Кіріспе
Ренессанс гуманизміне негізделген медициналық дәстүр. Гуманистік медицина – дамыған елдердің қазіргі денсаулық сақтау жүйелерінде кең таралған, клиникалық көмек көрсетудегі медициналық практиканың салааралық ғылымы.
Humanistic medicine is an interdisciplinary field in the medical practice of clinical care popular in the modern health systems of developed countries.
Денсаулық сақтау саласының проблемалары
Қазіргі заманғы денсаулық сақтау жүйесі бар көптеген елдерде денсаулық сақтау жүйелері шектеулі бюджетке байланысты үлкен сұранысты қанағаттандыруда зор қиындықтарға тап болып отыр. Денсаулық сақтау мамандары көбінесе жоғары деңгейде стресс пен қажымалылыққа ұшырайды. Көптеген науқастарға қызмет көрсететін мамандар жекелеген науқастарға тиісті күтім көрсетпейді, нәтижесінде көптеген адамдар балама ем іздеп, балаларына егуден бас тартады. Медициналық қызметтер мен дәрі-дәрмектердің құнының өсуі көптеген науқастар үшін қолжетімсіз болып барады, бұл олардың табысының көп бөлігін жұмсамай тұрып, қажетті денсаулық сақтауды алуына кедергі келтіреді. Зерттеулер көрсеткендей, дәрігер мен науқас арасындағы жаман қарым-қатынас денсаулық сақтау ұйымдарына қарсы сот процестерінің жиілеуіне әкеледі. Бұл сот процестері медицина қызметкерлері үшін ауыр жүк болып табылады және дамыған елдерде олардың саны мен құны артты.
Практика
Адамгершілік медицинаны қолдануға бағытталған тәсілдердің қатарында баяндама медицинасы және науқастың мүмкіндіктерін арттыру шаралары бар. Баяндама медицинасы – дәрігерлерге, медбикелерге және басқа да медицина қызметкерлеріне білім берудің бір жолы. Ол пациент пен медицина қызметкерінің адамдық қасиеттерін ескеру үшін әңгіме айту (және жақсы тыңдау) арқылы "дәрігерге эмпатиямен, ой-толғаныспен, кәсібилікті сақтап және сенімділікпен медициналық көмек көрсетуге" мүмкіндік береді. Науқастың мүмкіндіктерін арттыру дәрігерлер мен науқастар арасындағы тең серіктестікті құруға, денсаулық сақтау процесіне құндылықтарды орталыққа қоюға бағытталған. Екі тәсіл де медицинада адамның өмірлік тәжірибесінің маңыздылығын атап көрсетеді және науқастың адамдық бейнесі зертханалық нәтижелерге, науқас карталарына және сақтандыру ережелеріне батып кетпеуіне көмектеседі. Адамгершілік медицина ең озық ғылым мен қамқорлыққа негізделген қарым-қатынас құрудың нәзік өнерін құрбан етпейтін, идеалды және теңдестірілген көмек жасауға ұмтылады. АҚШ-тағы көптеген медициналық білім ошақтары жеке науқасқа көрсетілетін көмектің төмендеуіне алып келетін медициналық технологияға артық көңіл бөлуді тоқтату мақсатында, медициналық гуманизмді оқу бағдарламаларына енгізуді бастады.
Сын
"Гуманистік медицина"ның биопсихосоциалдық көмек көрсету үлгісінен едәуір өзгеше сенімдер немесе тәжірибелер жиынтығы екендігі кеңінен қабылданып жүрген жоқ. Бұдан әрі, оның жақтастары қолданатын "жан" және "рухани" сияқты көптеген терминдер жеткілікті түрде анықталмаған және эксперименттік жолмен осы тәсілдердің биопсихосоциалдық үлгіге қарағанда пациенттің денсаулығына тигізетін қосымша пайдасы толық зерттелмеген.