Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пакистандық канадалық журналист және жазушы (1949–2023)
Pakistani Canadian journalist and author (1949–2023)
Тарек Фаттах (Пенджаби/Урду: ; [t̪aɾɪk fətah] / [fəteh] 20 қараша 1949 – 24 сәуір 2023) – пакистандық канадалық журналист және жазушы. Ол ислам дінінде туған пенджаби және Пәкістанның діни және саяси құрылымдарын, сондай-ақ Үндістанның бөлінуін ашық сынаған.
Tarek Fatah (Punjabi/Urdu: ; [t̪aɾɪk fətah] / [fəteh] 20 November 1949 – 24 April 2023) was a Pakistani Canadian journalist and author. He was a Punjabi born into Islam and was a vocal critic of the Pakistani religious and political establishment, and the partition of India.
БАҚ қызметі
1996 жылдан 2006 жылға дейін ФАТХ CTS және VisionTV телеарналарында апта сайын Торонтода өтіп жатқан «Мұсылмандық хроника» бағдарламасын жүргізді, ол мұсылман қауымдастығына арналған ағымдағы оқиғалар мен талқылауларға бағытталған еді. 2011 жылдың ақпан айында ол Солтүстік Америка мұсылман қорының (NAMF) өкілі Шехаряр Шейхпен дебаттасуға жоспарланған, Шейх ФАТХ-қа онымен дебаттасуға ашық шақыру жасағаннан кейін. ФАТХ соңғы сәтте қатысуын тоқтатты және келмеді. Шейх, көп әйел алуды қорғап, мұсылмандар үшін зайырлы білім беруге қарсы болған, ФАТХ-тың пікірлерін сынаған. ФАТХ қатысуын тоқтату себебін шара басталмас бұрын модератордың ауысқандығы және көрермендердің жаулы көзқарасымен түсіндірді. Сондай-ақ, ФАТХ полицияның өміріне қауіп төнгенін ескерткенін мәлімдеді. Кейіннен ФАТХ пен Шейх Sun News телеарнасына берген сұхбатында Исламның ИДҰ-дағы рөлін талқылады. 2009 жылдан 2015 жылға дейін ФАТХ Торонто радиостанциясы CFRB Newstalk 1010-да хабар таратты. Джон Мурдың таңғы шоуында тұрақты қатысушы ретінде көрінумен қатар, ФАТХ 2009 жылдан 2011 жылға дейін Райан Дойл және Тарек ФАТХ-пен бірге «Friendly Fire» түнгі бағдарламасын жүргізді, ал 2011 жылдан 2015 жылға дейін жексенбі күндері «The Tarek Fatah Show» бағдарламасын өткізді. 2012 жылдан 2023 жылға дейін ФАТХ «Торонто Сан» газетінде тұрақты мақалалар жазды және бұрынғы Sun News Network телеарнасында жиі пікір білдірді. 2018 жылдан 2023 жылға дейін ФАТХ Нью-Дели Таймс YouTube арнасында шыққан «What The Fatah» бағдарламасын жүргізді. Бұл ток-шоу негізінен қазіргі халықаралық саяси тенденцияларға арналған еді.
From 1996 until 2006 Fatah hosted Muslim Chronicle, a weekly Toronto based current affairs discussion show on CTS and VisionTV, which focused on the Muslim community. In February 2011, he was scheduled to have a debate with Sheharyar Shaikh of the North American Muslim Foundation (NAMF), after Shaikh issued an open challenge to Fatah to debate him. Fatah cancelled at the last minute and failed to show up. Shaikh, who had defended polygamy and opposed secular education for Muslims, was a critic of Fatah's views. Fatah stated that he had cancelled his appearance because the moderator was changed shortly before the event was to begin, and because the audience was hostile. Fatah also claimed that he was warned by police of threats to his safety. Fatah and Shaikh later appeared together in an interview for Sun News debating the role of Islam in ISIS. From 2009 to 2015, Fatah was a broadcaster on Toronto radio station CFRB Newstalk 1010. As well as appearing as a regular contributor on the John Moore Morning Show, Fatah was a co host of the nightly Friendly Fire with Ryan Doyle and Tarek Fatah from 2009 to 2011 and from 2011 to 2015 he hosted The Tarek Fatah Show on Sunday afternoons. From 2012 to 2023, Fatah has written a regular column for the Toronto Sun and was a frequent commentator on the now defunct Sun News Network. From 2018 to 2023, Fatah was a regular host of "What The Fatah" which was hosted by New Delhi Times on their YouTube channel. The talk show mainly focused on the current international political trends.
