Кіріспе
Скаутингке қатысты коллекциялар
Скаутинг естеліктерін жинау – бұл скауттық және қыз балалар ұйымдарының тарихи, эстетикалық және материалдық құндылығы үшін заттарын сақтап, тізімдеуге арналған хобби және зерттеу. Жинау коллекционердің жеке қызығушылығына байланысты болғандықтан, әр коллекцияның мазмұны мен көлемі әртүрлі болады. Кейбір коллекционерлер өздерінің басты тақырыбының ішіндегі нақты бір салаға назар аударуды қалайды, мысалы, 1970 жылға дейін Американың Скауттар ұйымы барлық белгілерде fleur-de-lis немесе BSA аббревиатурасы болуын талап еткен кезде шығарылған белгілер; немесе әр елдегі ең жоғары атақтар. Ал басқалары көбірек жалпы жинақ құруды жөн көреді, кез келген скаут тауарын немесе әлемнің түкпір-түкпірінен скаут маркаларын жинап алады.
Шығу тегі
Скауттық естеліктерді жинау, шамасы, 1907 жылы Ұлыбританияда скауттық қозғалысы құрылған кезде басталған. Алайда, сол алғашқы жылдары көптеген адамдар өздерінің заттарын сақтап қалуды ойламағандықтан, тарихқа көптеген нәрселер жоғалып кетті. Алғашқы скауттар өздері жеңген наградаларын, сондай-ақ басқа скауттармен айырбастасқан белгілерін тікелей жүннен тоқылған лагерь өртіндегі жамылғыларға тігіп қоятын. Сол кезеңдегі скауттық белгілердің көп бөлігі жүннен жасалған және бүгінгі күнге дейін жетпеген. Осы ерте лагерь жамылғыларының бірнеше көрнекті мысалдары Колорадо штатының Ла-Хунта қаласындағы Кошаре үнді мұражайының қорында сақтаулы.
Мақсаты
Скауттық заттардың көп бөлігі, ең алдымен, скаутты скауттық дағдыларындағы жетістіктері үшін мойындау, осындай киімдермен жабдықталған басқа скауттармен туыстық сезімдерді ояту және оның скауттық іс-әрекетін іске асыруға көмектесу үшін жасалған. Скауттық естеліктерді жинау – скауттықпен танысудың, оны зерттеудің және ұрпақтан-ұрпаққа жеткізудің көптеген жолдарының бірі. Скауттыққа қатысты барлық нәрсені жинауға болады. Скауттық естеліктер түсінігі тек мата мен металл белгілермен, формалармен және наградалармен ғана шектелмейді, сонымен қатар нұсқаулықтар мен даму буклеттері, пошта маркалары, журналдар, ұлттық скаут ұйымы шығарған кемпингтік жабдықтар, фотосуреттер, кружкалар және басқа да заттарды қамтиды. Бұл салалардың кейбіреулері тарихи оқиғамен байланысты болғандықтан, басқа коллекциялық салалармен қабаттасуы мүмкін; мысалы, егер президент скауттыққа қатысты құжатқа қол қойса, қалам мен құжаттың өзі сол президентке де, скауттыққа да қатысты деп есептелуі мүмкін.
Тірі тарих
Жинақтаудың тағы бір қыры – тірі тарих. Бірқатар жеке тұлғалар мен топтар өткен шақтардағы скауттықты қайта жасау үшін сол кездің киім-кешектерін және жабдықтарын жинайды. Баден-Пауэллді нақты костюмде, скауттарға соңғы хабарын оқып беруі ерекше танымал. Шындығында, Venturing (Америка скауттары) курстарының бірі – табиғатта тірі тарихты зерттеу.
