Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Мейфлауэр" кемесінің капитаны (1570-1622)
Captain of the Mayflower (1570 1622)
Кристофер Джонс кіші (шамамен 1570 – 5 наурызға жуық 1622) 1620 жылы "Мейфлауэр" кемесімен жасалған паломниктер саяхатының капитаны болды.
Master Christopher Jones Jr. (c. 1570 – about 5 March 1622) was the captain of the 1620 voyage of the Pilgrim ship Mayflower.
Ағылшын шығу тегі
Кристофер Джонс 1570 жылы Эссекс графтығындағы Гарвич қаласында туған деп саналады, бірақ 1565 жылдың сәуірінен 1571 жылдың маусымына дейінгі кезеңде оның приход шіркеуінің крещениелік жазбаларында мәлімет жоқ. Ол Кристофер Джонс аға мен оның әйелі Сибилдің ұлы болды. Джонс аға да теңізші және кеме иесі болған, ол 1578 жылы қайтыс болды. Ол өзімен аттас жас ұлына он сегіз жасқа толғанда «Мари Фортуна» кемесіне иелік ету құқығын қалдырды. Ол 17 жаста, шамамен 1576 жылы дүниеге келген. Ол Джонстың көршісі болды, екеуі Гарвичтегі Кингс-Хед-стритте бір-біріне қарама-қарсы тұрды. Екі үй де қазірге дейін сақталған және туристер арасында танымал. Сараның бай әкесі Томас Твитт теңіз тасымалымен айналысқан. Әкесі қайтыс болғаннан кейін ол оған айтарлық қаражат және «Аполлон» кемесінің 1/12 бөлігін қалдырды. Екі отбасы өзара тиімділік үшін кеме тасымалымен айналысатын бизнестерін біріктірді. Сараға үйленгеннен кейін бір жыл өткен соң, олардың Сараның әкесі Томас есімімен аталған ұлы дүниеге келді. Бірақ шіркеудегі жерлеу тізілімінде 1596 жылдың 17 сәуірінде нәресте өлгені жазылған. Сараның басқа балалары болған жоқ және ол 27 жасында қайтыс болды. Ол 1603 жылдың 18 мамырында Гарвичте жерленді. 2. Джонс екінші әйелі Джозиан Грейге (Томпсон), Ричард Грейдің жесіріне, 19 жасында үйленді. Бұл оқиға алғашқы әйелі Сараның 1603 жылы қайтыс болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң Гарвичтегі Сент-Николас шіркеуінде болды. Джозианның теңізші туыстары болды, ал оның қайтыс болған күйеуі 1588 жылғы Армада флотының капитантарымен достық қарым-қатынаста болған белгілі теңізші болды. Ол сонымен қатар Үндістанда қазына іздеумен айналысқан, бұл испан кемелеріне шабуыл жасауды да қамтыған болуы мүмкін. Джозиан, әлдебір маңызды күйеулік сыйлық әкелген болуы мүмкін, сонымен қатар Гарвичтегі Чирч-стриттегі қайтыс болған күйеуінің үйімен және басқа да жылжымайтын мүліктерімен мұрагер болды. Оның бір кемесі әйелінің құрметіне «Джозиан» деп аталды. Гарвич портының кіреберісі қауіпті құмдармен толы болды, сондықтан теңізшілер әрдайым сақ болулары керек еді. Бұған мысал ретінде 1627 жылы түнде Солтүстік теңізде болған қатты дауылда отыздан астам кеме қирап қалды. Осы суларда Джонс әкесі мен атасының жанында шәкірттікке түсті, екеуі де Гарвичтен шыққан кеме басқарушылар болды. Он сегіз жасқа келгенде Джонс алғаш рет кемеге үлесін мұра етті. Гарвич қаласын теңізшілер мен кеме жасаушылардың компаниясы басқарды, олар қатал тәртіпті сақтады. 1605 жылы бірнеше әйел сиқыршылық пен жезөкшелік қылмысы үшін асылып, көшелер арқылы арбамен сүйретілді, сонымен қатар құмар ойындарына да тыйым салынды. Елдің басқа да теңіз порттары сияқты, Гарвичте де теңіз капитандары мен саудагерлер жергілікті үкіметті басқарды және қалалық істерді шешу үшін азаматтардан салық жинады. 1611 жылғы қаңтардағы құжатта Кристофер Джонс «Гарвичтік» деп сипатталған, ал оның кемесі «Эссекс графтығындағы Гарвичтің Мейфлауэрі» деп аталды. Содан кейін, шамамен 1611 жылы Джонс Гарвичтен шығып, оңтүстікке, Лондонға көшіп барды, онда ол Тауэрден бір шақырым төмендегі Темза өзенінің бойындағы Ротерхит приходында тұрды. Ол кезде Джонс «Джозиан» кемесін кішірек «Мейфлауэр» кемесінің төрттен бір бөлігіне айырбастаған болуы мүмкін. Вуд, Спийт және Джонс сияқты адамдар жер иелерінің байлығы артып, алкогольге сұраныс өскен сайын өркендеді. 1615 жылы шарап саудасының ең жоғары нүктесінде Лондон жиырма жыл бұрынғыдан үш есе көп шарап импорттады. 1615 жылы Джонстың «Мейфлауэр» кемесімен жасаған әдеттегі сапарында Франциядан сексен тоннаға дейін шарап әкелді, ал Жаңа Англияға сапар кезінде «Мейфлауэр» француз немесе голланд шарабының кем дегенде бір бөшегін алып жүрді. Джонс «Мейфлауэр» кемесімен Лондоннан Францияға сапарға шыққанда, француз шараптарына айырбастау үшін ағылшын жүн толы жүк алып жүретін, ол елдің ең маңызды экспорт тауары болды. Отбасылы адам ретінде Джонс кемесін жұмыс істеуі керек болды, ал Еуропаның экономикалық жағдайына байланысты сауда төмендеп жатқандықтан, Merchant Adventurers компаниясының Томас Уэстон Атлантикаға саяхатқа кемесін жалдау туралы ұсынысы өте қолайлы уақытта келді.
