Кіріспе

Адамға тән сүтқоректілердің ақуызы – лейкемияны тежеуші фактор, немесе LIF – интерлейкин 6 класының цитокині, ол жасушалардың өсуіне әсер етеді, дифференциацияны тежейді. LIF деңгейі төмендегенде, жасушалар дифференциацияланады.

Функция

LIF атауы миелоидты лейкемиялық жасушалардың соңғы дифференциациясын тудыратын қабілетінен шығады, осылайша олардың одан әрі өсуіне тосқауыл қояды. Бұл цитокинге жатқызылатын басқа да қасиеттер: түрлі мақсатты жасушалардың өсуін және жасушалық дифференциациясын ынталандыру, сүйек метаболизміне әсер ету, кахексия, жүйке дамуы, эмбриогенез және қабыну процестері. p53 реттелетін LIF егешқұйрық модельінде және, мүмкін, адамдарда да имплантацияны жеңілдетуге қабілетті. Рекомбинантты адам LIF-і түсіндіріле алмайтын сүйексіздікке шалдыққан әйелдерде имплантация деңгейін арттыруға көмектеседі деген болжам бар.

Байланысты/активтендіру

LIF спецификалық LIF рецепторына (LIFR α) байланысады, ол осы рецепторлар отбасының барлық мүшелеріне ортақ GP130 сигналды жеткізетін кішібірлігімен гетеродимер құрайды. Бұл JAK/STAT (Janus kinase/сигналды түрлендіруші және активатор транскрипциясы) және MAPK (митогенмен белсендірілген протеин киназасы) каскадтарының қозуына алып келеді.

Көрінісі

LIF әдетте дамитын эмбрионның трофектодермасында экспрессияланады, ал оның рецепторы LIFR ішкі жасуша массасының барлық бөлігінде экспрессияланады. Эмбриондық дің жасушалары бластоцист сатысындағы ішкі жасуша массасынан туындайтындықтан, оларды ішкі жасуша массасынан бөліп алу LIF көзін де жояды. InVitria компаниясы рекомбинантты LIF-ті өсімдіктерде өндірген.

Стенциалдық клеткалар өсірілімінде қолдану

LIF көбінесе тіршілік ортасына, жемшік клеткаларына балама ретінде қосылады, себебі жемшік клеткалары LIF-ті тек өз жасуша беттерінде ғана өндіреді. LIF генін жоқ жемшік клеткалары дің жасушаларын тиімді қолдамайды. LIF сигналды түрлендіргіш және транскрипция 3 (Stat3) активаторын жұмылдыру арқылы өзін-өзі жаңартуды күшейтеді. Stat3 белсендірілген LIF рецепторына қосылып, Janus киназасымен фосфорилирленеді. LIF және Stat3 дің жасушалардың дифференциациялануын тоқтатуға жеткіліксіз екенін атап өту қажет, себебі сарысуды алып тастағанда жасушалар дифференциацияланады. Наивтік плюрипотенттіліктен дифференциацияның қайтымды кезеңінде LIF қосу арқылы жасушаларды қайтадан наивтік плюрипотенттілікке қайтаруға болады. LIF-ті алып тастау дің жасушаларын дифференциацияға итермелейді, бірақ эмбриондық дің жасушаларын генетикалық түрлендіру LIF-ке тәуелсіз өсуге мүмкіндік береді, әсіресе Nanog генінің жоғары экспрессиясы арқылы. LIF көбінесе дің жасушалардың өсіру ортасына, спонтанды дифференциацияны азайту үшін қосылады.