Эльдорет, Кения: "Тасты өзен" мағынасындағы атауы, Сосиани өзенінен шыққан. Тарихы, Сириква және Масаи тайпаларымен байланысты. Географиясы жайлы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кениядағы қала
City in Kenya
Этимология
"Эльдорет" атауы масаи тіліндегі "эльдоре" сөзінен шыққан, ол "тасты өзен" деген мағына береді; бұл қаладан өтетін Сосиани өзенінің (Ніл саласы) арнасына сілтеме жасайды.
The name "Eldoret" is based on the Maasai word "eldore" meaning "stony river"; a reference to the bed of the Sosiani River (a tributary of the Nile), that runs through the town.
Тарих
Эльдорет пен оның төңірегіндегі жазықтарда Сириква тайпасы Масайлар үстемдік құрғанға дейін бірнеше ғасыр бойы қоныстанған. 18-19 ғасырлардың соңында Масай дәуірінде қару-жарақтарды жаңару енгізілді. Жаңа қару-жарақтары мен басқару жүйелерімен олар солтүстіктегі Туркана көліне жақын жердегі бастапқы мекендерінен Кенияның оңтүстігіндегі қазіргі мекендеріне дейін шабуыл жасады. Жазықтарды басып алған Масай руы Ильвасин Кишу деп аталды, осы атпен ол қазір де белгілі. 1908 жылдың тамызында, Оңтүстік Африкадан Момбаса арқылы теңіз және теміржолмен келген 58 отбасы көшірілген африканерлер Накурудан Уасин Гишу жазығына аттанды. Ян ван Ренсбург басқарып келген олар, көбінесе сазға батып қалатын арбалармен сапар шекті, соңында сол жылдың 22 қазанында Сергойт төбесіне жетті. Ян Эрнест Крюгер кейіннен Сергойт фермасына ие болды, қазір ол Сергойт гольф клубы мен жабайы табиғат курортына тиесілі. Жерді бұрын ван Бреда деген адам зерттеген, ал жаңа келгендер бес жыл ішінде игеруге міндетті болу шартымен оны жалға алды. Әр отбасы лашық салып, қоршаулар орнатты, қарапайым плугтарға өгіздерді жапты және алғашқы жомдарды ашты. Олар бидай, жүгері және көкөніс екті. Бұл әрекеттер жазықтың өркендеген ауылшаруашылық айманына айналуының негізін қалады. Кейін фермалар ресми тіркелді және әрқайсысына нөмір берілді. Эльдорет отарлаушылардың арасында "64-ші ферма", "64" немесе жергілікті тұрғындар үшін "Сисибо" деп белгілі болды, себебі ол сол кезде Лондианидегі жаңадан салынған Уганда теміржолының басты станциясынан 64 миль (103 км) қашықтықта орналасқан еді. Ферма Вилли ван Аартқа тиесілі болды. Эльдореттегі Central Lounge - Вилли фермасынан қалған жалғыз нысан. Ресми қала 1910 жылы "Сисибо" пошта бөлімшесінің құрылысымен басталды. 1911 жылы тағы 60 африканер отбасы келді. 1912 жылы губернатор аймақта әкімшілік орталық құру туралы шешім қабылдады, осылайша пошта кеңсесі "64" деген атаудан жаңа ресми қала атауына – "Эльдорет" деп өзгертілді. Әкімшілік орталыққа айналу болашақ қаладағы сауданың өсуіне үлкен серпіліс берді. Банк пен бірнеше дүкендер салынды. Уганда теміржолының Лондианиден Угандаға қарай кеңейтілуі 1924 жылы Эльдоретке жетіп, өркендеу мен дамудың жаңа дәуірін ашты. 1928 жылы Сосиани өзенінен су құбыры тартылды, ал 1933 жылы Шығыс Африка электр және жарық компаниясы электр генераторлық станциясын орнатты. Сол кезде Эльдоретте шағын әуежай салынды және қолжетімді бағадағы тұрғын үйлер пайда болды, сондай-ақ Hill School де салынды. Демалыс та бөлініс бойынша жүзеге асты – "британдықтар" Линкольн қонақ үйін және қазіргі "қытай аймағының" жанындағы жарыс жолын пайдаланды, ал африканерлер Вагон доңғалағында демалыс алды. Даниял Арап Мои көршілес Баринго ауданында дүниеге келді, оның басшылығымен қала одан әрі дамыды. 1984 жылы үкімет Мои университетін құрды, ол елдегі екінші жоғары оқу орны болды, ал кейін үшінші халықаралық әуежай салынды, бұл қаланың өсіп-өркендеуіне үлкен үлес қосты. 