Кіріспе
Ауыр дауылдар Австралияда – Австралияда елеулі зақым келтірген, циклондарды қоса алғанда, дауылдарды білдіреді.
Severe storms in Australia refers to the storms, including cyclones, which have caused severe damage in Australia.
1971 жыл
1971 жылғы 26 қаңтарда қатты дауыл Вудэн-Вэлли тас жолында күрт су тасқынына әкеп соқты, себебі екі жағындағы су өткізгіш құбырлар қоқыспен бітелген болатын. Бірнеше көлік жолдан ағын суға кетіп қалды. 1971 жылғы Канберра су тасқынынан 7 адам қаза тауып, 15 адам жарақат алды, 500 адам зардап шекті. Сақтандыру бойынша келген шығын 9 миллион долларға (1971 жылғы доллар) бағаланды. Ярра Глен магистральдық жолында маңызды түзету жұмыстары жүргізілді.
1990 жылдар
1990 жылы Чишолм шетінде ағаштан салынған шіркеуді қиратып, 37 үйге зиян келтірген торнадодан 5 адам жарақаттанды. 1996 жылы қараша айындағы қатты дауылдан бүкіл аумақта 27 000 адам әсер етті.
2005 және 2006 жылдар
2005 жылдың 2 желтоқсанында Канберра және оны қоршаған Жаңа Оңтүстік Уэльс аймағын қатты дауылдар (және мүмкін торнадо) шапты. 2003 жылғы Канберрадағы орман өрттерінен бері Канберраны ең қатты зардап еткізген төтенше жағдай осы дауылдар болды. Дауылдар үйлер мен мүліктерге көп зиян келтірді, Куртин қалашығында құлаған ағаштан бір адам қаза тапты. Дауыл Канберраны шамамен сағат 16:30-да шапты және қаланың оңтүстік-шығысына қарай жылжыды. Дауыл кезінде 51 Канберра маңындағы қалаларда зардап шегілді, ең көп зардап Fyshwick-те болды, оның құны 3-4 миллион долларға бағаланды. ACT Төтенше жағдайлар қызметі дауыл кезінде 200-ге жуық көмек шақыру алды, ал NSW SES 500-ден астам шақыру алды. "Кальвари" ауруханасы және мыңдаған үйлер қуатын жоғалтты, ACTEW желінің шамамен 5%-ы зардап шеккенін хабарлады. "Кальвари" қуаты қалпына келтіргенге дейін генераторды пайдаланды. Бұл дауыл АСТ аймағын шапқан ең ірі дауылдардың бірі деп бағаланды, қала бойынша зиян шамамен 15 миллион долларды құрады. 2006 жылдың 31 желтоқсанында үш күн ішінде үшінші рет болған үлкен дауыл Канберраның оңтүстік бөлігінде – орталық аудандарда және Туггеранангта қиындықтар туғызды.
2007 жыл
2007 жылдың 27 ақпанында Канберра қаласын суперклеткалық дауыл қамтыды, көктайғақ жерді қалың қабатпен жауып, Сивик ауданында биік көктайғақ үйірлерін құрады. Мұздың салмағы соншалықты зор болғандықтан, салынып біткен жаңа сауда орталығының шатыры құлады. Суперклеткадан (Нортборн даңғылынан) жауған көктайғақтан құстар өлді, ал адамдар жолдан тайып қалды. Келесі күні (28 ақпан) Канберрадағы көптеген үйлерде су тасқыны болды, себебі нөсер суды қабылдау инфрақұрылымы жеткіліксіз болды немесе тазаланған жерлерден сарқырама пайда болды. Ауа-райы бюросының мәліметінше, 2007 жылдың ақпан айында рекордтық мөлшерде найзағай болды. Қарашадан ақпанға дейін ACT аймағында найзағай маусымы болып табылады.
2020 жыл
2020 жылдың 20 қаңтарында түстен кейін қысқа, бірақ күшті дауыл Канберра мен жақын орналасқан Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Квинбейан қалаларын шарлады. Гольф добындай үлкен градус пен жоғары жылдамдықты жел байқалды. Мыңдаған автокөлік градустан қиын жағдайда зақымданды, олардың көпшілігі жарамсыз деп танылды. Дауылдан келген шығын 1000-ға жуық үйдің электр қуатын үзуге себеп болды. Алпыс бес Ұлттық ғылыми-зерттеу ұйымының (CSIRO) тәжірибелік жылыжайлары градустан ауыр зақым көрді, нәтижесінде жылдар бойғы егістік және басқа да ғылыми зерттеулер жойылды. Австралия ғылым академиясының "Шайн-купол" ғимаратына елеулі зақым келді, оның люкстері қирады және мыс шатырының беті бүкіл болды. Көптеген жануарлар қырылды, ал ағаштар да зақым көрді.
