Кіріспе
Грузин аристократы, журналист және анархист (1846–1925)
Варлам Николози дзони Черкезишвили (15 қыркүйек 1846 – 18 тамыз 1925) – грузин аристократы және журналист, грузин анархистік және ұлттық азаттық қозғалыстарына қатысқан.
Өмірбаян
1846 жылы Кахетияда туған Черкезишвили Санкт-Петербургке оқуға кетті, онда Дмитрий Каракозовты таныстырып, Сергей Нечаевтың нигилистік тобына қосылды, Грузияның алғашқы "кәсіби революционерлерінің" бірі атанды. Радикалдық әрекеттері үшін Черкезишвили сотталды және Сібірде мәжбүрлі еңбекке жіберілді, бірақ 1876 жылы қашып, Швейцарияға қашқан. Көшпенділікте ол орыс эмигранттық қозғалысына қатысты, бірақ Грузияның тәуелсіздігін қолдағандықтан олардан бөлінді. Бұл оны анархизмге тартты, себебі ол кіші ұлттарға өзін-өзі анықтау мүмкіндігін ұсынды, және ол орыс анархисі Петр Кропоткиннің шәкірті болды. Бірақ оның жаңадан табылған анархизмі оны 1897 жылы Лондонда кездескен Ное Жордания сияқты басқа грузин ұлтшылдарымен де келіспеушілікке түсірді. 1903 жылы Кропоткин мен Черкезишвили Георгий Гогелияның Ресей империясы бойынша анархистік әдебиеттерді жасырын тарату мақсатымен құрылған "Нан мен бостандық" тобына қосылды. Олар тез арада көптеген жақтастар жинап, көбірек әдебиет жіберу туралы көптеген сұраулар алды, әсіресе Польша және Украина сияқты Жатақ аймақтарында үлкен танымаллыққа ие болды. Черкезишвили өзі де басылымға үлес қосып, марксизмді сынға жазатын талдау жасады. 1905 жылғы Ресей революциясынан кейін Черкезишвили, Гогелия және Кропоткин Михаил Церетелидің Тбилисидегі "Нобати" анархистік мерзімді басылымын іске қосуға көмектесті, грузин революциялық қозғалысын анархизмге бұруға тырысып, мемлекеттік социализмді сынады. Бірақ жас Иосиф Сталин анархизмді сынағандықтан, социал-демократтармен болған қысқа мерзімді қақтығыста олар халықтық ұйым құра алмады және грузин анархистік қозғалысы бірте-бірте әлсіреп қалды. 1907 жылы Черкезишвили Петр Кропоткин, Рудольф Рокер және Александр Шапиромен бірге Ресей империясының саяси тұтқындарына көмек көрсету үшін Лондон анархистік Қызыл Крестін ұйымдастырды. Ұйым ақша және киім жинап, оларды Ресейдегі тұтқындарға жіберді және Ресей империясындағы саяси қуғын-сүргінге наразылық білдіру үшін петициялар таратты. Сол жылы Черкезишвили өзі Гаага бейбітшілік конференциясына Грузияның тәуелсіздігі туралы петиция ұсынды, бірақ ол ешқандай қолдау таппады. Осы кезеңде Черкезишвили мен Кропоткин еврей анархистерінің Юбилейлік көше клубында жиі сөз сөйледі. Кропоткин Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтастарды қолдағанда, Черкезишвили оны қолдады. 1916 жылы Черкезишвили мен Кропоткин Жан Грейв, Чарльз Малато, Кристиан Корнелисен, Джеймс Гийом және тағы он адаммен бірге Достасқандардың соғыс күшін қолдауға арналған он алтының манифестіне қол қойды. Бұл үшін оларды интернационалистік көзқарастағы анархистер, соның ішінде олардың бұрынғы серіктесі Георгий Гогелия қатты сынға алды, ол оларды "анархопатриоттар" деп айыптады. 1917 жылы Ресей революциясы басталғанда Черкезишвили Грузияға оралды, онда ол Гогелиямен қайта қосылды және Кропоткинмен байланысын бірте-бірте жоғалтты. Кропоткин мен Гогелияның қайтысынан кейін Черкезишвили Лондонға оралып, 1925 жылы қайтыс болды.