Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1983 жылы Австралияда болған оқиғалар төменде тізімделген.
The following lists events that happened during 1983 in Australia.
Қаңтар
4 қаңтар – 10 жасар Луиза Белл Оңтүстік Австралияның Хакхэм Вест қаласындағы жатын бөлмесінен жоғалып кетті. Оның денесі әлі табылған жоқ. 2016 жылдың 11 қарашасында 68 жастағы Дитер Пфенниг оны өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. Ол бұған дейін 1989 жылы бір ұлды өлтіргені және тағы бір ұлды ұрлап зорлағаны үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылған. 14 қаңтар – Федералды оппозиция жетекшісі Билл Хейден көлеңке кабинетін қайта құрастырды, бірақ оны қызметтен шеттету қаупі әлі де зор.
4 January – Louise Bell, aged 10 years, disappeared from her bedroom in Hackham West, South Australia. Her body has not been located. On 11 November 2016, 68 year old Dieter Pfennig was found guilty of murdering her. He was already serving a life sentence for murdering a boy in 1989 and the abduction and rape of another boy. 14 January – Federal Opposition Leader Bill Hayden reshuffles the shadow frontbench, while a conspiracy to depose him still looms large.
Ақпан
3 ақпан – Премьер-министр Малкольм Фрейзерге парламенттің екі палатасын таратуға екі рет рұхсат беріледі, бұл 5 наурызда екі рет сайлау өткізуге мүмкіндік береді. Сол күні Боб Хоук Билл Хейденді федералды Еңбек партиясының (АЛП) жетекшісі ретінде ауыстырады. 8 ақпан – Қатты шаңды дауыл Мельбурн қаласын шарпып, шамамен 1000 тонна егістік топырағын қалаға төгіп жібереді. 16 ақпан – Виктория және Оңтүстік Австралиядағы «Күл кеші» орман өрттері 72 адамның өмірін алып, 2000-нан астам үйді қиратып, Австралия тарихындағы ең қорқынышты өрттердің біріне айналады. 21 ақпан – Австралия кәсіподақтар кеңесі (ACTU) Австралия Еңбек партиясымен бірлесіп жасалған бағалар мен табыс туралы келісімді мақұлдайды. 23 ақпан – Премьер-министр Малкольм Фрейзердің «адамдардың жинақтары банкте сақтағаннан гөрі төсек астында қауіпсіз болар еді» деген мәлімдемесі оны қынжылға ұшыратады, соның ішінде Боб Хоук: «Бірақ коммунистер сол жерде!» деп жауап береді.
3 February – Prime Minister Malcolm Fraser is granted a double dissolution of both houses of parliament for a double dissolution election for 5 March. On the same day Bob Hawke replaces Bill Hayden as federal ALP leader. 8 February – A severe dust storm sweeps through Melbourne and deposits an estimated 1,000 tonnes of topsoil on the city. 16 February – The Ash Wednesday bushfires in Victoria and South Australia claim the lives of 72 people and destroys over 2,000 homes in one of Australia's worst ever fires. 21 February – The Australian Council of Trade Unions (ACTU) endorses the prices and income accord drawn up jointly with the Australian Labor Party. 23 February – Prime Minister Malcolm Fraser's claim that people's savings would be safer under the bed than in the bank exposes him to ridicule, including Bob Hawke's riposte, "But that's where the Commies are! ".
Наурыз
5 наурыз – 1983 жылғы Австралия федералды сайлауы. Боб Хоук басшылығындағы Австралия Еңбек партиясы (АЛП) Австралия саяси тарихындағы ең ірі парламенттік көпшіліктердің бірімен жеңіске жетті. 8 наурыз – Австралия долларының құны 10 пайызға төмендеді. 11 наурыз – Хоук үкіметінің жаңа министрлер кабинеті ант берді, Эндрю Пикок Либералдық партия төрағалығына сайлауды жеңіп, Федералды оппозиция жетекшісі болды. Джон Говард Либералдық партияның орынбасары лауазымын сақтап қалды.
5 March – 1983 Australian federal election. The ALP, with Bob Hawke as leader wins with one of the biggest parliamentary majorities in Australian political history. 8 March – The Australian dollar is devalued by 10 per cent. 11 March – The Hawke government's new ministry is sworn in, Andrew Peacock becomes Federal Opposition Leader after he wins the Liberal Party leadership. John Howard retains the Deputy Liberal leader position.