1987 жылы Эльдоретте тек екі африканер отбасы қалды, ал қалғандары Мау Мау көтерілісінен кейін және тәуелсіздік күтімінде 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Оңтүстік Африкаға оралды. Қалаға 2007-2008 жылдардағы Кения дағдарысы зор әсер етті, себебі даулы жалпы сайлаудан кейін Кенияны зорлық-зомбылық жайлады. Спортшы Лукас Санг қаладан шамамен алыста, үйіне, Чепкойлелге бара жатқанда қаза тапты. 2008 жылдың 1 қаңтарында бір топ адам Эльдорет қаласының маңындағы Бёрнт Форест маңындағы шіркеуге шабуыл жасап, өртеп жіберді. Кениядағы қазақтардан қашқан жүздеген адам осы шіркеуде паналаған еді. Нәтижесінде, көбінесе кикуйулерден 40-80 адам өрттен көз жұмды. Қазіргі Кения Республикасының президенті Уильям Руто Эльдорет қаласына қарасты Турбо сайлау округінің Камагут аулында дүниеге келген. Ол бұрын Эльдорет Солтүстік сайлау округін парламентте өкілдік еткен.
Eldoret and the plateau around it had been occupied by the Sirikwa for several centuries prior to the era of Maasai ascendancy. Innovation in weaponry was introduced by the Maasai era of the late 18th and 19th centuries. With new weapons and forms of governance, they swept down from their original homelands in the north, closer to Lake Turkana, down to their present homelands south of Kenya. The Maasai clan that took over the Plateau were known as the Ilwasin Kishu, after whom it is presently named. In August 1908, fifty eight families of displaced Afrikaners left Nakuru for the Uasin Gishu plateau after a journey from South Africa by sea and by rail from Mombasa. Led by Jan van Rensburg, they traveled using wagons that would often get stuck in mud, finally arriving at Sergoit Hill on 22 October of that year. Jan Ernest Kruger would later own the Sergoit farm, now owned by Sergoit Golf and Wildlife resort. The land had earlier been surveyed by a certain van Breda and the new arrivals took up leaseholds of between on condition that they would develop it within five years. Each family built a shack, put up fences, in spanned oxen to simple ploughs and turned the first furrows. They sowed wheat, maize and vegetables. These actions laid the foundation for the transformation of the Plateau into a prosperous agricultural region. The farms were later officially registered and each was given a number. Eldoret was established in the midst of the farms they created on what was known to the settlers as "Farm 64", "64" or "Sisibo" to the locals because at that time it was 64 mile (103 km) from the newly built Uganda Railway railhead at Londiani. Willy van Aardt owned the farm. The Central Lounge in Eldoret is all that remains of Willy's farm. The official town site started in 1910 with the development of a Post Office at "Sisibo". This was followed shortly after by the arrival of 60 more Afrikaner families in 1911. The governor decided to establish an administrative centre in the area in 1912 and thus the Post Office was renamed from "64" to a new official town name: "Eldoret". Becoming an administrative centre caused an enormous increase in trade within the prospective city. A bank and several shops were built. The Uganda Railway extension, from Londiani towards Uganda, reached Eldoret in 1924, starting a new era of prosperity and growth. In 1928, a piped water supply from the Sosiani River was installed and in 1933, an electricity generator plant was installed by the East African Power and Lighting Company. By that time, Eldoret had a small airport, and low cost rental housing had been constructed. and the latter, to Hill School. Recreation was also along the divide – 'Brits' used the Lincoln Hotel and the Race Course near the now "Chinese Area" while the Afrikaans