2022 жыл
2022 жылғы 3 қаңтар күні дүйсенбі кешкісін Кенберраға күшті найзағай соқты. Ол Туггерананг аймағынан өте бастады, осыған байланысты Метеорология бюросы зақымдаушы желдер, ауыр жаңбыр және ірі бұршақ тастары туралы ескерту жариялады. Дауыл Кенберра арқылы өтіп, Белконненге жеткенде одан да күшейді. Батыс Белконненнен өтетін кезде Метеорология бюросы ескертуін жаңартып, оған аса ірі бұршақ тастарын қосты. Көрегендердің айтуынша, дауыл гольф добының мөлшерінде бұршақ жаудырған. Көптеген ағаштар мен электр сымдары құлап, 17 мың адам электр қуатынан айырылды. Сонымен қатар, түрлі аудандарда су тасқыны орын алды. ACT SES 800-нен астам көмек шақыру алды, ал тазалау жұмыстарына көмектесу үшін NSW SES командалары шақырылды. Кейбір аудандарда, мысалы Скуллинде электр қуаты толыққандай қалпына келтірілуіне дейін жеті күнге дейін уақыт кетті. Дауыл және төтенше жағдайлар қызметтерінің оған жауабы Австралия астаналық аумағының заң шығару жиналысының Денсаулық сақтау және қоғамдық әл-ауқат жөніндегі тұрақты комитетінің ресми сараптамасына алынды.
1947 жыл
1947 жылғы Сидней шегі дауыл – 1947 жылдың 1 қаңтарында Сидней қаласын қампқан табиғи апат. Дауылдық ошақ Жаңа жыл күні таңертең, Австралияда мемлекеттік мереке саналатын Көк таулар үстінде пайда болып, қалаға соқтығысып, күндіз Бонди жағалауының шығысында әлсіреп тарады. Ол кезде бұл 1792 жылдан бері жазылған байқаулар бойынша қалаға келген ең ауыр дауыл болды.
1991 жыл
1991 жылы 21 қаңтарда күндіз Сиднейдің солтүстік аймақтарында суперселл дауылы болды. Күшті жел мен ірі көктайғақ кең ауқымда зақым келтірді. Бірнеше жерде диаметрі белгілі бір мөлшерде көктайғақ жауды және су тасқыны болды. Кейбір аймақтарда 6 минут ішінде белгілі бір мөлшерде жаңбыр жауды, ал жарты сағатта одан да көп жаңбыр жауды. Ең көп зақым келген аймақтар Warrawee–Turramurra аймағынан Duffys Forest-ке дейін созылды, Куринг Гай, Хорнсби және бұрынғы Warringah кеңес аймақтарында мүлікке елеулі зақым келді. 7000-нан астам үй зақымдалды. Дауылға байланысты жалпы сақтандыру төлемақы 215 миллион долларға бағаланды.
1999 жыл
1999 жылы Австралияда долларлық есеппен ең қымбат табиғи апат – 1999 жылдың 14 сәуірінде Сиднейде болған күшті градус болды. Шамамен крикет добының мөлшеріндегі (айналасы) градус оңтүстіктегі Бундинадан солтүстіктегі Дарлинг-Пойнтқа дейін, және ішкі батыстағы Сиденхемнен шығыстағы Бонди Жолтөбесіне дейін созылған зақымдану аймағына түсті. Барлығы 20 000-нан астам үй және 40 000 көлік зақымданды, ал Сидней әуежайында 25-тен астам ұшаққа зиян келді.
2001-2005 жылдар
2001 жылы қарашада Хантер аймағында, Сиднейде және орталық-батыс аймақтарда болған қатыгез дауылдан үш адам қаза тауып, 50 адам жарақат алды. 2005 жылдың 1-2 ақпанында Оңтүстік-Шығыс штаттарында кеңінен тараған дауыл үш адамның өмірін қиып, 12 адамды жарақаттады, ал келтірілген залал 216,7 миллион долларға бағаланды. 2005 жылы желтоқсанда Кондоболиннің батысында дауыл кезінде Piper Chieftain жеңіл ұшағы құлап, Австралияның ең ірі жер иелерінің бірі Питер Менегадзо және оның әйелі қаза тапты.
