Кіріспе

Тарихи суахили қаласы Килифи округінде, Кения
Такаунгу – Кения жағалауында, Момбаса мен Малинди арасында, Килифи округінде орналасқан тарихи суахили қаласы. Бұл Кикамбала ауданындағы Килифи қаласынан оңтүстікке қарай 10 шақырым жерде жатыр. Такаунгу Килифи Солтүстік сайлау округінің сағасында, Жағалау провинциясындағы Килифи округіне қарасты. Момбасадан 37 км, ал Випинго Сисал иелігінен кейін Момбаса – Малинди жолынан 3 км қашықтықта орналасқан. Такаунгудың шетінде сегіз ауыл бар: Мавени, Вума, Каянда, Виунгани, Машехе, Каньумбуни, Бояни және Кибаони. Такаунгудың артында екі көршілес Миджи Кенда қауымы орналасқан – оңтүстікте Чоньи, солтүстікте Каума. Бұл екі тайпа Такаунгуға қоныс танбаған, себебі олар егіншілікпен айналысқан, балықшы да, теңізші де емес. Қаланың халқы 1500 адамды құрайды. Балық аулау және жергілікті маржан карьері қазіргі уақытта басты салалар болып табылады. Халықтың көп бөлігін қала орталығында немесе оның жанында тұратын суахили мұсылмандары, ал қоршаған шамбаларда немесе ауылдарда – көптеген христиандар құрайды. Такаунгуға 19 ғасырдың басында Мазруи әулетінің мүшелері мен оларға қарасты адамдар қоныстанған. Солтүстік жақтан Баджун аралдарынан келген балықшылар Мазруи келгенге дейін (олардың жағалау бойындағы көптеген жерлерде осылай істегендері белгілі) уақытша балық аулау ауылын құрған болуы мүмкін. Әрине, басқа да Баджун тайпалары өсіп келе жатқан елді мекенге көшіп келді (Кофский, 1977), ал кейін Миджикенда да қалаға қоныс аударды. Такаунгу едәуір үлкейді, бұрынғы шамбалардың (егін шаруашылығына арналған жерлердің) орнында бүгін үйлер тұр, ал шамбалар қазіргі қаланың шетіне жылды. Басты тілдер – Кигириама, негізінен жергілікті Гириама тайпасы қолданады (жағалау тайпаларының кең тобының бір бөлігі, «тоғыз ауыл» деген мағына беретін Миджикенданың құрамында) және суахили. Такаунгуда үкіметтік емес даму ұйымы – Шығыс Африка орталығының аймақтық кеңсесі орналасқан.

Тарих

Такаунгу ауылын Оманның жаңа сұлтаны, Ел Бусаиди әулетінің басшылығына қарсы көтерілген Мазруи отбасыларының бір бөлігі құрды. Бұрын Мазруи әулеті 1698 жылы Португалияны жеңіп, Форт-Иисус бекінісін басып алған Оман сұлтанымен Момбасаны басқаруға тағайындалған болатын. Мазруи әулеті 1741 жылы Момбасаны басқаруға бекітілді және олардың ең жақын сауда серіктестері ең ірі Миджикенда тайпасы – Гириама тайпасы болды. Гириамалар Жағалаудың ішкі аймағында өмір сүрді және Чони мен Каума тайпаларынан айырмашылығы, Жағалаудың жағалауымен шектес болған жоқ. Алайда, Оманда Сұлтан Сейфтің қазасынан және Ел Бусаиди басшылығының пайда болуынан кейін, Момбасаның Мазруи губернаторы Мохаммед Ибн Осман Ел Мазруи жаңа Ел Бусаиди билігін мойындаудан бас тартты. Бұл Момбасаны қоршауға және соңында Мазруи губернаторының өліміне әкеп соқты. Мазруидің көтерілісі ұзаққа созылды, содан кейін Оман сұлтанының ұлы 1837 жылы Момбасаны бомбалау арқылы көтеріліске нүкте қойды. Мазруи басшыларының көпшілігі өлтірілді немесе жер аударылды. Мазруи отбасылары Момбасадан қашып, кейбіреулері Газиге (Квале округіне) қоныстанды, ал қалғандары Момбасадан солтүстікке қарай жылжып, Такаунгуда (Килифи округінде) орнықты. Такаунгу қашқан Мазруи әулетімен құрылды, олар Ел Бусаиди әулетінен шыққан Оманның жаңа сұлтанының билігін мойындаудан бас тартты.