Париж). 2018 Идиотия (Грасет және Фасквелл, Париж).