2007 жыл
2007 жылдың маусым айының басында шығыс жағалаудағы төменгі қысым деп аталатын үлкен дауыл Хантер аймағында, Орталық жағалауда және Сиднейде үлкен бұзылуларға әкеліп соқты, 9 адамның өмірін қиды. Келесі күндері ол Хантер өзенінің төменгі аймағында, соның ішінде Мейтлендте үлкен зақымдар келтірді және су тасқынына себеп болды. Электрмен жабдықтау жүйесі кең ауқымда зақымдалды. 8 маусымдағы дауылдан пайда болған толқындардың салдарынан «Паша Булкер» жүк кемесі Ньюкаслдың Ноббис жағасындағы жағаға тірелді. Бірнеше айдан кейін, қазан айында, Лисмор аймағындағы аймақты бір айдың ішінде екі рет супер-торнадолық дауыл соқты. Теннис доптарының мөлшерімен тең болған алып градустарды алып келген алғашқы дауыл 8 қазанда Лисморға соқтығысып, қала орталығында хаос тудырды. Орталық Лисморда ірі градустар мен күшті желдің салдарынан үлкен зақымдар келді. 17-ден астам адам градустармен немесе қираған терезелерден ұшып келген шыныдан жарақат алды. NRMA компаниясына 1000-нан астам талап түсті, олардың көп бөлігі зақымдалған автокөліктерге, сынған терезелерге, шатыр терезелеріне және черепицаға қатысты. Мемлекеттік Төтенше жағдайлар қызметіне көмек сұрап 300-ге жуық қоңырау түсті. Қалалық әкімдік, полиция бөлімі, жедел жәрдем станциясы, аурухана және басқа да мемлекеттік ғимараттар мен шағын бизнес нысандары сияқты көптеген ғимараттар зақымдалды. Қалалық әкімдіктің батыс жағында үлкен зақымдар болды және оның бір бөлігі құлап қалды. Гимнастика орталығының шатыры градустар мен судың салмағынан жартылай құлап кетті. Зақымның жалпы сомасы 60 миллион долларға бағаланды және Лисмор табиғи апат аймағы деп жарияланды. Оңтүстік Лисмор келесі күні, 9 қазанда, тағы бір қатты дауылға тап болды, ол алдыңғы күнгіге қарағанда одан да көп зақым келтірді. 6 см мөлшеріндегі градустар және сағатына 100 км жылдамдықпен соққан жел кең ауқымда зақымдарға әкелді. 10 минут ішінде шамамен 20 мм жаңбыр жауды. Үйлердің терезелері градустармен қирады. Адамдар жарақат алды, көліктер зақымдалды, күшті желдің салдарынан ағаштар құлап, электр қуаты үзілді. Үш аптадан кейін тағы бір дауыл шағын Дунун қалашығында хаос тудырды. 20-дан астам үйдің шатыры құлап, кейбіреулері, соның ішінде жергілікті шіркеу де жартылай қирады, себебі торнадолық жел қала орталығынан өтті. Ағаштар сынды немесе тамырымен жұлынып, электр сымдары жыртылды және бақшалар қирады. Ірі градустар жауғанын хабарлады. Жергілікті подстанция ұшып келген бөлшектерге тигеннен кейін жарылып, электр қуаты үзілді. Лисмор ауданы осы айда екінші рет табиғи апат аймағы деп жарияланды, ал Дунундағы зақымның құны 5 миллион долларға бағаланды. Сол күні ірі градустар мен күшті жел Графтон, Байрон-Бей және Муллумбибиде 1 миллион доллардан астам зақым келтірді.
2010 жыл
2010 жылдың 12 ақпанының кешінде Сиднейдің кейбір аймақтарында күшті жаңбыр мен қара дауыл салдарынан жергіліктік шағын су тасқыны болды. Бұл дауылдар аймақта он жылдан астам уақыттан бері ең көп жауын-шашын көрсетті, Хорнсбиде және Мона Вэйлде бір сағаттың ішінде жаңбыр жауды. Дауылдар 14 ақпанға дейін жалғасты, ал Tuross Head-те осы жылғы ең көп күндік жауын-шашын мөлшері тіркелді. Солтүстік-батыс және оңтүстік-шығыстағы кейбір аудандар табиғи апат аймақтары деп жарияланды. Мемлекеттік Төтенше жағдайлар қызметіне 1500-ден астам шақыру келіп түсті, ал батыс аймақтарындағы зиян 6 миллионнан асты.
2011-2012 жылдар
2011-2012 жылдарының жазында Сиднейде қалыптыдан көп жауын-шашын жауды, оның салдарынан мол су тасқыны болды және ұзақ жаңбыр кезеңдерінен өзендер арналарынан асып кетті. 8 наурызда кең ауқымды су тасқынының бірі орын алып, пойыз стансаларын және маңызды жолдарды су басу арқылы күнделікті жол жүруге кедеріл келтірді.