Маусым
14 маусым – Австралия Корольдік теңіз күштерінің патрульдік қайығы британдық жеке теңізші Питер Бёрдті құтқарады, өйткені оның қайығы Квинсленд штатының солтүстік бөлігіндегі Wreck Bay-ден 33 шақырымдай қашықтықта қирады. Бёрд 10,6 метрлік ескек қайықпен 294 күнде Тынық мұхитының 9 мың шақырымын жүзіп өтті.
14 June – The Royal Australian Navy patrol boat rescues British solo navigator, Peter Bird, as his boat was wrecked just 33 kilometres from Wreck Bay at the northern extremity of Queensland. Bird had crossed 9,000 kilometres of the Pacific Ocean in 294 days in a 10.6 metre rowing boat.
Шілде
1 шілде – Жоғары сот Тасманиядағы Франклин бөгетінің құрылысын «Тасманиялық бөгеттер ісі» бойынша тоқтатты. 14 шілде – Мик Янг Кеңес Одағының бірінші хатшысы Валерий Ивановты қуғынға салу туралы лабист Эрик Уолш пен «Австралияның ұлттық сауалнамалар бюросы» Род Камеронға айтқан сөздері үшін кінәлі екенін мойындағаннан кейін Арнайы министр лауазымынан кетті, олар екеуі де Мик Янгтың достары болған. 18 шілде – Австралияда Жұқпалы иммундық тапшылығы синдромынан (ЖИТС) туындаған алғашқы өлім тіркелді. 22 шілде – Дик Смит әлемді тікұшақпен жалғыз өзі айналып ұшуды аяқтады. 28 шілде – Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Невилл Вран «Стрит Корольдік комиссиясы» тарапынан АВС бағдарламасы «Four Corners» көтерген шағымдар бойынша ақталды, онда ол NSW судьялығына ықпал етуге тырысқан деген айып тағылды.
1 July – High Court blocks construction of the Franklin Dam in Tasmania in the Tasmanian Dams Case. 14 July – Mick Young resigns as Special Minister of State after admitting being indiscrete in remarks he made about the expulsion of Soviet First Secretary Valery Ivanov to lobbyist Eric Walsh and Australian National Opinion Polls' Rod Cameron, both of whom were friends of Mick Young. 18 July – The first death in Australia attributable to Acquired Immune Deficiency Syndrome (AIDS) occurs. 22 July – Dick Smith completes the world's first solo helicopter flight around the globe. 28 July – New South Wales premier Neville Wran exonerated by Street Royal Commission over claims raised by ABC program Four Corners which claimed that he attempted to influence the NSW magistry.
Тамыз
2 тамыз – Пол Шарп Симпсон шөлін жалғыз және жаяу өтетін алғашқы еуропалық болады. 4 тамыз – Квинсленд әл-ауқат министрі Терри Уайт мемлекеттік есеп комитетінің құрылуы жөніндегі пікірталас кезінде оппозициямен бірге дауыс бергені үшін, бұл Либерал және Еңбек партияларының бағдарламаларында көзделгеніне қарамастан, лауазымынан алынды. 18 тамыз – Айерс-Роктағы мотельге қасақана үлкен жүк көлігі (road train) бұрылып кіргені салдарынан 5 адам қаза тауып, 20 адам жарақат алды. Кінәлі жүргізуші Дуглас Эдвин Крабб кісі өлтіргені үшін сотталды.
2 August – Paul Sharp becomes the first European to cross the Simpson Desert alone and on foot. 4 August – Queensland Welfare Minister Terry White is dismissed from his portfolio for voting with the opposition during a debate on the establishment of a public accounts committee, despite this being a part of both Liberal and Labor policies. 18 August – A road train is deliberately driven into a motel at Ayers Rock, killing five people and injuring a further 20. The driver, Douglas Edwin Crabbe, is subsequently convicted of murder.
Қыркүйек
4 қыркүйек – Сидней портында алты ер адам су астында жүріп, әлемдік рекордты жасауға тырысты. Олар 48 сағат ішінде оны орындады. 23 қыркүйек – Австралияның келісім және төрелік комиссиясы толық индекстеуді қолдана отырып, жалақыны орталықтандырылған түрде белгілеу жүйесін құру бойынша ережелерді қабылдады. 26 қыркүйек – «Австралия II» Америка кубогын жеңіп, Нью-Йорк Яхта клубының жарыстағы 132 жылдық үстемдігіне нүкте қойды.