converged at the Wagon Wheel for recreation. Daniel Arap Moi was born in the neighboring Baringo District, and under his presidency, the town was developed further. The country's second institution of higher learning, Moi University, was established by the government in 1984 and the third international airport was subsequently constructed, significantly boosting the fortunes of the town. By 1987, only two Afrikaner households remained in Eldoret, with the rest having moved back to South Africa in the late 1950s and early 1960s, in the aftermath of the Mau Mau rebellion and in anticipation of independence. The town was significantly impacted by the 2007–2008 Kenyan crisis when violence gripped Kenya in the aftermath of controversial general elections. The athlete Lucas Sang was murdered about away from the town while on his way home to Chepkoilel. On 1 January 2008, a mob attacked and set fire to a church located near Burnt Forest, a satellite town of Eldoret. Hundreds of people had taken refuge during Kenyan massacres. As a result, about forty to eighty people, mostly Kikuyu, were burnt to death. William Ruto the current President of the Republic of Kenya was born in Kamagut Ward of Turbo Constituency that straddles Eldoret town. He has previously represented Eldoret North Constituency in parliament.
Климат
Эльдорет субтропикалық таулық климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелімі Cfb). Теңіз деңгейінен биік орналасқан қаладағы ауа райы қоңыржай және салқын. Түнде температура айтарлықтай төмендейді, ал суық маусымда (мамыр-тамыз) температура бір таңбалы Цельсийге жетеді.
Eldoret has a subtropical highland climate (Köppen climate classification Cfb). The town, lying over above sea level, has a moderate to cool climate. The temperatures fall significantly at night, and in the cold season (May–August) it is regularly in the single digits Celsius.
Жергілікті басқару
Эльдорет қаласы Уасин Гишу округінің үкіметімен басқарылады, ол қаланың барлық мәселелерін шешеді. Қала он үш бөлімге бөлінген. Олардың алтауы (Хурума, Камукунджи, Капьемит, Кидива/Капсуса, Стадион/Индустриялық және Базар) Солтүстік Эльдорет сайлау округінде, үшеуі (Аурухана, Капсоя және Кимуму/Сергоит) Шығыс Эльдорет сайлау округінде, ал қалған төртеуі (Кипкеньо, Лангас, Пионер/Эльгон Көрінісі және Жарыс жолы) Оңтүстік Эльдорет сайлау округінің құрамында. Бұл үш сайлау округінің барлығы Эльдорет муниципалитетінен гөрі басқа жергілікті әкімшілік бірліктерде көбірек бөлімдерге ие.
Eldoret is governed by the County Government of Uasin Gishu which manages all the town's affairs. The city is divided into thirteen wards. Six of them (Huruma, Kamukunji, Kapyemit, Kidiwa/Kapsuswa, and Stadium/Industrial, Market) are in Eldoret North Constituency, Three (Hospital, Kapsoya and Kimumu/Sergoit) are in Eldoret East Constituency, and the remaining four (Kipkenyo, Langas, Pioneer/Elgon View and Race Course) are part of Eldoret South Constituency. All of these three constituencies have more wards within other local authorities than Eldoret municipality.
Қала маңы
Эльдоретте бірнеше аудандар бар. Аудан-көшелер әртүрлі, кейбіреулері жоғары деңгейде, ал басқалары орта тапқа жатады. Көптеген аудандардың өзіндік ерекшеліктері бар. Мысалы, Эльгон Вью, Лангас, Капсерет, Хурума, Капсоя, Шаури, Кипкоргот, Кахоя, Батыс Индиясы, Батыс, Кипкарен, Кимуму, Иерусалим, Аннекс, Мванзо, Гавайи, Акция, Майлинне, Пионер, Аутспан, Кипломбе, Камкунджи, Самар, Силас, Кения Сервисі, Чепласкей, Қытай, Жол тоқтағышы, Перис, Джункшн, Муняка, Хиллсайд, Эльдовилл, Джуниорат және тағы да көптеген аудандар бар.
