Кіріспе
1981 жылы Чарльз Джарроттың түсірген фильмі
"Кондорман" – 1981 жылы түсірілген американдық суперқаһармандық комедиялық фильм. Оны Чарльз Джаррот режиссерлік етіп, Уолт Дисней Продакшнс өндірген. Басты рөлдерде Майкл Кроуфорд, Барбара Каррера және Оливер Рид ойнаған. Фильм комикс суретшісі Вудроу Уилкинстің әйел советтік КГБ агентінің елден қашуына көмектесуге жасаған әрекеттерін баяндайды.
Сюжет
Вудроу "Вуди" Уилкинс – қияли, бірақ ерекше комикс жазушысы және иллюстраторы. Ол өзінің комикс кейіпкері "Кондорман" үшін шынайылық сезімін қалайды, тіпті өзіне Кондорманның ұшатын костюмін жасап, Эйфель мұнарасынан секіріп түседі. Сынақ ұшысы сәтсіз аяқталады, оң қанаты сынғандықтан ол Сена өзеніне құлайды. Оқиғадан кейін Вудидің досы, ЦРУ кеңсе қызметкері Гарри, одан Стамбулда азаматтық құжаттарды алмастыру сияқты көрінетін жұмысты орындауын сұрайды. Стамбулға келгеннен кейін ол Наталья Рамбова есімді әдемі совет әйелімен танысады, ол алмасуға тиіс совет азаматы рөлін ойнайды, бірақ кейін ол КГБ шпионы екені белгілі болады. Вуди Натальяға өзінің нағыз есімін айтпайды, оның орнына өзін "Кондорман" кодовый аты бар жоғары дәрежелі американдық агент деп таныстырады. Кездесу кезінде Вуди қастандық жасауға тырысқандардың тобын жеңіп, қағаз алмасуды аяқтамас бұрын оның өмірін сақтайды. Вудиге әсер еткен Наталья, Мәскеуге оралғанда өзінің сүйіктісі/бастығы Кроковтың өзіне қалай қарағанын ұнатпай, қашып кетуге шешім қабылдайды және ЦРУ-дан "Кондорманды" оған көмектесетін агент етіп тағайындауды сұрайды. Парижде Вуди Натальямен кездескенде, одан оған ұқсайтын "Лазер леди" атты суперқаһарманды жасауға шабыданды. Содан кейін Гарри мен оның бастығы Расс оған "Аю" деген кодовый аты бар советтік агентті сүйемелдеу керектігін айтады. Вуди бұл жұмыстан бас тартады, бірақ Расс "Аюдың" Наталья екенін айтқанда, ЦРУ оның жобалары негізінде құрылған құрылғыларды беру шартымен оны орындауға келіседі. Алайда Вуди өзінің соңғы "Кондорман" оқиғасының бөлігі ретінде құтқару операциясының егжей-тегжейін жариялайды, бұл Кроковқа Вудидің кім екенін білгеннен кейін оның қозғалысын қадағалауға мүмкіндік береді. Вуди Натальямен Югославияда кездеседі және оны Кроковтың қоқан-лоқысы, шыны көзді кісі өлтіруші Морович басқаратын топтан қорғайды. Гарримен Италияда қосылғаннан кейін, үштік Швейцарияға барады, онда Наталья балалардың бірі оны Вудидің комикстерінен танығанда Вуди туралы шындықты біледі. Францияға қайта оралу жолында Морович Вуди мен Гарриді жарамсыз күйге түсіріп, Кроковтың адамдары Натальяны тауып, Монте-Карлодағы штаб-пәтерлеріне қайтады. Вудиге операция сәтсіз аяқталғаны айтылады және оған, Гарриге Парижге оралуға бұйрық беріледі, бірақ Вуди Гарриден Натальяны құтқару үшін тағы екі күн беруін сұрайды. Араб шейхтері болып киінген Вуди мен Гарри Монте-Карло казиносында Натальяны Кроков пен оның адамдарынан қайтарып алу үшін ауырсыну тудырады. Гарри Роллс-Ройспен қашып бара жатқанда, Вуди өзінің Кондорман костюмінің жақсартылған нұсқасын пайдаланып, өзі мен Натальяны казинодан теңізге шығарады, онда үштік "Кондорботпен" қашып кетеді. Олар Кроковтың оларды қуған жылдам қайықтарын жоя алады, бірақ Кроков пен Морович оларды өздерінің жылдам қайығымен қуалайды. "Кондорбот" кездесу орнына жетеді, бірақ Морович оны соғып құлатуға ниетті екенін көрсетеді. Морович базаға оралу туралы командирдің бұйрығын орындамағанда, Кроков кемені тастап кетеді. ЦРУ тікұшағы "Кондорботты" соқтығысудың алдын алу үшін уақытында көтереді, нәтижесінде Морович аралдың жартасына құлайды. Бірнеше күннен кейін Вуди, Наталья және Гарри Лос-Анджелестегі Доджер стадионында, олар Goodyear Blimp-тің Натальяны АҚШ-қа қарсы құттықтау белгісін көрсеткенін көреді. Blimp-те Расс Гарримен байланысып, Вудиден Кондорманды басқа тапсырмаға жіберуге қызығушылық танытса екен деп сұрайды.
