Кіріспе
1984 жылы Атлантика мұхитындағы 4 санатты дауыл «Диана» АҚШ-тың шығыс жағалауына соңғы 20 жылда соққан алғашқы күшті дауыл болды. «Диана» 1984 жылғы Атлантика дауыл маусымындағы тоғызыншы тропикалық циклон, төртінші аталған дауыл, бірінші дауыл және бірінші ірі дауыл еді. Ол Солтүстік Каролина штатында орташа деңгейдегі зардаптарға алып келді, жағалауға 2 санатты дауыл ретінде тигенге дейін және жағалаудан алшақтаған кезде. 8 қыркүйекте пайда болған «Диана» солтүстікке қарай жылжып, қыркүйектің ортасында Солтүстік Каролина штатында бірнеше күн бойы сарқып, ауыр жаңбыр жаудырды. Штаттан шығып, солтүстік-шығысқа қарай жылдамдық алғаннан кейін «Диана» тез арада экстратропикалық циклонға айналды. Флорида мен Вирджинияның шығыс жағалауында дауылға байланысты ескертулер мен хабарламалар жарияланды. АҚШ-қа келтірілген жалпы залал 65,5 миллион долларды құрады (1984 жылғы АҚШ доллары). Циклонның нәтижесінде үш адам тікелей қаза тапқан жоқ, бірақ үш адамның өліміне себеп болды.
Hurricane Diana was the first major hurricane to hit the East Coast of the United States in nearly 20 years. Diana was the ninth tropical cyclone, fourth named storm, first hurricane, and first major hurricane of the 1984 Atlantic hurricane season. It caused moderate damage in North Carolina while it looped offshore and after it made landfall as a Category 2 hurricane. Forming on September 8, Diana moved northward and wandered across North Carolina for a couple of days during mid September, dropping heavy rainfall. Once it left the state and accelerated east northeast, Diana quickly evolved into an extratropical cyclone. Watches and warnings were issued for the storm along the East coast between eastern Florida and Virginia. Damages to the United States totaled $65.5 million (1984 USD). Three indirect fatalities were caused by the cyclone.
Метеорологиялық тарих
Диана дауылының пайда болуы 6 қыркүйекте Багам аралдарының солтүстігіндегі төмен қысым аймағында, суық фронттың соңғы бөлігімен байланысты болды. Келесі күні нөсер мен найзағай белсенділігі күшейе бастады, бірақ көбінесе ұйымдастырылмаған күйде болды. 8 қыркүйекте 1200 UTC шамасында төмен қысым аймағына жақын жердегі кеме 65 км/сағ жылдамдықпен жел соғып тұрғанын хабарлады. Бірнеше сағаттан кейін, спутниктік бақылаулар негізінде төмен қысым тропикалық дауыл Диана деп белгіленді. Әлсіз бағыттаушы ағыстардың әсерімен Диана келесі күні батысқа қарай баяу жылжыды, Флорида штатының Канаверал мүйісінен 85 км қашықтықта болды, содан кейін солтүстік-батысқа қарай күрт бұрылды. Диана Флорида штатының Сент-Огастин қаласына жақындағанда солтүстік-шығысқа бұрылып, дауылға айналды. Фронттан алшақтаған әлсіз бағыттаушы ағыстардың ықпалымен Диана батысқа қарай иеленіп, Флорида жағалауына 85 км жақындады. Батысқа қарай жалғасудың орнына, ол Канаверал мүйісіне жақын жерде құлауы мүмкін еді, бірақ Диана солтүстік-батысқа бұрылып, жағалаумен қатарласа қозғалды. Гольфстрім арқылы үздіксіз күшейе отырып, дауыл 10 қыркүйекте солтүстік-шығысқа бұрылып, дауылға айналды. 11 және 12 қыркүйекте Диана жағалаудан алшақтап, желдің күші 215 км/сағ (130 миль/сағ) дейін күшейді. Жақындап келе жатқан фронталдық жүйе Диананы циклоникалық айналымға түсірді, салқын және құрғақ ауа оның әлсіреуіне себеп болды. 13 қыркүйекте Диана Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласына 150 км/сағ жылдамдықпен соққан дауыл түрінде жетті және құрлыққа шыққаннан кейін тез арада тропикалық дауылға дейін әлсіреді. Диана айналым жасағаннан кейін пайда болған жоғары қысым жүйесі әлсіреп, дауылдың солтүстікке және шығысқа қарай жылжуына жағдай жасады. Сыртқы жағалауларды кесіп өткеннен кейін Диана солтүстік-шығысқа қарай жылдамдады, күшейгеннен кейін 16 қыркүйекте Нова Скотия маңында экстратропикалық дауылға айналды.