Christopher Jones is believed to have been born in Harwich, Essex, around 1570, although baptismal records are blank for his parish church for the period of time between April 1565 and June 1571. He was the son of Christopher Jones Sr. and his wife Sybil. The senior Jones was also a mariner and ship owner who died in 1578, leaving to his young son, bearing his name, his interest in the ship Marie Fortune when he should attain the age of eighteen years. She was aged 17 and had been born about 1576. She was Jones' neighbour, living opposite each other on Kings Head Street, Harwich; both residences still exist as visitor attractions. Sara had a wealthy father, Thomas Twitt, who had strong shipping interests. At his death, her father provided considerable funds for her and a 1/12 share in his ship Apollo. The two families combined their shipping interests to mutual advantage. Within a year of his marriage to Sara, they had a boy named Thomas, after Sara's father. But the church burial register records the infant's death on 17 April 1596. Sara had no more children and died at age 27. She was buried in Harwich on 18 May 1603. 2. Jones married his second wife, Josian Gray (née Thompson), widow of Richard Gray, age 19, at St. Nicholas Church in Harwich a few months after his first wife's Sara's death in 1603. Josian had seafaring relatives and her late husband was a noted mariner with friends among the captains of the 1588 Armada Fleet and which included 'treasure hunting' in the Indies; this have may included attacks on Spanish treasure ships. Josian probably brought a substantial marriage portion and had inherited her late husband's house in Church Street, Harwich together with other land and property. One of his ships was named Josian, in honour of his wife. The entrance to Harwich port was covered with dangerous sandbars, and sailors had to stay alert at all times. A prime example of this was on a night in 1627 when a strong North Sea storm wrecked more than thirty ships. These were the waters in when Jones served his apprenticeship at the side of his father and grandfather, who were both Harwich skippers. At age eighteen, Jones inherited his first part share of a ship. Harwich was a town managed by a company of mariners and shipwrights who enforced harsh discipline. In 1605 some women were hanged as witches and harlots and were dragged through the streets by a cart and with such as dice games also being banned. As with other seaports around the country, Harwich was a place where sea captains and merchants ran the local government and levied their own taxes on the citizens to take care of town business. In a document of January 1611, Christopher Jones is described as being 'of Harwich', and his ship is called the Mayflower of Harwich (in Essex co.). Then, in about 1611, Jones decided to leave Harwich and moved south to London, where he made his home in Rotherhithe parish, a mile downstream on the Thames from the Tower of London. By that time, Jones had likely traded the ship Josian for a quarter share ownership in the smaller Mayflower. Men like Wood, Speight and Jones prospered due to the popularity of alcohol as the wealth of the landowning classes increased. At the peak of the wine trade in 1615, London imported three times the wine that had been imported typically twenty years previously. In 1615, a typical voyage by Jones in the Mayflower would see him bring back from France as much as eighty tons of wine and on the trip to New England, the Mayflower carried at least one keg each of French or Dutch wine. When Jones left London aboard the Mayflower on a voyage to France, he would normally carry as trade goods to exchange for quality French wine a hold filled with English woollens, the country's strongest export. As a family man, Jones had to keep his ship operating, and as trade was waning due to the European economic situation, the offer of Thomas Weston of the Merchant Adventurers to charter his ship for an Atlantic voyage seemed to come at a most opportune time.
