Қоғамдық шөкейлер мен теңіз түбіндегі әктас жинағыштары
Reef knoll
Қалың қабатты әктас шөгіндісінен пайдасқан, ежелгі теңіз түбінде қалыптасқан риф төбелері туралы мақала. Палеонтологиялық қалдықтарға толы геологиялық құрылым.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ежелгі теңіз түбінде жиналған әктас материалдарынан пайдарылған жер бедері. Рифтік дөңес – бұл ежелгі теңіз түбінде жиналған қалың әктас материалдарынан тұратын жер бедері. Рифтік дөңестер – рифтердің және әктас организмдерінің органикалық шоғырланған қалдықтарының геологиялық іздері. Рифтік дөңестерде көбінесе қазба жәндіктер көптеп кездеседі, олардың ішінде ежелгі маржандар, губкалар, әктас балдырлары және басқа риф құраушылар құрылымның көлемінің үлкен бөлігін құрайды. Бұл қаңқа материалдарының тығыздығы құрылымның теңіз ағындарына қарсы тұруына және тұрақты болуына мүмкіндік береді. Рифтік дөңестерді биохермдер мен биостромдарға бөлуге болады. Биохерм – әртүрлі текті тау жыныстарымен оралып немесе жабылып қалған органикалық шөгінді тау жыныстарынан тұратын жер бедері. Биостром – анық қабатталған немесе кеңінен линза тәрізді шөгінді тау жыныстарынан тұратын жер бедері. Крумбейн осы терминдерді строматолиттердің әртүрлі пішіндерін ажырату үшін де қолданды: "Айқын қабатталған, кеңінен тараған, жамылғы тәрізді құрылымдар биостромдар болып табылады. Түйін тәрізді, печенье тәрізді, күмбез тәрізді немесе бағана тәрізді строматолиттер де биохермдер деп аталады".
Landform of calcareous material accumulated on an ancient seabed. A reef knoll is a landform that comprises an immense pile of calcareous material that had previously accumulated on an ancient sea floor. Reef knolls are geological remnants of reefs and other organic concentrations of calcareous organisms. Reef knolls are often fossil rich, with prehistoric corals, sponges, calcareous algae, and other reef builders contributing to a large portion of the structure's volume. This density of skeletal material allows the structure to withstand sea currents and stand freely. Reef knolls can be divided into bioherms and biostromes. A bioherm is a landform of organic sedimentary rock enclosed or surrounded by rock of different origin. A biostrome is a distinctly bedded or broadly lenticular sedimentary rock landform. Krumbein additionally used these terms to distinguish different shapes of stromatolites: "Distinctly bedded, widely extensive, blanketlike build ups are biostromes. Nodular, biscuit like, dome shaped or columnar stromatolites are also referred to as bioherms".
Англия
Дербишир/Стаффордшир шекарасындағы мысалдарға Оңтүстік Доведейлдегі Торп Клауд және Банстер Хилл, сондай-ақ Солтүстік шетіндегі Кром Хилл және Паркхаус Хилл жатады. Бұл құрылымдар көбінесе айналасындағы тау жыныстары әлдеқайда жұмсақ болғандықтан, олар артық тозуға ұшырайды және анық көрінеді. Дербиширдегі келтірілген барлық мысалдар әктас аймақтарының шетінде орналасқан; Кром және Паркхаус әктас пен одан да жұмсақ тақта тастың арасындағы шекарада жатыр. Йоркшир Дольс аймағындағы мысалдар Мид Крэвен жарылысының құлау жағында (солтүстікте) орналасқан. Торп маңында (Скелтертон, Баттер Хоу, Степден, Элболтон, Торп Кейл, Майра Банк және Хартлингтон Кейл) орналасқан бір жиынтық бар; Малхам маңында (Бёрнс Хилл, Кауден және Уэдбер) орналасқан бір жиынтық; және Сеттл маңында (Хай Хилл және Скальбер) орналасқан бір жиынтық. Бір кезде Ланкаширде, Клитероеге жақын Ворстон және Даунхэм ауылдары арасында рифтік дөңестерді көруге болады деп ұсынылған.
Examples on the Derbyshire/Staffordshire border include Thorpe Cloud and Bunster Hill in southern Dovedale, and also Chrome Hill and Parkhouse Hill at the northern end. These structures are often most clearly seen where the surrounding rocks are much softer and so can be preferentially eroded. All the Derbyshire examples quoted lie at the edge of the limestone areas; Chrome and Parkhouse lie at the divide between limestone and the much softer shale. Examples in the Yorkshire Dales lie on the downthrow side (north) of the Mid Craven Fault. There is one set located around Thorpe (Skelterton, Butter Haw, Stebden, Elbolton, Thorpe Kail, Myra Bank and Hartlington Kail); one set located around Malham (Burns Hill, Cawden, and Wedber); and a set around Settle (High Hill and Scaleber). It was once proposed that in Lancashire, reef knolls could be seen between the villages of Worston and Downham near Clitheroe.