Көзқарастар
ФАТХ Пакистанды сынаған. Ол мемлекеттің заңдылығына күмән келтіріп, Балужстан сепаратистерін қолдауды жақтады. Ол егер Балужстан тәуелсіздік алса, қалған Пәкістан Үндістанмен қайта бірігетініне сенді. 2013 жылдың ақпан айында «Toronto Sun» веб-сайты Пакистанда бұғатталғаннан кейін, ФАТХ бұл оқиғаға өзінің қатысқандығын мәлімдеді. Ол антисемитизмді исламмен үйлеспейтін деп есептеді және Израильдің өмір сүру құқығын, сондай-ақ сионистік жобаларды қолдады. Бірақ ол Палестинаның «заңсыз және әдепсіз» Израиль тарапынан оккупациялануын тоқтатуға және арабтарға қарсылықты тоқтатуға шақырды. 2003 жылы ФАТХ «Globe and Mail» газетінде жариялаған мақаласында Иршад Манджимен арадағы қарым-қатынасын үзді, онда ол Манджидің «Исламмен проблема» кітабындағы алғы сөзінде көрсеткен алғысын жоққа шығарды. ФАТХ Манджидің кітабы мұсылмандарға емес, мұсылмандарды жек көретіндердің көзқарасын нығайтуға бағытталғанын жазды. Манджи оған куәгерлердің алдында: «Бұл кітапты яһудилер яһудилер үшін жазды!» деді. Кейіннен ФАТХ өзінің сөздеріне өкініш білдіріп, Манджидің кітабын сынағаны әділетсіз болғанын айтты. Ол мұсылман әлеміндегі жүйелі нәсілшілдік туралы айтқан сөздерінің дұрыс екенін және оның естеліктерінде көптеген жақсы тұстар бар екенін, бірақ ол оларды бағалауға асыққандықтан назардан тыс қалдырғанын айтты. ФАТХ Үндістанның бөлінуін сынап, оны трагедиялық оқиға деп атады және өзінің туған жері Пәнджабтың британдықтар тарапынан екіге бөлінгеніне өкінді. 2007 жылы «Globe and Mail» газетінде өткен пікірсайыста ФАТХ «бүгінгі күні байқалып отырған ислами радикализмнің көп бөлігі Ауғанстандағы Кеңес Одағына қарсы соғыста АҚШ пен ЦРУ қаржылаған Сауд Арабиясындағы джихад топтарының күшеюінен туындайды» деді. 2017 жылы Квебек қаласындағы мешітке жасалған шабуылға жауап ретінде ФАТХ алты адамның өмірін қиған шабуылға мұсылмандардың қатысқандығы туралы сенімсіздік теориясын қолдады. «National Post» газетінің хабарлауынша, ол «Ислам термиттермен толы, егер біз өзімізді шындықпен тазартпасақ, өтірігіміздің иісі бізді ақылдан шығарады» және «Канададағы дерлік әр мешітте жеккөрушілікке толы уағыздар айтылады» деген мәлімдеме жасады. ФАТХ өзі ешқашан мешітке бармаған және мұсылман ата-аналарын балаларын мешіттерден аулақ ұстауға шақырған, өйткені олар, оның пікірінше, фанатизм мектебіне айналған. 