Даму
Кондорман 1965 жылы жарық көрген Роберт Шеклидің "X ойыны" романынан шабыт алды. "Чикаго Трибьюн" газеті оны "шын мәнінде қызықты және күлкілі" деп сипаттады. "Нью-Йорк Таймс" газеті бұл фильм "көбінесе өте күлкілі" екенін айтты. Фильм Диснейдің әдеттегі туындыларынан сәл дерлік болды. Ол кездегі президент Рон Миллер Барбара Каррера кейіпкерін "Дисней тарихындағы ең тартымды" деп атады. Кондормобиль - өзгертілген Nova Sterling жинақ машинасы.
Түсірілім
Кондорман Парижде, Монте-Карлода және Швейцарияның Зерматт қаласында түсірілді. Реми Джульен, белгілі француз каскадер жүргізушісі, оның бұрынғы жұмыстарына «Итальян жұмысы» және бірнеше Джеймс Бонд фильмдері, сондай-ақ жүзден астам фильмдер кірді, фильмдегі автокөлік қууларын және каскадтарды үйлестірді. Көбінесе француз туындыларында жұмыс істеген Джульен автокөліктерге қатысты сахналардың жоғары стандартын сақтап, «Жақсы [автокөлік қуғын-сүргінін] жаңалық пен таң қалдыру арқылы танисың. Ал жаман қуғын-сүргін бұрын көрген жүздеген фильмдерді еске түсіреді» деді. Фильмнің арнайы эффекттерін бұрын Кристофер Ривтің басты рөлде ойнаған алғашқы екі «Супермен» фильмінде жұмыс істеген Колин Чилверс жасады. Эффекттер Чилверстің «Супермен» фильмдері үшін де пайдаланған осы студияда түсірілді: Пайнвуд студиясы. Осы құралдарды пайдалану Чилверске қалаған эффекттерін жасау үшін тиімділік әкелді, ол «Супермен» фильмдерінен жабдықты қайта пайдаланып, оны «Кондорманға» бейімдеді. Чилверс тап болған мәселе – Ривтің Майкл Кроуфорд үшін қолданған қалыпты орнату мүмкін болмады, сондықтан ол Кроуфорд үшін жаңа қалыптар жиынтығын жасауға мәжбүр болды. Сондай-ақ, ол фильм түсірілімінен кейін эффекттерді жасау әдістерін жарияламау үшін 12 адамнан тұратын командасына қатаң ережелер қойды, «Көрермендер әр эффекттің қалай жасалғанын білуі керек пе? Бұл олардың фильмнен алған ләззатын азайтады» деді.
Шығару
Фильм кассада нашар көрсеткіштерді көрсетті. Дисней бұл фильмнен 9,5 миллион долларлық зиянға ұшырады деген хабар бар. "Кондорман" фильмінің көңіл көншітпеген қаржылық нәтижелері және тағы үш сәтсіз фильм Диснейдің 1981 жылғы қаржылық жағдайының нашарлауына себеп болды.