Eldoret has a number of estates. Estates vary in that some are posh and others are residents of the middle class community. Almost every estate has its own identity. Some of the estates include Elgon View, Langas, Kapseret, Huruma, Kapsoya, Shauri, Kipkorgot, Kahoya, West Indies, West, Kipkaren, Kimumu, Jerusalem, Annex, Mwanzo,Hawaii, Action, Mailinne, Pioneer, Outspan, Kiplombe, Kamkunji, Samar, Silas, Kenya Service, Cheplaskei, Chinese, Road Block, Peris, Junction, Munyaka, Hillside, Eldoville, Juniorate among many others.
Экономика
Эльдорет өнімді ауыл шаруашылығы жерлерімен қоршалған және Уасин Гишу экономикасының сауда орталығы болып табылады. Экономикасы ірі дәнді дақылдарды өндіруге, сүт шаруашылығына және бақша шаруашылығына негіделген. Қала сонымен қатар жергілікті өндіріс орталығы болып табылады, онда Raiplywoods, Rupa Textiles, Kenya Pipeline Company, Kenya Co-operative Creameries сияқты ұлттық деңгейде танымал өндіріс кәсіпорындары, сондай-ақ жүгері, бидай және пиретрум зауыттары орналасқан. Қала ірі базарға ие және Doinyo Lessos ірімшік фабрикасы, Мои университеті және Элдорет халықаралық әуежайымен мәшһүр. Әлемнің түкпір-түкпіріндегі жарыстарда жеңіс одны салған Эльдореттен шыққан жүгірушілер қала экономикасына үлкен үлес қосты, негізінен шағын бизнеске және жылжымайтын мүлікке инвестиция жасады. Мұса Қыптануи ірі супермаркеттер желісі мен көптеген кеңселерге ие Komora ғимаратының үлескері болып табылады. Белгілі кәсіби фирмалардың қатарында Альфред Моманьи Ньяироның алпысыншы жылдары құрған қаладағы ең көне заң фирмасы – Nyairo and Company бар. Басқа заң фирмаларына Wabomba Masinde and Associates, Gumbo and Associate Advocates, Mburu Maina & Company Advocates, Nyaundi Tuiyott & Company Advocates, Kalya & Company Advocates, Chebii and Company Advocates және Gicheru & Company Advocates жатады.
Eldoret is surrounded by prime agricultural lands and acts as a trading centre for Uasin Gishu's economy which is driven by large scale grain farming, dairy and horticultural farming. The town is also a local manufacturing hub with a number of nationally recognised manufacturing concerns, including Raiplywoods, Rupa Textiles, Kenya Pipeline Company, Kenya Co operative Creameries as well as corn, wheat and pyrethrum factories all within the town. The town is home to a large market and is known for the Doinyo Lessos cheese factory, Moi University and Eldoret International Airport. The runners from Eldoret have also contributed significantly to the economy of Eldoret town, primarily investing in small businesses and real estate, from their winnings in races all over the world. Moses Kiptanui is a stake holder in one of the largest buildings Komora that houses a large supermarket chain and many offices. Notable professional firms include Nyairo and Company, the oldest law firm in the town`, founded by Alfred Momanyi Nyairo in the sixties. Other law firms include Wabomba Masinde and Associates advocates, Gumbo and Associate Advocates, Mburu Maina & Company Advocates, Nyaundi Tuiyott & Company Advocates, Kalya & Company Advocates, Chebii and Company Advocates and Gicheru & Company Advocates.