Өрт жағатын жамылғылар
Лагерь төсеніші – әлемдегі көптеген скауттар мен гидтер үшін маңызды естелік. Скауттар мен гидтер жамылғыға өздерінің барлық жетістіктерін және скауттық іс-шараларында, сондай-ақ одан тыс іс-шаралардағы қатысуларын көрсететін белгілер тігеді. Лагерь төсеніштері көбінесе жас бөлімдерде "қол жеткізген" төсбелгілерді көрсету және сақтау үшін қолданылады, мысалы, гид өзінің Брауни белгілерін жамылғысына тігеді немесе скаут өзінің Каб белгілерін тігеді. Лагерь төсеніші тек мата белгілермен ғана шектелмейді. Оған жағалық, ілмекше белгілер, ленталар және басқа да естеліктер де қосылуы мүмкін. Лагерь төсенішіндегі белгілердің мөлшері, пішіні және орналасуына қатысты ешқандай нұсқау жоқ. Олар кездейсоқ түрде шашырауы мүмкін немесе иесі таңдаған тәртіппен жинақталуы мүмкін. Лагерь төсеніштері әртүрлі пішінде болуы мүмкін, бірақ олардың үш негізгі түрі бар: 1) Жамылғының пішіні өзгертілмей, тек матадан жасалған белгілер тігілген стандартты төсеніш. 2) Ортасынан тесігі бар "пончо" стиліндегі төсеніш, оны басынан киюге болады. 3) Иыққа жабуға арналған, бір шетінен ортасына дейін тілінген төсеніш, қауіпсіздік үшін қосымша бекіткіштер қосылуы мүмкін. Лагерь төсеніштерін әдетте кешкі лагерь оттарында және ән салып жүргенде киеді, осы кезде суық тиюіне қарсы қосымша қабат ретінде киюге ыңғайлы. Түнде оны қосымша ұйықтауға арналған төсек немесе жастық ретінде де пайдалануға болады. Лагерь төсенішінің алғашқы пайдалануы белгісіз, бірақ оның тамырларын американдықтардың лагерь оттарының маңында пончо ретінде киген дәуірінен табуға болады. Бұл жамылғы көбінесе гидтер мен скауттар лагерьлерінде алған тәжірибелерді, қызығушылық белгілерін және гидтік және скауттық қызметтен тыс қызығушылықтарды көрсетеді. Көптеген гидтер мен скауттар өздерінің туған жерлерінен алынған белгілерді үлкен лагерьлерге немесе халықаралық жиналыстарға алып барып, кездесетін адамдармен алмасады, осылайша лагердегі тәжірибелерінің естелігін сақтайды.
Эволюция
Барлық скаут ұйымдары қоғамдағы өзгерістерге байланысты (мысалы, 20 ғасырдағы Америкада аграрлық қоғамнан өнеркәсіптік қоғамға ауысуы немесе Македонияның тәуелсіздік алғаннан кейін туын екі рет өзгертуі), материалдардың қолжетімділігі мен өндіріс процестерінің дамуы, жергілікті округтердің, кеңестердің және кейбір жағдайларда бүкіл ұйымдардың бірігуі, сондай-ақ көбінесе суретшілердің тілегі сияқты факторларға байланысты өз дизайндарын, атауларын және скауттық естеліктерін өзгертеді. Бірінші жапондық Ұлттық скаут жиынына қатысушыларға арналған белгі (әдетте кестеленген немесе тоқылған) сол кездегі қаржылық жағдайға байланысты қағазға басылды. АҚШ оккупациясы кезеңіндегі жапон скауттығының естеліктері сирек кездеседі және көбінесе 1000 АҚШ долларынан астам бағаға сатылады.
Ұйымдар мен коллекционерлер үшін ресурстар
Әлемдегі көптеген ұйымдар скауттық естеліктер туралы ақпаратты жинақтауға және таратуға арналған. Скауттық коллекцияны жинаумен айналысатын Scouts on Stamps Society International (SOSSI), Халықаралық Badgers клубы, Жапонияның Скауттық естеліктер клубы, Халықаралық Скауттық коллекционерлер қауымдастығы, Канаданың Скауттық естеліктер коллекционерлері және Америка Скауттық тарихи қоғамы – скауттық естеліктерді коллекциялаушылар үшін қолжетімді ресурстардың бірнешеуі. 1959 жылы жарық көрген алғашқы ASTA Blue Book-тан бері көптеген коллекционерлер нұсқаулықтары мен сатып алушылар нұсқаулықтары жарық көрді, олардың ең танымалдары – Америка Скауттар ұйымының нақты аймақтарға тән белгілерімен айналысатын Арапахо сериясы.
Өңірлік кездесулер
1992 жылы Бельгияның Лёвен қаласында бірінші Еуропалық скауттар коллекционерлер кездесуі (ESCM) ұйымдастырылды. Содан бері жыл сайын Лёвен қаласында ESCM өтеді (2002 жылды қоспағанда. Сол жылы шара Бельгияның Гент қаласында өткізілді.). 2007 жылы атауы "Еуропалық скауттар мен гидтер коллекционерлер кездесуі" (ESGCM) деп өзгертілді.
Бизнес ретінде
Тек салыстырмалы түрде жақында ғана осындай заттарды ақша табу үшін сату идеясы пайда болды, бірақ қазіргі скаут кеңестері нарықты жақсы меңгерді және көбінесе коллекционерлерге арналған заттарды шығарады, олардың басты және жалғыз мақсаты – коллекция жинау, скауттыққа ешқандай қатысы жоқ. Кейбіреулері тіпті қалған заттарды жойып, сұраныстың күшті болуын қамтамасыз етеді, бұл жасанды сирек кездесетін жағдайды тудырады, көптеген адамдар кейінірек немесе азырақ қаржысы бар коллекционерлерді өз бөлімшесінен, аймақтық бөлімшесінен немесе қызығушылық танытқан аймағынан коллекциясын толықтыру мүмкіндігінен айырады деп санайды. Скауттық естеліктер сатушылары үшін Скауттық естеліктер сатушылар қауымдастығы бас ұйым ретінде қызмет етеді.