2008 жылдың сәуір айында Онтарионың Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы (OHRC) «Maclean’s» журналындағы исламға қарсы мақалалар туралы шағымды қарастырмады. Бірақ комиссия апталық басылымды Онтарионың Адам құқықтары кодексіне қайшы келетін мақалалар жариялағаны үшін және әлеуметтік төзімсіздікті насихаттап, деструктивті, ксенофобиялық пікірлерді тарату арқылы Канада қоғамына зиян келтіргені үшін сынады. ФАТХ комиссияның «Maclean’s» журналы мен журналистерді расизмге үлес қосқан деп айыптағанын «сөзді қолдануға рұқсат болса, ақымақтық» деп атады және комиссияның Канада мұсылман қауымдастығы ішіндегі дауға сөз бостандығына қарсы тарапты қолдағанын айтты. Канаданың Ислам Жоғарғы Кеңесінің президенті Сайед Сохарварди ФАТХ-тың пікірлерін құнды деп атады, бірақ оның исламды экстремистердің мінез-құлқынан жасалған стереотиптерге айналдырғанын сынады. 2008 жылдың желтоқсан айында «Toronto Star» премьер-министр Стивен Харпердің ФАТХ-ты Канада Сенатындағы бос орынның біріне тағайындауын ұсынды. «Toronto Star» газетінің аға редакторы Боб Хепберн ФАТХ-ты «Сенатқа аса қажетті ерекше көзқарасты ұсынатын зайырлы және прогрессивті мұсылман мәселелерінің көрнекті өкілі» деп сипаттады. «Фатх ка фатва» көпшілік тарапынан жақсы қабылданды, бірақ радикалды исламшыл ұйымдар шоуға наразылық білдіріп, оны өлтіруге шақырды. Тарек ФАТХ бірнеше рет «жалған жаңалықтар» таратқаны үшін сынға ұшырады. 2020 жылы Делиде өткен сайлау кезінде ол бұрынғы видеоны жариялап, оның Делиде түсірілгенін мәлімдеді. 2020 жылдың қаңтар айында ол бұрқа киген адамдардың Боливуд әнімен билегенін бейнелеген видеоны жариялап, оның Шахин Багғы CAA NRC наразылығынан екенін айтты, бірақ ФАТХ осы видеоны бұрын да екі рет жариялаған екені анықталды. Twitter-де «жалған жаңалықтар» таратқандығы үшін, әсіресе «секталық бағытта», кейбір сыншылар оның Үндістанда «қауымдық тәртіпсіздіктер» туғызуды көздеген сыртқы агент екенін айтты. Ол Үндістан мұсылмандарын сынағанда, рационалды күмән мен мұсылман қауымын жек көру арасындағы шекараны жойғанын айтты. Сол күні ол бір индус қызына: «Сенің дінің болғандықтан, сен нағыз патриотсың» деді. Ол студенттер кітапханашы келгенде құрмет көрсету үшін тұрғанын сынады. Ол оларға: «Үндістер өз ағаларына осындай құрмет көрсетуді тоқтатуы керек» деді. Ясир ФАТХ-тың исламға қарсы жасаған айыптамаларын жоққа шығару үшін «Surgical Strike» атты ток-шоу бастады. 2017 жылдың қараша айында Үндістан полициясы Чхота Шакелдің тапсырысымен ФАТХ-ты өлтіру үшін екі адамды ұстады.