2015 жыл
2015 жылдың 20-22 сәуірінде Хантер, Орталық жағалау және Сидней аймақтарында ауыр жаңбыр жауды және шығыс жағалаудың төмен қысымдық аймағынан туындаған "циклондық желдер" соқты, нәтижесінде көптеген кенеттен су тасқыны орын алды, өзендер су тасып, жағалауларын бұзды. Үш күн бойы Main Northern және Illawarra теміржол желілері бірнеше рет жабылды. 21 және 22 сәуірде қауіпсіздік мақсатында Білім және қоғамдық орта департаментінің (DEC) 80-нен астам мектебі штат бойынша жабылды. Ньюкасл және Хантер аймақтары дауылдан ең көп зардап шекті, кенеттен су тасқынынан төрт адам қаза тапты, оның ішінде Хантер қалашығы Дунгода үш адам. Үш күн ішінде 100 000 мен 200 000 аралығындағы үйлер мен кәсіпорындар электр қуатынан айырылды. 16 желтоқсанда күшті жаңбыр, бұршақ және өте күшті желмен бірге торнадо суперклеткасы шығыс жағалауға соқты. Сиднейдің оңтүстігіндегі Курнелл қаласы ең көп зардап шекті, үйлер мен кәсіпорындардың шатырлары қирады, кәріз және электрмен жабдықтау тоқтатылды, екі жүк көлігі аударылды, Курнелл мұнай өңдеу зауыты мен зақымдалған тұзсыздандыру станциясынан жұмысшылар эвакуацияланды. Курнеллде сағат 10:33-те тіркелген желдің күші "Жаңа Оңтүстік Уэльс тарихында тіркелген ең жоғары жел жылдамдығы" деп тіркелді.
2016 жыл
2016 жылдың 4 және 6 қаңтары аралығында Хантер, Орталық жағалау, Сидней, Иллаварра, Оңтүстік жағалау, Оңтүстік таулы аймақтары мен қарлы таулар қатты жауын-шашыннан зардап шекті. 24 сағат ішіндегі ең көп жауын-шашын мөлшері Буладелах маңында, оның ішінде бір сағатта, Ньюкасл қаласында, Баррингтон Топста және Моруя маңында тіркелді. Хантер өзенінің су басуына байланысты Мемлекеттік төтенше жағдайлар қызметі Реймонд Террас қаласының бір бөлігін эвакуациялау туралы бұйрық берді. Австралияның шығыс жағалауы, соның ішінде Брисбен, Оңтүстік-Шығыс Квинсленд, Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльс, Солтүстік өзендер аймағы және Сидней 2016 жылдың 3 және 5 маусымы аралығында қатты ауа райынан зардап шекті. Жағалау бойында 300 мм-ге дейін жаңбыр жауып, 24 сағат ішінде Графтон маңындағы Вули өзенінің тұрақтарында 300 мм-ден астам жаңбыр жауды, ал Ньюкасл мен Сиднейде желдің күші 125 км/сағ-қа дейін жетті. Дауылдың салдарынан жағалауда кенеттен су тасқыны тіркелді. 30 жылдан астам уақыттан бері алғаш рет NSW жағалауының 2000 км-ге жуық бөлігіне қатты ауа райы туралы ескерту және су тасқыны туралы хабарландыру жарияланды. 5 маусымға дейін NSW бойынша 3000-нан астам хабарлама келіп түсті, Сидней мен Орталық жағалаудағы 9000-нан астам үй жексенбі күні электр қуатысыз қалды. Жағалаудағы төрт адамның қазасы қатты дауылға байланысты болды. 3 маусымда екі жүйе бірігіп, шығыс жағалаудағы төмен қысымдық аймаққа айналды.
2020 жыл
2020 жылдың 20 қаңтарында қысқа мерзімге ірі көлемді градус және 110 км/сағаттан астам жылдамдықпен жел соқты. Мыңдаған автокөлік градус салдарынан қиын жағдайда зақымданып, көптегендері жарамсыз деп танылды.
2021 жыл
2021 жылдың 14 қазанында Көк таулар үстінде бірнеше қауіпті дауыл пайда болып, тез арада шығысқа, Сиднейге қарай жылжыды. Атап айтқанда, бір дауыл радарда әсерлі ілмек тәрізді бейне көрсетті, ал доплерлік желдер кең мезоциклонның бар екенін анықтады. Осының нәтижесінде Метеорология бюросы сирек кездесетін торнадо ескертуін жариялады. Әйбарымызға орай, торнадо тумады. Ең ірі шешік мөлшері 6 см болды, ал Маунт-Друит ауданындағы сауда орталығының шатыры тым ауыр жаңбырдан құлады. Пенрит аймағында 30 минуттың ішінде 24 мм жаңбыр жауды. Супержасуша Блэктаунның батысындағы ең жоғары қарқынына жетіп, кейін атмосфера тұрақталған соң әлсіреп қалды. Ақырында ол сағат 18:19-да теңізге шығып, жағалауға жақын жерде шағын зардаптар келтірді.
