Кіріспе

Шығыс Самар аралы, Филиппин

Сулуан – Филиппиннің Шығыс Самар облысы, Гуиуан муниципалитетіне қарасты аралдық барангай. Ол Лейте шығанағының шығысында және Эмден тереңдігінің батысында жатыр. Арал тұрғындары Фердинанд Магеллан экспедициясымен сауда жасаған және қарым-қатынас құрған алғашқы филиппиндіктер болды. Магеллан экспедициясы 1521 жылдың 16 наурызында жақын орналасқан (сол кезде адам тұрмаған) Хомонхон аралына тоқтаған.

Тарих

1521 жылдың 16 наурызында Магеллан экспедициясы Тынық мұхитын 98 күннен кейін Хомонхон аралына ("Пигафеттаның есебі бойынша Хумуну") тоқтады. Самар ("Замал") алыстан алғашқы көрінген құрлық болғанымен, Магелланның кішкентайрақ аралда тоқтауы қауіпсіздік шарасы болды, себебі сол кезде аралда адам қонбаған. 18 наурызда оларды жақын маңдағы Сулуан аралынан ("Зулуан") балықшылар көрді. Аралдың аты "сулу" сөзінен шыққан, ол уарай тілінде кокос майынан жасалған "шамыш" дегенді білдіреді, оны жергілікті халық түнде балық аулау кезінде қолданған. Сондықтан "Сулуан" дегеніміз – жергілікті балықшыларға қатысты, факел ұстаған адамдар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сулуан жапондықтардан босатылған Филиппин аралдарының бірі болды. 1944 жылдың 17 қазанында 6-шы рейнджерлік батальон Динагат, Хомонхон және Сулуанға түсіп, генерал Дуглас Макартур әскері үшін Лейте шығанағына кіруді қамтамасыз етті. Лейтедегі негізгі десант үш күннен кейін басталды.

Супер тайфун

Шығыс Самар Тынық мұхитында тайфун маусымында тропикалық дауылдарға жиі ұшырайды. Көбінесе, дауылдың құрлыққа тиюінің 90% Сулуан аралында болады. 2013 жылдың 8 қарашасында Сулуан аралы «Хайян» тайфунының («Юоланда» супер тайфунының) алғашқы құрбаны болды, содан кейін Гиуанға қарай бағытталды, бұл аралдың экономикасына ғана емес, сонымен қатар адамдардың өміріне де зор әсер етті. Халықаралық ұйымдар халықтың және олардың күнкөрісінің қалпына келтірілуіне көмектесу үшін үлкен күш-жігер жұмсады.