"Мейфлауэр" офицерлері мен экипажы
Көптеген ғалымдар Чарльз Бэнкстің "Мейфлауэр" кемесінің шамамен 50 адамнан тұратын экипажға ие болғаны туралы пікірімен келіседі: 36 адам "мачтаның алдында" (экипаж) және капитан штабында 14 офицер болды. Олардың арасында төрт матрос, төрт квартирмейстер, хирург, ағаш шебері, шелекші, аспазшы, боцман және пулеметші кірді. 1620-1621 жылдары Плимуттен қыстаған кезде, экипаждың барлығы "Мейфлауэрде" қалды, олардың шамамен жартысы, соның ішінде пулеметші, боцман, төрт квартирмейстердің үшеуі және аспазшы сол кезде қайтыс болды. Тірі қалғандар 1621 жылдың 5 сәуірінде Плимуттен кемемен Лондонға қайтып келді. Капитанның бірнеше маңызды офицерлерінің кімдігі анықталды. Жаңа дүниеде бұрын теңіз саяхаты жасаған екі кемеші (ұшқыш) – 45 жастағы Джон Кларк және Роберт Коппин. Оларға кемешінің көмекшісі Эндрю Уильямсон көмектесті. Харвич қаласында туып өскен және Кристофер Джонстың алыс туысы болуы мүмкін Джон Алден кемеде шелекші болды. Ол саяхатқа қажетті азық-түлік сатып алу үшін және оларды бөшкелерге салып, ертерек Саутгемптонға жіберілді. Джон Алден Плимутте қалды және кейін Присцилла Муллинске үйленді. Брэдфорд ескертпеген маңызды тұлға – кеме хирургы, Лондонның шаштараз-хирургінің оқуын аяқтаған жас Гильс Хил. Оның аты 1621 жылдың ақпанында Уильям Муллинстің өлім төсегіндегі өсиетіне куә ретінде тіркелген. Брэдфорд та аталмаған, бірақ лауазымына байланысты "Мейфлауэрдің" бас офицері болуы мүмкін тағы бір адам – тек "Мастер" Ливер деп танылатын адам. Ол 1621 жылдың қаңтарында орманға адасқан паломниктерді құтқарып, Моурттың "Қарым-қатынасы" (1622) еңбегінде көрсетілген.
Most scholars agree with author Charles Banks' estimation that the Mayflower had a crew of about 50: 36 men 'before the mast' (crew) and 14 officers on the captain's staff. This included the following officers: four mates, four quartermasters, surgeon, carpenter, cooper, cook, boatswain and gunner. The entire crew stayed with the Mayflower when it wintered over in Plymouth in 1620 1621, with about half of them dying during that time, including the gunner, boatswain, 3 of 4 quartermasters and cook. The survivors returned to London on the Mayflower, sailing from Plymouth on 5 April 1621. The identity of several key officers under the captain has been well established. Two master's mates (pilot) with previous New World sailing experience were John Clarke, age 45, and Robert Coppin. They were assisted by Masters Mate Andrew Williamson. John Alden, a born and raised Harwich man and possibly a distant relative of Christopher Jones, was the ship's cooper. It was he who was sent early to Southampton, to buy provisions for the journey and "cooper" them in casks. John Alden remained in Plymouth and later married Priscilla Mullins. An important person on the captain's staff that Bradford oddly neglected to mention was the ship's surgeon, a young man just out of apprenticeship as a London barber surgeon by the name of Giles Heale. His name appears as a witness to the death bed will of William Mullins in February 1621. Another person that Bradford also did not mention who is recorded as possibly being a principal officer of the Mayflower due to his title, is a man identified only as "Master" Leaver. He is recorded in Mourt's Relation (1622) as rescuing Pilgrims lost in a forest in January 1621.