Солтүстік территория
Трейси циклоны – 1974 жылдың 24-25 желтоқсаны аралығында қырып өткен тропикалық циклон. Ол 65 адамның өмірін қиып, Дарвин қаласының 90 пайыздан астам ғимараттарын қиратты, нәтижесінде 20 мыңнан астам адам үйсіз қалды. Дарвин халқының көп бөлігі Аделаида, Уайалла, Элис-Спрингс және Сиднейге эвакуацияланды, соның ішінде көптеген адамдар Дарвинге қайта оралмады.
1890-1950 жылдар
Сигма тропикалық циклон 1896 жылдың 24-27 қаңтары аралығында Таунсвиллден Брисбенге дейін қиратушылық келтірді. 18 адам қаза тапты, олардың көпшілігі 26 қаңтарда Росс өзенінің бұзылуына себеп болған дауыл толқыны кезінде өмірлерін жоғалтты, ол 5 км (5 километр) жоғары ағысқа дейін жетіп, Таунсвиллдің бір бөлігін су басты. Махина циклон 1899 жылдың наурыз айында Австралия тарихындағы кез келген табиғи апаттан ең көп өлімге алып келді. 400-ден астам адам қаза тапты. Дауыл Квинсленд штатындағы Батурст шығанағындагі перленеуші кемелер флотын жойды, қаза тапқандардың арасында шамамен 100 кеме экипажы және кеме апаттан құтылған экипажды құтқаруға тырысқан жергілікті 100 абориген болды, олар теңізге шайылып кетті. 1918 жылы Солтүстік Квинсленд жағалауында елдегі ең күшті екі циклон болды. 1918 жылдың қаңтар айының соңында Маккей циклон Маккей және айналасындағы аймақтарға соқты, сонымен қатар қатты дауыл толқыны мен кең ауқымды су тасқыны болды. Көздің ішіндегі барометриялық қысымы төмендеген 4 санатты циклон, Маккей мен Рокхэмптонда 30-ға жуық адамның қаза болуына, жүздеген адамның жарақаттануына және 60 миллион долларлық зиянға әкелді. Макей қалашығындағы шамамен 1400 үйдің 1300-і қирады немесе ауыр зақымдалды. 1918 жылдың 10 наурызында одан да күшті циклон мен дауыл толқыны Иннисфейл жағалауынан өтіп, Кейрнс, Бабинда және Атертон таулы аймағында одан әрі қиратушылықтарға алып келді. Циклон көзінен тыс жерде өлшенген барометриялық қысым көрсеткендей, 1918 жылғы Иннисфейл циклон көзінде 900 гПа-дан төмен қысыммен "супер тайфун" болған. 1934 жылдың наурыз айының ортасында Солтүстік Квинслендтегі циклон екі күн ішінде 99 адамның өмірін қиды. 1954 жылдың 20 ақпанында циклон Голд-Кост аймағына соқты. Циклон кезінде төрт адам қаза тапты, ал тағы 22 адам Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Лисмор маңындағы су тасқынында қаза тапты.
Cyclone Mahina, in March 1899, resulted in the greatest death toll of any natural disaster in Australian history. Over 400 people lost their lives. The storm decimated a pearling fleet at Bathurst Bay in Queensland and deaths included the crews of around 100 vessels and an estimated 100 local aboriginals, who were swept out to sea while trying to save shipwrecked crew. Two of the country's strongest cyclones occurred on the North Queensland coast in 1918. The Mackay Cyclone struck Mackay and surrounding regions in late January 1918, in addition to a devastating storm surge and extensive flooding. A Category 4 cyclone with barometric pressure at the eye as low as , Mackay and Rockhampton experienced the death of some 30 people, hundreds of injuries, and 60 million damage. Of the approximately 1400 homes in the Mackay township, 1300 were destroyed or severely damaged. 10 March 1918 saw an even stronger cyclone and storm surge cross the coast at Innisfail, with further desolation at Cairns, Babinda, and on the Atherton Tableland. Barometric pressure measured from outside the cyclone eye was recorded at Estimates based on height of the storm surge suggest the 1918 Innisfail Cyclone was a "super typhoon" with pressures below 900 hpa at the eye,
A cyclone in Northern Queensland killed 99 people over two days in mid March 1934. A cyclone struck the Gold Coast on 20 February 1954. Four people were killed during the cyclone, while a further 22 died in the resulting floods around Lismore in Northern New South Wales.