4 September – Six men walk underwater in Sydney Harbour as part of an attempt to break a world record. They achieved in 48 hours. 23 September – The Australian Conciliation and Arbitration Commission sets down guidelines for the establishment of a centralised system of wage fixing utilising full indexation. 26 September – Australia II wins the America's Cup ending the New York Yacht Club's 132 year domination of the race.
Қараша
30 қараша – ASIS (Австралияның құпия барлау қызметі) офицері Мельбурн қаласындағы Шератон қонақ үйінде оқу жаттығуын дұрыс атқармады.
30 November – ASIS (Australian Secret Intelligence Service) officer bungle a training exercise in the Melbourne Sheraton hotel.
Желтоқсан
9 желтоқсан – Федералды қазынашы Пол Китинг Австралия долларының халықаралық ақша нарығында еркін жүзуіне рұқсат берілетінін жариялайды. Бұрынғы икемді бекіту жүйесінде Резерв Банкі барлық австралиялық долларды сатып алып, сататын және күн соңында нарықты тазартатын. 15 желтоқсан – Австралияның легендарлы Cold Chisel тобы он жылдан астам уақыт бірге болғаннан кейін Сидней ойын-сауық орталығында соңғы концертін өткізді.
9 December – Federal Treasurer Paul Keating announces that the Australian dollar would be allowed to float on the international money market. Under the old flexible peg system, the Reserve Bank bought and sold all Australian dollars and cleared the market at the end of the day. 15 December – Legendary Australian band Cold Chisel plays its farewell show at the Sydney Entertainment Centre after more than a decade together.
Теледидар
30 сәуір – "Four Corners" бағдарламасы Нью-Солли Уэльс штатының премьер-министрі Невилл Вранның Кевин Хамфриске қарсы алаяқтық қылмыстық ісін тоқтатуға әсер етуге тырысқаны туралы айыптауды жариялады. Хамфрис "Балмен лигасы" клубының қаражатын жымқыруда айыпталған болатын. Хамфрис NSWRL президенті лауазымынан кетуге мәжбүр болды, ал Вран бұл айыптаулар бойынша Street Royal комиссиясының отырысына қатысты және кейіннен ақталды. 26 қыркүйек – Австралияның Америка кубогын жеңіп алғаннан кейін премьер-министр Боб Хоук "Today" шоуында сөйлеп, сол күнді мемлекеттік мереке деп жариялады және "ешкім жұмыстан шығарылмауы тиіс, егер ол бүгін жұмысқа келмесе, онда ол басшылықтың қатыгездігін көрсеткен болады" деді. 27 қараша – "The Don Lane Show" бағдарламасының соңғы эпизоды GTV 9 арнасында көрсетілді.
30 April – Four Corners program aired exposing allegations that NSW Premier Neville Wran had tried to influence the magistry over the dropping of fraud charges against Kevin Humphreys, charged with misappropriation of funds from the Balmain Leagues Club. Humphreys is forced to resign his position as President of the NSWRL, while Wran has to face the Street Royal Commission over the allegations & was later exonerated. 26 September – After Australia's America's Cup win, Prime Minister Bob Hawke goes on the Today show and declared a public holiday for that day, stating that "any boss who sacks anyone for not turning up today is a bum." 27 November – The last episode of The Don Lane Show goes to air on GTV 9.
Өлімдер
28 қаңтар – Франк Форд, Австралияның 15-ші премьер-министрі (т. 1890)
16 сәуір – Тим Макнамара, кантри музыканты (т. 1922)
1 мамыр – Эрик Портер, аниматор және кинорежиссер (т. 1911)
5 тамыз – Лео Раш, австралиялық футболшы (т. 1890)
29 тамыз – Десима Норман, Олимпиадалық спортшы (т. 1909)
27 қыркүйек – Уилфред Бурчет, журналист (т. 1911)
2 қазан – Бетина Гортон, Австралия премьер-министрінің 18-ші жұбайы және ғалым (АҚШ-та туған) (т. 1915)
28 January – Frank Forde, 15th Prime Minister of Australia (b. 1890)
16 April – Tim McNamara, country musician (b. 1922)
1 May – Eric Porter, animator and film director (b. 1911)
5 August – Leo Rush, Australian rules footballer (b. 1890)
29 August – Decima Norman, Olympic athlete (b. 1909)
27 September – Wilfred Burchett, journalist (b. 1911)
2 October – Bettina Gorton, 18th Spouse of the Prime Minister of Australia and academic (born in the United States) (b. 1915)