Тоқыма бұйымдары
Қаланың Кен Книт (Кения) басқаратын өркенді тоқыма өнеркәсібі бар. Бұл Шығыс және Орталық Африкадағы толық интеграцияланған алғашқы тоқыма өндіріс компаниясы және шамамен 50 жылдан бері Эльдорет қаласында орналасқан. Бұл Кенияның жүн өнімдерін өндірушісі және 2000 жұмыскермен қазіргі уақытта Солтүстік Рифт аймағындағы ең ірі тоқымамен байланысты жұмыс беруші болып табылады. Тағы бір маңызды тоқыма фирмасы – 1975 жылы сол кездегі вице-президент Даниэль Торотич арап Мои Рифт-Вэлли тоқымалары (Риватекс) ретінде ашқан Риватекс ЕА, бұл компьютерлендірілген станоктарды пайдаланған алғашқы кениялық тоқыма фабрикасы болды. Ол үш жылдың ішінде пайда табуға жетіп, 400 адамды жұмысқа алып, өндіріс шыңында жылына 3000 тонна мақта тұтынып, сәттілікке жетті. 1990 жылдардың соңында Кения нарығының либерализациясы, арзан қолданылған киімнің көптеп импортталуы және тиімсіз басқару елдің тоқыма өнеркәсібінің құлдырауына әкелді. 1998 жылы Эльдореттегі Риватекс таратылды және 2000 жылы жабылды. Мои университеті мен оның еншілес фирмасы Риватекс арқылы Эльдорет қаласы Кения тоқыма өнеркәсібін жандандыруда маңызды рөл атқарды. Бұрынғы Риватекс 2007 жылы Мои университетіне зерттеу, өнімдік дамыту, кеңейту және өндіріс жүргізу үшін Кения үкіметінен сатып алынды. Университет импортталған бояулардың жоғары құнының рентабельділікке әсер ететінін анықтады. Бұл мәселе 2008 жылы шешілді, профессор Ричард Миби мексикалық бархат гүлдерінен жасалған Тами бояуын ойлап тапты, бұл бояу бұрын айналасындағы аймақтарда арамшөп саналған. Университет осы бояуға патент алған.
The town has a vibrant textile industry that is led by Ken Knit (Kenya). It is the first, fully integrated textile manufacturing company in East and Central Africa and has been based in Eldoret for close to 50 years. It is Kenya's leading manufacturer of wool products and with a workforce of 2,000, is presently the largest textile related employer in the North Rift. Another notable textile firm is Rivatex EA which was opened in 1975 by then Vice President, Daniel Toroitich arap Moi as Rift Valley Textiles (Rivatex), a parastatal that was the first Kenyan textile mill to operate computerized mills. It quickly became a success, achieving profitability within three years while employing 400 people and consuming 3,000 tons of cotton a year at its peak. By the late 1990s, the liberalization of Kenya's market which led to massive imports of cheap used clothing coupled with mismanagement led to the decline of the country's textile industry. Rivatex in Eldoret was placed under receivership in 1998 and finally shut its doors in 2000. The town of Eldoret, through Moi University and its subsidiary firm Rivatex, has played a leading role in the revival of the Kenyan textile industry. The defunct Rivatex was purchased from the Government of Kenya in 2007 by Moi University as a facility for research, product development, extension and production. The university identified the high cost of imported dyes as a factor affecting profitability. This was resolved in 2008, when Prof Richard Mibey, invented the Tami Dye, a natural dye made from Mexican Marigold which was previously considered a weed in the surrounding regions. The university holds the patent to this dye.
Әскери
Қалада Кения қорғаныс күштерінің Мои казармасы орналасқан. Казармада Сомалидегі шайқаста қаза тапқан кениялық сарбаздарға арналған ескерткіш бар. Қалада сондай-ақ 1997 жылдан бері Кения қару-жарақ фабрикасы корпорациясы орналасқан, бұл аймақтағы шағын қару мен оқ-дәріні алғаш өндірген әскери нысан. Оның клиенттеріне Кения полициясы, Жабайы табиғат қызметі, Армия, лицензияланған сатушылар мен тасымалдаушылар, сондай-ақ достық мемлекеттер жатады.
The town is host to the Moi Barracks for the Kenya Defence Forces. The barracks has a memorial for Kenyan soldiers killed in battle in Somalia. The town is also home to the Kenya Ordnance Factories Corporation since 1997, a military installation that was the first manufacturer of small arms and ammunition in the region. Its customers include the Kenya Police, Wildlife Service, the Army, licensed dealers and carriers as well as friendly governments.