2008 жыл
2008 жылдың 16 қарашасында Брисбенді жойқын дауыл шарпыды, желдің күші 2 санатты тропикалық циклонға дейін жетті және бүкіл аймақта су тасты. Кейбір аймақтар апат аймақтары деп жарияланды, ең көп зардап шеккендердің бірі – солтүстік-батысқа орналасқан Гап қаласы болды, онда үйлердің шатырлары ұшып кетті, ағаштар түбірлерімен жұлынып, машиналар құлаған бөлшектерден қирады – мұндай қирату тропикалық циклонға тән. Қалпына келтіру жұмыстары апта бойы жалғасқан дауылдардың салдарынан қиынға соқты.
2010/11 жылдар
2010 жылдың желтоқсан айынан бастап 2011 жылдың қаңтарына дейін Австралияның Квинсленд штатында бірнеше ауа райының қауіпті жағдайлары тіркелді.
2014 жыл
2014 жылдың 27 қарашасында Брисбенді мезомасштабты конвективті жүйе шапты, ол сағатына 2 категориялы тропикалық дауылдарға дейін жететін желдің күшті соғуларын және диаметріне дейін болатын градус жаудырды. Бұл 1985 жылдың 18 қаңтарынан бері Брисбенді шапқан ең ауыр дауыл болды және 1 миллиардтан астам нұқсан келтірді. 39 адам жарақат алды, бірақ ешқайсысы ауыр емес (дегенмен 12 адамға ауруханада емдеу қажет болды). Қала және Инала, Арчерфилд, Мурука, Аннерли, Вест-Энд, Тоуонг, Фортитуд-Вэлли және Боуэн-Хиллз қалашықтарында кең ауқымда су тасқыны мен градус салдарынан зақымданулар тіркелді. Арчерфилд әуежайында жеңіл ұшақтар аударылып кетті. Градус салдарынан зақымданған көптеген ғимараттар мен көліктерге байланысты сақтандыру бағалаулары мен жөндеу жұмыстары бірнеше айға созылды.
2018 жыл
2018 жылдың 18 қазаны мен 22 желтоқсанында Голд-Кост аймағында гольф добындай үлкен градус жауып, күшті жел соққан супержаппай дауылдар болды.
2019 жыл
14 қарашада крикет доптарының мөлшеріндегі ақ жауын болды, ең көп зардап шеккен жер – Биггера шығанағы. 13 желтоқсанда Квинсленд штатының оңтүстігіне тағы бір қатты дауыл келді, нөсер жаңбыр жауды және Биггера Уотерс пен Лабрадор аудандарында электр қуаты үзілді.
2023 жылғы 15 және 16 желтоқсан
2023 жылдың 15 желтоқсанында Оңтүстік-Шығыс Квинслендке жоғары жылдамдықты, күшті дауыл соқты. Арчерфилд әуежайының үстінде сағат 4:30 шамасында желдің жылдамдығы 169 километр/сағатқа (125 миль/сағ) жетті. Осы дауылдың салдарынан Оңтүстік Брисбенде 3-4 см диаметріндегі бұршақ жауды, ал Голд-Косттың батысындағы аймақтарда 30 минут ішінде 50 мм жаңбыр жауды. Дауыл салдарынан құлаған электр сымдарынан 30 жастағы ер адам қаза тапты, Оңтүстік-Шығыс Квинслендтегі 19 000 үй электр қуатынан айырылды. Арчерфилд маңындағы дауылдың ішіндегі жел әуежайдағы 9 ұшаққа зақым келтірді және 1946 жылдың желтоқсанында тіркелген 143 километр/сағаттық (89 миль/сағ) бұрынғы рекордты жаңартты. Бір күннен кейін, 2023 жылдың 16 желтоқсанында, Саншайн-Кост аймағындағы дауылдан соққан найзағай қызға тиіп, қуат желілерін бұзды, ірі ағаштарды құлатты және түбірлерінен жұлып алды. Көптеген куәгерлер таудың басындағы жеке метеостанциядан желдің жылдамдығы сағатына дейін жететін воронка тәрізді құрылым пайда болғанын хабарлады. Оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай Вонгавалланға қарай жылжығанда үйлердің шатырлары қирады, ал кейбір жерлерде ғимараттар толығымен бұзылды. Сағат 9:05-9:15 аралығында дауыл Жоғарғы Кумера және Оксенфорд аймақтарынан өтті, онда Хеленсвейлдің үстінен құрлыққа түскен торнадоның суреті тарады. Хеленсвейл мен Оксенфордтағы үйлерде желдің жылдамдығы тіркелді, бұл аймақтар ең көп зардап шеккендердің қатарында болды. Бұл екі жолдағы барлық ересек ағаштар түбірлерінен жұлып алынды. Содан кейін торнадо Куомбабабада әлсіреп, Runaway Bay, Hope Island және Paradise Point аймақтарында қираушылықтарға әкелді. Сағат 21:30-да дауыл теңізге қарай кетті. "Жылу найзағай" құбылысы кезінде мыңдаған найзағай шартты. Оқиғадан кейін 130 000-нан астам үй бірнеше күн бойы электр қуатысыз қалды, сондай-ақ "Голд-Кост тарихындағы ең ірі тазалау" деп аталған ұзақ тазалау жұмыстары жүргізілді.