"Мейфлауэрдің" тағдыры
1622 жылы Джонс қайтыс болғаннан кейін, «Мейфлауэр» Ротерхит маңындағы Темза өзенінің лайлы жерлерінде тоқтап тұрды және көптеген кітаптарда шіріп бара жатқан қиыршық ретінде сипатталды. 1624 жылы кеменің қалған иелері – Роберте Чайльд, Джон Мур, Джозиан Джонс, оның әйелі және тағы бір иесі, кеменің құнын Әмірлік Жоғарғы Сотында бағалауға өтініш жасады. Ағаш бөліктерін қоспағанда, сатуға болатын заттар 128 фунт 6 шиллинг және 4 пенске бағаланды. Кейбір деректерге сүйенсек, аталған үш серіктес бұл ақшаны бөлісіп алған, ал кеме сүректерін төртінші серіктеске үлесі ретінде берген. Манчестер университетінің профессоры Рендел Харрис екі кітабында – «The Last of the Mayflower» (Лондон, 1920) және «The Finding of the Mayflower» (Лондон, 1920) – «Мейфлауэр» кемесінің ағаштары 1625 жылы «The Mayflower Barn» қорасын салуға және Букингемширдегі Джордан фермасындағы шаруа үйін кеңейтуге пайдаланылғанын айтқан. Бірақ бұл мәлімдемелер сенімсіз деп танылды және тексеруден өтпеді. Қора 17 ғасырға тән кеме қалдықтарынан салынғаны рас, алайда оның «Мейфлауэр» екеніне дәлел жоқ.
After Jones died in 1622, the Mayflower lay idle on the mud flats of the River Thames near Rotherhithe and was reported in many books to be a rotting hulk. In 1624, the remaining owners of the ship, Roberte Childe, John Moore, Josian Jones, his widow, and a fifth owner, applied for her to be appraised for worth in the High Court of the Admiralty. The sellable items, not including the timbers, were valued at 128 pounds 6 shillings and 4 pence. It is thought by some that the cash was shared among the three named partners and the timbers given to the fourth partner as his share. Seemingly plausible but unconfirmed claims made by Rendel Harris of the University of Manchester in two books, The Last of the Mayflower (London, 1920) and The Finding of the Mayflower (London, 1920) that the Mayflower timbers were reused in 1625 to build The Mayflower Barn and extend the farmhouse at Jordans Farm in Jordans, Buckinghamshire, have been found to be unreliable and have not stood up to scrutiny. The barn is built from the remains of a 17th century ship, however it has not been proved that it is the Mayflower.
400 жылдығы
2020 жылы "Мейфлауэр" кемесімен сапар шеккен паломниктердің 400 жылдығы белгіленді. Бірақ COVID-19 пандемиясының салдарынан осы оқиғаны тойлау жоспарланған іс-шаралар өткізілмеді. Дегенмен, Кристофер Джонстың Харвичтегі 21 King's Head Street мекенжайындағы үйі енді Пасхадан бастап қазан айының соңына дейін бейсенбі, жұма, сенбі және жексенбі күндері сағат 11:00-ден 15:00-ге дейін келушілерге ашық. Үйге басқа уақытта да алдын ала хабарласып, үйдің кураторы Энди Скулермен The Harwich Society веб-сайты арқылы байланысуға болады. Сонымен қатар, Кристофер Джонс үйіндегі көрмелермен бірге, жақын жердегі Харвич қалалық мұражайында "Мейфлауэр" көрмесі де ұйымдастырылған.
The year 2020 marked the quatercentenary of the Pilgrim fathers' journey on the Mayflower. All plans to mark the occasion were unable to take place because of the COVID 19 pandemic. However, Christopher Jones' House at 21 King's Head Street, Harwich is now open to visitors from Easter to the end of October on Thursdays, Fridays, Saturdays and Sundays from 11am to 3pm. The house can also be visited at other times on request by contacting the curator, Andy Schooler, via the website of The Harwich Society. Also, in conjunction with the displays at the Christopher Jones House, there is a complementary Mayflower Exhibition in the nearby Harwich Town Museum.