Fatah was a critic of Pakistan. He had questioned the legitimacy of the state and had advocated support for Baloch separatists. He believed that if Balochistan won independence, the remainder of Pakistan would reunify with India. In February 2013, after the website of the Toronto Sun was blocked in Pakistan; Fateh claimed credit. He rejected antisemitism as incompatible with Islam and had supported Israel's right to exist and Zionist projects; he had however called for an end to the "illegal and immoral" Israeli occupation of Palestine and anti Arabism. In 2003, Fatah broke with Irshad Manji in an article in the Globe and Mail in which he repudiated the thanks she gave him in the acknowledgment section of her book The Trouble with Islam. Fatah wrote of Manji's book that it is not addressed to Muslims; it is aimed at making Muslim haters feel secure in their thinking. Manji replied saying that he told her in front of witnesses that "This book was written by the Jews for the Jews!" Fatah was subsequently quoted as indicating that he regrets his remarks and that he was unfair in slamming Manji's book. He said that she was right about the systematic racism in the Muslim world and that there were many redeeming points in her memoir, which he overlooked in his rush to judge it. Fatah had criticized the partition of India, calling the division of the country tragic and lamenting that his homeland of Punjab was sliced in two by the departing British to create the new state of Pakistan. In a discussion hosted by The Globe and Mail in 2007, Fatah claimed that "most of the Islamic radicalism that you see today stems from the empowering of Saudi based Jihad groups that were funded and backed by the U. S. and the CIA throughout the Afghan war against the Soviet Union." In response to the 2017 Quebec City mosque shooting, Fatah endorsed the discredited conspiracy theory that Muslims had participated as perpetrators in the attack that killed six people. According to the National Post he had also said "Islam is riddled with termites and if we don't cleanse ourselves with truth, the stench of our lies will drive us mad", and that there are "hateful sermons in almost every mosque" in CanadaFatah himself never attended a mosque and encouraged Muslim parents to keep their children out of mosques because they have become, in his view, schools for fanaticism. In April 2008, the Ontario Human Rights Commission (OHRC) dismissed a complaint about allegedly Islamophobic articles in Maclean's magazine. However, the commission criticized the newsweekly for publishing articles that were inconsistent with the spirit of the Ontario Human Rights Code, and doing serious harm to Canadian society by promoting societal intolerance and disseminating destructive, xenophobic opinions. Fatah said that for the Commission to refer to Maclean's magazine and journalists as contributing to racism is bullshit, if you can use that word and that the commission has unfairly taken sides against freedom of speech in a dispute within the Canadian Muslim community between moderates and fundamentalists. Syed Soharwardy, president of the Islamic Supreme Council of Canada, noted Fatah's views to be valuable but rejected his stereotyping of Islam by extrapolating from the behavior of a few extremists. In December 2008, the Toronto Star suggested that Prime Minister Stephen Harper appoint Fatah to one of the vacant seats in the Canadian Senate. Toronto Star senior editor Bob Hepburn wrote that Fatah is "A prominent spokesperson for secular and progressive Muslim issues who would bring a much needed unique perspective to the Senate." 'Fatah ka Fatwa' was well received by the masses; radical Islamist organisations have protested against the show and urged for his assassination. Tarek Fatah was criticised for spreading "fake news" on multiple occasions. Amid the Delhi Assembly Election in 2020, he tweeted an old communally charged video, and claimed it to be from Delhi. In Jan 2020, he tweeted another video of Burqa clad persons dancing to a Bollywood number, hinting that the video is from Shaheen Bagh CAA NRC protest, whereas, it was found that Fatah had tweeted the same video twice in the past. Because of his continued pattern of spreading "fake news" on Twitter, especially in "sectarian lines", some critics have argued that he is an external agent who wants to create "communal disturbances" in India. Writing about his targeting of Indian Muslims, AltNews. in accused him of blurring the lines between rational scepticism and contempt toward the Muslim community. He also told a Hindu girl in the same event, "You are the real patriot because of your religion." He criticised the students for standing up to show respect when the librarian came in. He told them, "Indians need to stop giving such treatment to their seniors". Yasir started Surgical Strike, a talk show to debunk the ideas and allegations made by Fatah against Islam. In November 2017, Indian police arrested two men who were hired by Chhota Shakeel to assassinate Fatah.
Мұсылмандық Канада конгрессі
Фатх 2001 жылы 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін Мұсылман Канада Конгресінің негізін қалаушылардың бірі болды және 2006 жылға дейін оның коммуникация директоры және өкілі қызметін атқарды. Ол Онтариодағы азаматтық құқықта мұсылмандар үшін шариғат заңын енгізуге қарсы шықты, Канададағы шариғат банкін "алдау" деп сипаттады, мұсылман қауымдастығында әлеуметтік либерализмді және дінді мемлекеттен бөлуді насихаттады, сондай-ақ бір жынысты некелерді қолдады. 2006 жылдың шілдесінде Фатхтың пікірлері туралы канадалық БАҚ-та электрондық пошта арқылы хабарлама таратылды. 2006 жылдың тамызында Фатх өзінің және отбасы мүшелерінің қауіпсіздігіне алаңдаушылық білдіріп, МКК-нің коммуникация директоры лауазымынан кетті. Фатх, сондай-ақ басқа еврей және мұсылман ұйымдары Эльмасиді жұмыстан кетуге шақырды.