2016 жыл
28 қыркүйекте 50 жылда бір рет болатын сипаттағы дауыл Оңтүстік Австралия штатының барлық аймағында электр қуатын тоқтатып тастады. Штат бойынша кең ауқымда су тасқыны болды және келесі дауылдар одан әрі зардаптарға әкелді.
2003 жыл
2003 жылдың 1-6 желтоқсаны аралығында Мельбурн қаласында және Виктория штатының төңірегіндегі аймақтарда құйынтұздық дауылдар мен су тасқыны сияқты қауісті дауылдық құбылыс орын алды. Дауыл 2 желтоқсан күні түнгі сағат 00:00 шамасында қалыптасты. Түн ортасынан таңғы сағат 2-ге дейінгі екі сағат ішінде өте күшті жаңбыр жауды, кейбір аймақтарда осы уақыт аралығында 100 мм-ден астам жаңбыр тіркелді. Жылдам жауған жаңбыр салдарынан кенеттен су тасқыны болды, бұл мүлікке кең ауқымда зиян келтірді. Ол кезде Австралия Метеорология бюросы бұл дауылды "100 жылда бір рет болатын құбылыс" деп бағалады, бірақ ұқсас күшті дауылдар 2005 және 2010 жылдары да Мельбурнға соқты.
2005 жыл
2005 жылдың 2 ақпанында Шығыс Бас бұғазында ерекше күшті төмен қысымдық жүйе қалыптасты. Австралияның шығысының көп бөлігінде солтүстік-шығыстан соққан жылы ауа ағынынан кейін, аймақ тарихындағы ең қарқынды жазғы ауа райы жүйелерінің біріне тап болды. Оңтүстік Жаңа Уэльс штатының оңтүстігі, Оңтүстік Австралия және Тасмания да осы оқиға кезінде көп жауын-шашын алды, бірақ ең көп жауын-шашын Викторияда жауды. Бұл оқиға 2005 жылдың ақпан айын Виктория үшін 1973 жылдан бергі ең жауынды ақпан айы етіп, соңғы 106 жылдағы ең жауынды 7-ші ақпан айы ретінде тіркелді. Бұл жүйемен байланысты суық ауа Викториядағы ақпан айының 1954 жылдан бергі ең суық айы болуына да ықпал етті. Жүйе Австралияның шығысынан өтіп бара жатқанда көптеген жауын-шашын және температура рекордтары жаңартылды. Бұл жүйе аймақтың көп бөлігінде қалыптан тыс төмен температураны, сондай-ақ қатты дауылдар мен дауылдық желдерді әкелді. Дегенмен, шамамен 30 сағатқа созылған үздіксіз жаңбыр төмен қысымдық жүйенің ең маңызды ерекшелігі болды. Жаңбырдың нәтижесінде, әсіресе Орталық Виктория және Батыс және Оңтүстік Гиппсленд аймақтарында кең ауқымды су тасқыны орын алды. Австралия Альпі тауларында маусымдық емес қар жауды. Ақпан айында төмен қысымдық жүйелер жиі кездессе де, осы жүйенің батысқа қарай баяу жылжуы ерекше жағдайды құрады. Төмен қысымның ортасы Мельбурн үстінде өте аз жылдамдықпен дамып, күшейді. Күшті жаңбыр мен желдің үйлесімі қиратуға әкелді.
2010 жыл
2010 жылдың 6 наурызында Мельбурн қаласын қатты нөсер мен ірі көктайғақтардан құралған ең қауісті дауылдардың бірі қамтыды. Дауылдың себебі оңтүстікке қарай жылжыған жылы, ылғалды ауаның оңтүстік-батыстан келген суық фронтпен соқтығысуы болды. Нәтижесінде пайда болған дауылдар солтүстіктен оңтүстікке қарай жылжып, штаттың солтүстігіндегі Шеппартон қаласындағы ағаштарды түбінен жұлып, шатырларды зақымдап, қиратуға себеп болды. Орталық Мельбурн үстінен өткен дауылдар ірі көктайғақтар мен аса ауыр жаңбырды төгіп, жергілікті жерлерде кенеттен су тасқыны мен мүлікке кең ауқымды зиян келтірді.