Қабылдау
Фильм 1981 жылы премьерасы кезінде сыншылар тарапынан ауыр сынға ұшырады. Rotten Tomatoes сайтында 15 рецензия негізінде 27% мақұлдау көрсеткіші бар, орташа бағасы 4,4/10. "Los Angeles Times" газеті оны "жалықтыратын" және "көңіл көтермейтін" деп сипаттады. "At the Movies" телешоуындағы сыншылар Джин Сискел мен Роджер Эберт фильмге теріс баға берді, оның кейбір жақсы тұстары бар екенін мойындаса да, Кондорманның ұшу сахналарында қолданылған көзге көрінетін сымдар мен арнайы эффектілердің нашар сапасы сияқты төмен өндіріс деңгейін басымдықпен атап өтті. Екі сыншы да Диснейдің осы жанрдағы фильмдерінен көрермендер күткен немесе қалаған деңгейден бірнеше жыл қалып қойғандай сезім тудырғанын айтты. Алайда, "The New York Times" газетінің журналисі Джон Корри фильмге жағымды пікір білдіріп, оны "көңілді және әдемі, көптеген тамаша пейзаждар мен киімдерге толы. Попкорн жеп отырғанда көруге болатын нәрселердің арасында одан да нашар нәрселер бар" деді. Дегенмен, фильмнің сәтсіздігіне қарамастан, ол Дисней жанкүйерлері арасында культты фильмге айналды.
Үй медиасы
Кондорман алғаш рет 1982 жылдың қаңтарында VHS және Betamax форматтарында үй видеосы ретінде жарық көрді. Кейіннен ол қайта VHS-те шығарылды және 1999 жылдың 18 мамырында Anchor Bay Entertainment компаниясы шығарған кезде 1-аймақтың DVD форматында тұңғыш рет пайда болды. 2-аймақтық нұсқасы 2006 жылдың 21 тамызында жарық көрді. Фильм 2009 жылдың 1 мамырында Disney Movie Club мүшелері үшін 1-аймақта қайта шығарылды.
Саундтрек
Генри Манчинидің толық музыкалық шығармасы 2012 жылдың 13 қарашасында Intrada Records компаниясымен CD форматында жарық көрді. Альбомда фильмнен жиырма трек және жалпы ұзақтығы 60 минуттан асатын сегіз бонус трек кірді. Ол Intrada Special Collection Volume 219 ретінде белгіленді. Бұл, The Walt Disney Company компаниясымен жасалған арнайы ынтымақтастықтың нәтижесінде, бірнеше сирек Дисней музыкалық шығармаларының CD-де шығуына мүмкіндік берді.
Новелизация
Джо Клара фильм бойынша роман жазды, ол 1981 жылы Scholastic Corporation баспасынан 350 000 данада жарық көрді.
Комикстердің адаптациясы/ жалғасы
Фильмнің түсірілуі кезінде «Уитман Комикс» комикс кітабының адаптациясын жариялады. Суреттердегі көзге түсетін өзгеріс – ЦРУ бастығы Расс афроамерикандық болып бейнеленді. АҚШ-та өткен үшінші және соңғы нөмірде комикстік оқиғаның жаңа жалғасы жарық көрді. Вуди Наталияға үйленбекші, ал оның «Кондорман» машиналарын ойыншық компаниясы жасап жатыр – бұл ЦРУ бөлімшесіне жамылғы. Кроков пен Морович тағы да пайда болып, Натальяны КСРО-ға күшпен қайтаруға тырысады. Фильм «Диснейдің классикалық әңгімелер қазынасы» үшін Расс Хит арқылы апталық комикске де бейімделді. 2009 жылы «Диснейдің» «Marvel Comics» компаниясын сатып алғаннан кейін, «The Amazing Spider-Man» редакторы Стивен Уокер «Кондорманды» «Marvel» әлеміне енгізу үшін күш салды.
Бейне ойындар
Кондорманның қанаттарын Disney Infinity 1.0, Disney Infinity 2.0 және Disney Infinity 3.0 ойындарында қуат дискісі арқылы пайда шақыруға болады. Бұл қанаттар ойыншыға ауада ұшу мүмкіндігін береді.
Поп-мәдениет сілтемелері
Pixar-дың "Toy Story Toons: Small Fry" қысқа фильмінде Кондорман ойыншығы (дауыстаған – Боб Берген) тасталған балалар тамақтарына қосымша берілетін ойыншықтардың қолдау тобының жиналысында көрінеді.