Fatah was one of the founders of the Muslim Canadian Congress in 2001, after the September 11 attacks and served as its communications director and spokesperson until 2006. He spoke out against the introduction of Sharia law as an option for Muslims in civil law in Ontario, Sharia banking in Canada, which he has described as a 'con job', promoted social liberalism in the Muslim community and the separation of religion from the state, and endorsed same sex marriage. In July 2006, Fatah was the subject of an email campaign at Canadian media over his views. Fatah resigned as the communications director of the MCC in August 2006, citing concerns about his safety and his family member's safety. Fatah, along with other Jewish and Muslim organizations, called on Elmasry to quit.
Вахида Валианте
Вахида Валианте, CIC президенті, The Globe and Mail газетіне Тарек Фаттаның пікірлері көптеген мұсылмандардың көзқарастарына түбегейлі қарсы екенін айтты. Қоғамда осы мәселе бойынша қызу талқылаулар жүріп жатыр. Оның ұстанымы Исламның негіздерімен келіспейді. Фатта RCMP-ге CIC-тің мақаласына шағымданып, оның "өлім жазасын беруге ең жақын нәрсе екенін, себебі ол мені діннен тайған және құдайға қарсы сөйлеуші ретінде көрсетіп отыр" деп хат жазды.
Wahida Valiante, president of the CIC, told The Globe and Mail that Tarek Fatah's views are diametrically opposed to most Muslims. There is a tremendous amount of discussion in the community. His point of view contradicts the fundamentals of Islam. Fatah wrote to the RCMP to complain about the CIC's article claiming that it "is as close as one can gets to issuing a death threat, as it places me as an apostate and blasphemer."
Мираждың артынан қуу
"Toronto Star" газетінің сыншысы Джон Годдард бұл кітапты "қатал шындықтардың терең мазмұнды, көп қабатты еңбегі" деп атады. "Globe and Mail" газетіндегі Эмран Куреши Фатахтың "Ислам мемлекеті мен исламның жағдайы, әсіресе Канададағы оны сынауға маңызды үлес қосқанын" айтты, бірақ кітапты "негізсіз пікірсайыстарға" және фактілерді дұрыс тексермегені үшін сынға алды. Бұл кітапты Маккензи институты, Исламның бастапқы мәтіндерінен туындаған, жаһандық Ислам мемлекетін құруға ұмтылған экстремистік топтарға тікелей қарсылық ретінде, Мұхаммедтің қағидаларын бұзу туралы ойларын сәтті жеткізгендігі үшін мақтады. 2009 жылдың 31 наурызында консервативті Доннер Канадалық қоры кітапты 35 000 долларлық Доннер сыйлығына іліккендердің қатарына қосты, бұл сыйлық қоғамдық саясатты қамтитын ғылыми еңбектерге беріледі.
The Toronto Star reviewer John Goddard said that book was a "richly layered work of stark realities." Emran Qureshi in the Globe and Mail said that Fatah had provided a "substantial contribution to the critique of the Islamic state and the state of Islam, especially in Canada" but criticized the book for its "gratuitous polemics" and sloppy fact checking. The book was praised by the Mackenzie Institute, as a direct challenge to the far Islamist fanatics which deriving from the original texts of Islam, successfully argued about how the pursuit of a global Islamic state violated Mohammed's tenets. On 31 March 2009, the conservative Donner Canadian Foundation shortlisted the book for their $35,000 Donner Prize, awarded to non fiction texts covering public policy.
Яһуди менің жауым емес
2010 жылғы қазан айында McClelland & Stewart баспасынан жарық көрген бұл кітап, Коффлер өнер орталығының ұйымдастыруымен өткен саясат және тарих саласындағы 2010 жылғы Хелен және Стэн Вайн Канадалық кітап сыйлығының лауреаты атанды.
Published by McClelland & Stewart in October 2010, it won the 2010 Helen and Stan Vine Canadian Book Award in Politics and History, by the Koffler Centre of the Arts.
Өлім
Фаттах 2023 жылғы 24 сәуірде 73 жасында рактан қайтыс болды.