Дайындықтар
8 қыркүйекте кешке Флорида штатының Канаверал мүйісі мен Вирджиния штатының Вирджиния-Бич арасында қатты дауыл туралы ескертулер шығарылды. 9 қыркүйек күні таңертең Флорида штатының Сент-Огастин қаласының оңтүстігіндегі дауыл туралы ескертулер күші жойылды. «Диана» дауылға айналған кезде, Сент-Огастин мен Солтүстік Каролина штатының Орегон шығанағы арасында дауыл және қатты дауыл туралы ескертулер жарияланды. 10 қыркүйек күні таңертең Грузия штатының Брансуик қаласы мен Орегон шығанағы арасындағы дауыл туралы ескертулер дауыл туралы ескертулерге дейін көтерілді. Сол кезде Брансуиктен оңтүстікке қарай барлық ескертулер мен сағаттар тоқтатылды. 11 қыркүйек күні таңертең Саванна (Джорджия) қаласының оңтүстігіндегі дауыл туралы ескертулер күші жойылды. Сол түстен кейін Оңтүстік Каролина штатының Ромен мүйісінен оңтүстікке қарай барлық ескертулер күші жойылды. 12 қыркүйек күні таңертең Оңтүстік Каролина штатының Мертл-Бич қаласының оңтүстігіндегі барлық ескертулер күші жойылды. 13 қыркүйек күні таңертең Ромен мүйісі мен Мертл-Бич арасында қатты дауыл туралы ескерту жарияланды. Сол күні таңертең Уилмингтон (Солтүстік Каролина) мен Орегон шығанағы арасындағы дауыл туралы ескертулер күші жойылды, ал Кейп-Лукоут пен Вирджиния-Бич арасындағы барлық ескертулер күші жойылды. Осыған дейін Уилмингтон мен Кейп-Лукоут арасында қатты дауыл туралы ескертулер қолданыста болды. 13 қыркүйек күні түстен кейін барлық ескертулер күші жойылды. Тропикалық дауыл жағаға қарай жылжыған кезде, 14 және 15 қыркүйек аралығында Кейп-Лукоут пен Чинкотейг (Вирджиния) арасында қатты дауыл туралы ескертулер күшіне енді. Каролина және Джорджия штаттарындағы мектептер жабылды. Көптеген жағажайлар күшті ағыстар мен жағажай эрозиясының қаупінен жабылды. Арал тұрғындарына 4 метрден асатын толқындардан қауіптілік болғандықтан эвакуациялануға кеңес берілді. Солтүстік Каролина штатының Бофорт қаласының жанындағы жылжымалы үйлерде тұратын 94 отбасы штат қызметкерлерімен көшірілді. Сондай-ақ, 24 сағаттық жедел әрекет орталығы құрылды. Жағалау күзеті барлық қолдағы қайықтарды қажет болған жағдайда дереу жұмылдыруға болатын жерге көшірді. Тиби аралындағы екі зейнеткерлер үйі эвакуацияланды және қала тұрғындарының барлығы үшін ерікті эвакуация жарияланды. Бірнеше аудандардағы мектептерде де бірнеше эвакуациялық орталықтар ашылды, бірақ салыстырмалы түрде аз отбасы оларда пана тапты. Дауылдың өтуіне байланысты жергілікті мектептер мен жағажайлар да жабылды.
Тиісті әсері және соңынан
"Диана" даулы 4-санатты желмен Солтүстік Каролина штатын 1954 жылғы "Хейзел" даулынан бері ең күшті дауылға айналу қаупі тудырды. Алайда, ол жағалауда айналып, әлсіреп, 2-санатты дауыл ретінде құрлыққа шықты. Бұл ағаштардың зақымдануына және электр сымдарының үзілуіне әкелді. Зардаптың көп бөлігі Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласы мен Оңтүстік Каролина штатының Мертл-Бич қаласы арасында тіркелді. "Carolina Power and Light Brunswick" ядролық электр стансасында 75 мильден астам жылдамдықпен жел тіркелді, осылайша "Диана" даулы ядролық электр стансасына дауылдық желді әкелген алғашқы дауыл болды. Кейбір аулалар зақымданды, бірақ стансаның өзі көбінесе зақымдаудан құтылды. Дауылдан кейін президент Рональд Рейган Солтүстік Каролинаның бес округін федералдық апат аймағы деп жариялады, бұл зардап шеккен аймақтарға мемлекеттік қаржы мен көмек алуға мүмкіндік берді. Жолдар мен кәріз жүйесін жөндеуге де қаржы бөлінді.