Кіріспе

Католик белсенділері расизм мен кемсітушілікке қарсы күресуде. Católicos por La Raza – Рикардо Круздың 1960 жылдардың соңында Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында құрған саяси бірлестік. 1969 жылдың күзінде құрылған Católicos por La Raza Чикано католик студенттерінен тұратын белсенділер тобы болды, олар «католик және чикано мұраларымен» байланысты болды, бұл оларға католик шіркеуіндегі расизмге және оның қоғамға тигізетін әсеріне қарсы күресуге мүмкіндік берді. CPLR шіркеудің институционалдық билігі мен байлығының кемсітушілігі мен екіжүзділігіне алаңдады, сондай-ақ мұндай билік пен байлықтың «қазіргі Чикано қалалық және ауылдық дағдарысын шешуге» жұмсалуы керек деп мәлімдеді. CPLR шіркеуді әлеуметтік өзгерістер институтына айналдыруға тырысты, тұрғын үй құрылысын, білім беруді және шағын бизнесті дамытуға бағытталған жобаларды құрды; Лос-Анджелестегі католик шіркеуі өзінің күші мен байлығын мексикалық американдықтардың экономикалық және әлеуметтік қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін пайдалануы керек деп сенді. CPLR, ірі Чикано қозғалысындағы көптеген басқа ұйымдармен бірге полицияның қатыгездігіне, жұмысқа орналасудағы кемсітушілікке және діни, білім беру және саяси институттардағы жүйелі расизмге қарсы күреске қызмет етті. Católicos por La Raza бірнеше жыл ғана белсенді болғанымен, оның іс-қимылдары 1970 жылдары Чикано діни қызметкерлерінің ұйымы PADRES және Чикана/Латина діни әйелдерінің ұйымы Las Hermanas сияқты басқа да қозғалыстарды дамытуға ықпал етті.

Католик шіркеуінің сын-пікірлері

Католиктер үшін католик шіркеуінің билік пен байлықты пайдалануы институттың ішіндегі терең екіжүзділіктің жарқын мысалы болды – бір жағынан осындай байлық, екінші жағынан осындай кедейлік. Сенушілердің көпшілігі қиын жағдайда болса да, шіркеу ысырапқа баруға дайын тұрды. CPLR жасаған мәлімдемеде: "Біз католик шіркеуінен сөздеріне сай іс істеуін және халқымыздың тарихы Америкадағы католик шіркеуінің тарихы екенін есіне сақтауын талап етеміз. Шіркеуді кедейлерге қайтаруымыз керек. Әлде Мәсіх бекер құрбан болды ма?" делінген. CPLR шіркеудің Чикано халқынан бас тартуын жалғастыруы, келесі ұрпақтың шіркеуді экономикалық, саяси және әлеуметтік тәуелсіздік үшін күреске кедергі ретінде қарауына әкелуі мүмкін деп алаңдады. CPLR "діни қаржыны, ешқандай үлгі алусыз, бариостарға инвестициялау керек" деп тұжырымдады.

Қасиетті Василийдің наразылығы

Уилшир бульварының бойында, Лос-Анджелес қаласының орталығынан батысқа қарай орналасқан Базилий шіркеуі, салынысымен бірге «сенімнің тамаша білдірілімі» деп есептелді. Шамамен 3,5 миллион долларға тұрған, сәнді шіркеу қаланың сәулеттік символына айналды. Шіркеудегі теңсіздікке наразылық күшейіп, «Базилий шіркеуінің байлығы, билігі және үш миллион долларлық құнына» бағытталды. CPLR Базилий шіркеуінің құрылысын мексикалық-америкалықтардың күресіне шіркеудің немқұрайлылығының айқын көрінісі деп қарады. Оскар Зета Акоста «Көкпаршалардың көтерілісі» кітабында Базилий шіркеуін «қаланың ең бай жеріндегі алтын шаштар мен көк көзді осы Мәсіх баласына қадалып тұрған, керемет органмен діни ән шырқаған құрылыс» деп сипаттады. Базилий шіркеуі CPLR-дың көптеген наразылықтарының ортасы болды. 1969 жылдың маусым айында шіркеудің қасиеттілік рәсімі кезінде алаңдаған католиктер «Шыны мен тасқа 1 миллион доллар, ал кедейлерге не?» деген жазуы бар плакаттарды ұстап, шіркеудің сыртында наразылық білдірді. 1969 жылдың 11 қазанында чикано студенттерінің тобы кардинал Джеймс Фрэнсис Макинтайрмен кездесуге тырысты, бірақ Круз бен Джо Арагон ғана қабылданып, қалғандарына рұхсат берілмеді. Кардинал Круз бен Арагонды «қоқыс сияқты» қарады және ішке кірген басқа CPLR мүшелерін тұтқындаумен қорқытты. Желтоқсан айында кардиналмен CPLR талаптарын талқылауға көптеген әрекеттер жасалды, бірақ ешқайсысы сәтті болмады. Рождество қарсаңындағы түнгі миссаны бейбіт түрде тоқтату жоспары жасалды, католик шіркеуіне қойылатын талаптардың тізімі құрастырылды, онда «қауымдық жұмыстар үшін шіркеу ғимараттарын пайдалану, діни көшбасшылармен бірлесіп басқару, тұрғын үймен және білім берумен көмектесу, денсаулық сақтау бағдарламаларын дамыту» сияқты мәселелер көтерілді. Келесі күні Лос-Анджелес полициясы наразылықты тергеп, «дін қызметіне кедергі келтірді» деген айыппен 21 CPLR белсендісін тұтқындады.