Тыңайтқыш
Тойота Цушо корпорациясы Кенияның алғашқы толыққанды тыңайтқыш қоспасын дайындау зауытын Елдорет қаласының шетіндегі Нгерияда салды. 15 миллион долларлық зауыт жылына 150 мың тонна өнім шығаруға қабілетті, бұл Кенияның 600 мың тонналық жылдық қажеттілігінің 25 пайызын құрайды.
The Toyota Tsusho Corporation built Kenya's first full scale fertilizer blending factory at Ngeria on the outskirts of Eldoret. The $15 million plant has the capacity to produce 150,000 tonnes per year which is 25% of Kenya's 600,000 annual requirement.
Ақпараттық технологиялар
2019 жылдың басында Кенияның ең ірі ұялы байланыс операторы Safaricom өзінің екінші ең ірі қоңырау орталығын, және Найробиден тыс жердегі алғашқысын Эльдорет қаласында ашты. 900 миллион кениялық шиллинг тұратын бұл нысан 800 адамды жұмыспен қамтиды, олардың 300-і жергілікті университеттерден тағайындалған тәлімгерлер. Бұл қалада сондай-ақ 2015 жылы құрылған және Солтүстік Рифт аймағындағы Safaricom-ның алғашқы деректер орталығы болып табылатын Kapsoya орналасқан MGW нысаны да бар.
In early 2019, Safaricom, Kenya's largest mobile network operator, set up its second largest call centre, and its first outside Nairobi, in Eldoret town. The Kshs 900 million facility provides employment to 800 individuals of whom 300 are paid interns from local universities. The town is also home to the MGW site, located at Kapsoya, the first of Safaricom's data centre in the North Rift, set up in 2015.
Туризм
Елдорет бұрын туристік орын ретінде танылмаған және Кенияның басқа таулы орталықтарынан көп ерекшеленбейді. Дегенмен, Кенияның бесінші ірі қаласы болғандықтан, ол одан әлдеқайда үлкен және Солтүстік Рифт аймағын аралау үшін ыңғайлы база болып табылады. Қалада жақсы жайғасу опцияларының алуан түрлілігі бар, атап айтқанда, Сириква қонақ үйі, Поа Плейс, Нобль қонақ үйі мен конференц-орталығы және ультрамодерн Бома Инні, сондай-ақ бір-екі кешке қызығушылық тудыратын түнгі ойын-сауық орындары жеткілікті.
Eldoret has traditionally not been known as a tourist destination and does not have much to differentiate it from Kenya's other highland centres. Being Kenya's fifth largest town however, it is a great deal bigger and serves as a base for touring the North Rift circuit. The town has a decent variety of accommodation options, notably the Sirikwa Hotel, Poa Place, The Noble Hotel and Conference Centre and the ultra modern Boma Inn as well as enough night life options to interest one for an evening or two.
Қоршаған аймақ
Қала және оның төңірегіндегі аймақтар да соңғы кезде көптеген тұрғындарының, әлемдік деңгейдегі жүгірушілердің және жергілікті аумақты жеңіл атлетикамен айналысуға ыңғайлы ететін биіктік арқасында спорттық туризм орталығына айналды. Көптеген элиталық спортшылардың жаттығу бағдарламаларында биіктіктегі жаттығу орталықтарында өткізілетін уақыт маңызды бөлігін құрайды. Атап айтқанда, Мо Фарахтың 2012 жылғы Лондон Олимпиадасы мен 2013 жылғы Әлем чемпионаттарында 5000 метр және 10000 метрлік жүгірісте алтын медальдар жеңіп алуға дайындығында биіктіктегі жаттығулар маңызды рөл атқарды. Эльгейо Маракует параглайдинг бойынша да әлемдік деңгейде танымал болып келеді. 2013 және 2014 жылдары Керио аңғарында әртүрлі қашықтықтар бойынша жаңа әлемдік рекордтар тіркелгендіктен, қаңтар айында ұшу үшін бұл бағыт ең ізделісті орынға айналды.
