Кіріспе

Аденомиома – бездердің (адено) және бұлшық еттердің (ми) ұлпаларынан құралған ісік (ома). Бұл күрделі және аралас ісіктің бір түрі, медициналық әдебиеттерде оның бірнеше түрлері сипатталған. Жатыр аденомиомасы – жатыр аденомиозының шешілген түрі, ол эндометрий бездерінің тінінен және жатырдың бұлшық қабатындағы (миометрийдегі) тегіс бұлшық еттен тұрады.

Жүкшеден тыс аденомиома

Мүмкін болмаса да, эндометрий тіндері бар аденомиомалар жатырдан тыс жерлерде де кездеседі. Әдебиетте сипатталған жатырдан тыс аденомиомалардың көпшілігі кіші кеңісте, жұмыртқалықтарда, жатыр байламдарында және тік ішекті қоршаған кеңістікте орналасқан. Кейбір жағдайларда бауыр, қосымша, іштің жоғарғы бөлігі және жіңішке ішектің мезентериі сияқты кіші кеңістен тыс жерлерде де табылған. Денеде бірнеше жерде аденомиомалары бар пациенттер де болған. Эпителий жасушаларының артық өсуі өт қабығының қабырғасын жабатын бұлшық қабатына шырыш қабықтың енуіне себеп болады, нәтижесінде Рокитанский-Ашофф синустары деп аталатын ерекше дивертикулалар пайда болады. Бұл синустар өт саңылауының шламасымен, холестерин кристалдарымен немесе өт тастарымен толуы мүмкін. Жатырды сақтап қалатын хирургия диффузиялық аденомиоз үшін аурудың жатырдың барлық бөлігіне таралуына байланысты мүмкін емес, бірақ аденомиоманың шешілген орналасуына байланысты ошақтық аденомиоз үшін мүмкін. Дегенмен, бұл операциялар операциядан кейін жатырдың беріктігінің төмендеуінен болатын жарылу қаупіне байланысты сақтықпен жасалады.

Жүкшеден тыс аденомиома

Алдыңғы зерттеулерде емнен кейінгі ұзақ мерзімді нәтижелер туралы мәліметтер аз, бірақ кейбір жағдайларда операциядан кейін аденомиоманың қайталануы тіркелген. Сонымен қатар, жатырдан тыс аденомиомасы бар, әсіресе жұмыртқалық және жатыр байламдарындағы пациенттерде жұмыртқалық немесе жатырда қатерлі ісіктер анықталған.

Сары без аденомиомасы

Өт қабығының аденомиоматозы өзі қатерсіз ауру саналғанымен, өт қабығының қатерлі ісігінің пайда болуындағы оның рөлі әлі толық анықталған жоқ. Бұрынғы зерттеулер өт қабығының қатерлі ісігімен байланысты аденомиоматоздың бірнеше жағдайларын көрсетті, әсіресе сегменттік аденомиоматоз бен өт қабығының карциномы арасындағы байланыс өте күшті. Аденомиоматоз бен қатерлі ісік арасындағы қатынасты толығырақ зерттеу үшін қосымша зерттеулер қажет.

Аналық аденомиома

АҚШ-та 300 000-нан астам әйелден жиналған деректер аденомиоздың шамамен 1% болатын таралуын көрсетеді. Осы ретроспективті когорттық зерттеуде таралу деңгейі ең жоғары болған топ – қара нәсілді әйелдер және 40-45 жас аралығындағы әйелдер, соның ішінде 40 жасқа жақын әйелдерде симптомдар жиірек байқалады.

Жүкшеден тыс аденомиома

Жатыр ішіндегі аналық ісіктен гөрі әлдеқайда сирек кездесетін, бір шолу әдебиетте сипатталған жатыр сыртындағы аденомиоманың 34 жағдайын анықтады. Диагноз қойылған кезде зардап шеккен әйелдердің жасы 17-ден 70 жасқа дейін кең ауқымды болған.

Сары без аденомиомасы

Аденомиоматоз холецистектомия үлгілерінің шамамен 5% -ында кездеседі. Диагноз қойылған пациенттердің көпшілігі 50 жасқа толған немесе одан асқандар, ал балаларда сирек жағдайларда ғана табылады.