2011 жыл
2011 жылдың 25 желтоқсанына дейінгі күндері Оңтүстік-Шығыс Австралияда жоғары қысымдық белдеу қалыптасты, Жаңа Зеландияда дерлік қозғалмайтын жоғары қысым орналасты және континенттің ішкі аймақтарынан Викторияға дейін ойыс созылды. Бұл тұрақты үлгі Виктория арқылы бірнеше күн бойы жылы, ылғалды солтүстік желдің соғып тұруына мүмкіндік берді, нәтижесінде терең қабатта ылғалдылықтың жоғары деңгейіне қол жеткізіліп, тұрақсыз жағдай туды. Шығыс аймақтарында қатты дауылдар пайда болды, ал Рождество күні батыстан жақындап келе жатқан жоғарғы қабаттағы ойыс, төменгі қабаттағы күшті желдің бағытын өзгертті, бұл тұрақсыз атмосфераның Мельбурн аймағында, әсіресе солтүстік қалашықтарында бірнеше суперклеткалардың (өте күшті, ұзаққа созылатын дауылдық жасушалар) қалыптасуына әкелді. Ауа температурасы жоғары көтеріліп, аспан көктейтіні болжалды, кешке жаңбыр күтілуде. Сағат 15:00 шамасында Мелтон қаласының солтүстігінде кішкентай дауылдық жасуша пайда болды және 30 минут ішінде ол суперклеткаға айналып, Мельбурнның батыс елді мекендеріне қарай бет алды. Фисквилл және Мелтон қалаларында көліктерді аударып тастайтын күшті торнадолар болды. Викториялық Төтенше жағдайлар қызметі (SES) алғашқы алты сағат ішінде 2000-нан астам қоңырау қабылдады; Powercor 3300-ден астам адамның электр қуатынан айырылғанын хабарлады; Jemena Мельбурнның орталық аудандарында 20 000-нан астам абонентте дауылдың салдарынан қуат үзілгенін тіркеді; Мельбурн әуежайы жабылды; ал Австралияның Сақтандыру Кеңесі жалпы зиянды 100 миллион долларға бағалады.
2012 жыл
Балларатты соққылаған ең ауыр дауыл 2012 жылдың 30 қарашасында қатты жаңбыр мен бұрқасын, сондай-ақ күшті жел әкелді. Ол үйлерге зақым келтіріп, су басты және шатырларды ұшырып жіберді. Маунт-Клирде кейбір үйлер қирады, ал мектептің бірі дерлік қирауға жақын болды.
2016 жыл
2016 жылдың 21 қарашасында Мельбурн қаласында 9 адамның қаза болуына себеп болған күркіреген астма жағдайы болды. Дауыл кешкісіндегі ыстық, желді ауа райы нәтижесінде ұсақ шөп тозаңдары кеңінен тарап, қаланың мыңдаған тұрғынында астма белгілерін қоздырды.
2020 жыл
2020 жылдың 27 тамызында Мельбурн және Оңтүстік Викторияның көп бөлігінде күшті дауылдар болды. 3 адам қаза тапты, оның ішінде 4 жастағы бала да болды. 101 аудандағы 200 мың тұрғынға суды қайнатып ішу туралы ескерту жарияланды, ол 4 күннен кейін күштен шығарылды.
Батыс Австралия
Батыс Австралияның солтүстік жағалауын қатал дауылдар жиі қиратады. 1869 жылғы 25 желтоқсанда циклон Робурн және Коссак қалаларын толығымен қиратып, көптеген адамдардың қаза болуына себеп болды. 1875 жылы циклон Эксумотт шығанағында бадік ұстау флотын жойды, нәтижесінде 59 адам қаза тапты.
2010 жыл
2010 жылдың 22 наурызында Перт қаласына бұршақтай мұз жауып, дауыл соқты. Желдің күші сағатына дейін жетеді, ал жаңбыр мөлшері миллиметрге жетті. Жиі соққан найзағайлар 120 000 үйді электр қуатынан айырып тастады, ал тоғандардан аққан лай бірнеше үйді қиратты. Бұл дауыл кенеттен жел бағытының өзгеруімен және жер бетіндегі төмен қысым аймағымен бірігіп, оңтүстікке қарай жылжып, Батыс Австралияның оңтүстік-батыс бөлігіне соқты.