The town and its surrounding regions has also lately grown into a sports tourism destination thanks to a number of residents, renowned world runners and a high altitude that makes the local area suitable for athletics training. and time at its high altitude training centres form part of a number of elite athletes training regimens. Notably, altitude training here was a key element of Mo Farah's preparations before his 5000m and 10000m gold medals at London 2012 and World Championships 2013. Elgeyo Marakwet is also increasingly gaining a global reputation as a paragliding destination. It has become the place to go to fly out and returns in January with world records across both distances having been set in the Kerio Valley in 2013 and 2014 respectively.
Чемпиондар ескерткіші
Чемпиондар ескерткіші Каптагат және Найроби жолдарының қиылысында орналасқан. Медихиал ауруханалар тобы орнатқан қоладан жасалған ескерткіш екі әйел және екі ер спортшыны бейнелейді, олар әлем картасында әртүрлі бағытта жүгіріп бара жатыр. Еркектердің бірі бір қолында Олимпиада ұшқынын ұстап тұр, ал қалғандары жеңіс нысаны ретінде қолдарын жоғары көтерген. Сондай-ақ, ескерткіштің үстінде кениялық туға оралған ер спортшының мүсіні орнатылған.
The Champions Monument is situated at the junction of Kaptagat and Nairobi roads and was erected in honour of retired, elite and upcoming athletes in the country. The bronze monument, erected by Mediheal Group of Hospitals, depicts two female athletes and two male athletes attached on a world map running towards different directions. One of the males is holding an Olympic torch in one hand while the rest have their hands raised up as a sign of victory. It also has an image of a male athlete mounted on the top draped in the Kenyan flag.
Чепкит су тасқыны
Елдорет қаласынан шалғайда, Сосиани өзенінің жазықтан құлап, гранитті тік жардан төмен түсетін жерінде Чепкит шарлауы орналасқан. Нанди округінде орналасқан, бұл атау шамамен "жоғарыдан қарау" деп аударылады және төрт көрнекті нүктеден тұрады, олар пикниктер мен құстарды қарау саяхаттары үшін танымал орындар. Бұрын бұл жерде ежелгі Шэу Мороби практикасы болған, онда Нанди қауымының ең қарт мүшелері түрлі себептермен, соның ішінде жалғыздықтан және қауымға салмақ түсірмеу үшін өз өміріне қол жұмсаған.
Located some away from Eldoret at a point where the River Sosiani plunges from the plateau and over a granite escarpment is the Chepkiit Waterfalls. Located in Nandi County, the name loosely translates to "view from above" and it features four viewpoints which are favorite locations for picnics and bird seeing excursions. In the past, the location was a site of the ancient practice of Sheu Morobi where very old members of the Nandi community would jump to their deaths for a variety of reasons including loneliness and so as not to burden the community.
Эльдорет ағаш өсіру орманы
Эльдорет ағаш өсіру орманы Кипчоге Кеино стадионының қасында орналасқан және оны Уасин Гишу округі мен Кения Орман шаруашылығы қызметі (KFS) бірлесіп басқарады. Ормандағы ағаштар бағында кениялық аңыз және элиталық спортшылардың есімдері жазылған Даңқ қабырғасы бар, олардың көпшілігі осы маңайдағы аймақтардан шыққан. Даңқ қабырғасы төрт тіректен тұрады, әр тіректе төрт санат бойынша жазылған есімдер орналасқан: Олимпиада чемпиондары, Әлем чемпионаттарының чемпиондары, Әлем кроссынан жүгіру чемпионаттарының чемпиондары және марафондағы ұлылар.
The Eldoret Arboretum is located next to the Kipchoge Keino stadium and is jointly managed by the County Government of Uasin Gishu and the Kenya Forest Service (KFS). The arboretum hosts a Wall of Fame that features the names of legendary and elite Kenyan athletes, most of whom come from the surrounding regions. The Wall of Fame is styled as four pillars each holding the names scripted across four categories; Olympians, World Champions, World Cross Country champions and marathon greats.
Ітеннің көзқарасы
Эльдорет қаласының солтүстік-шығысында, теңіз деңгейінен 2400 метр биіктікте орналасқан Ітен қалашығы аймақтық бал өнімімен, халықаралық спортшылардың жаттығу лагерьлеріне және Ұлы Рифт аңғарының әсем көріністеріне ие болуымен танымал. Ітеннің көрініс алаңынан Керио аңғары, Камнарок көлі, крокодилдері бар Керио өзені, Туген және Черангани таулары сияқты табиғи ескерткіштерді көруге болады. Ітен көрініс алаңы Африкадағы басқа ешбір жерден Ұлы Рифт аңғарын осы алаңнан көруге мүмкіндік береді және 2016 жылы ашылды. Ғимаратта төбелік мейрамханамен қатар түрлі бутиктер мен кеңселер де орналасқан.
Situated north east of Eldoret at the high altitude of 2,400 m above sea level, the small town of Iten is known for its regional honey, being home to training camps for international athletes and the viewpoints of the Great Rift Valley. The Iten Viewpoint offers views of natural landmarks such as Kerio valley, Lake Kamnarok, Kerio River with its crocodiles, Tugen Hills and Cherangani Hills. Iten viewpoint allows visitors to see more of the Great Rift Valley than any other place in Africa. and was opened in 2016. The building features a rooftop restaurant as well as a variety of boutiques and office spaces.
Эльдорет клубы
Эльдорет клубы – 1924 жылы қала сыртында құрылған, жеке мүшелерге арналған клуб. Ол әсем күтілген үлкен аумақта орналасқан, онда клуб үйі, 9 тесікті гольф алаңы және түрлі басқа да жақсы жабдықталған нысандар бар.
Eldoret Club is a private members club that was established in 1924 on the edge of town. It is situated on large well manicured grounds that house a clubhouse, a 9 hole golf course and a variety of other facilities.
Жеңіл атлетикаға арналған оқу орталықтары
Аймақтағы ең танымал спорт түрі – жеңіл атлетика. Олимпиада ойындары мен Әлем чемпионаттарындағы жеңістері, сондай-ақ әлемнің түкпір-түкпіріндегі жол жүгірісі жарыстары көптеген жергілікті тұрғындарды жұлдыздық деңгейге көтеріп, қаржылық сәттілікке жеткізді. Қазіргі және болашақ спортшыларды IAAF биіктіктегі жаттығу орталығында, басқа жекеменшік жаттығу орталықтарында, Кипчоге Кеино стадионында, тіпті көбінесе таңертең көшелерде де жаттығу жасап жүргендерін көруге болады.
Athletics is by far the most popular sport in the region with wins at the Olympics and World Athletics Championships as well as road races across the world having propelled many local residents to stardom and financial success. Current and future athletes can be seen training at the IAAF High Altitude Training Center and other privately run training centers, the Kipchoge Keino stadium or even along the streets on most mornings.
Денсаулық
Қалада бірқатар медициналық мекемелер бар, оның ішінде Мои оқыту және жолдама ауруханасы – Кения батысындағы жалғыз ұлттық жолдамалық аурухана. Қалада Уасин Гишу аудандық ауруханасы және бірнеше жекеменшік мекемелер бар: Сент-Люк ортопедиялық және травматологиялық ауруханасы, Эльдорет ауруханасы, Медихиал ауруханасы, Эльдорет онкологиялық орталықтарының қатерлі ісік ауруханасы, Реал ауруханасы, Александрия қатерлі ісік орталығы және паллиативтік күтім ауруханасы, сондай-ақ Эльгон Көрініс ауруханасы. 2015 жылы Шығыс және Орталық Африканың алғашқы мемлекеттік балалар ауруханасы – Shoe4Africa балалар ауруханасы, 200 төсектік жалпы білім беретін аурухана Мои жолдамалық ауруханасының жанында ашылды. Сол 2015 жылы Мои оқыту және жолдама ауруханасында американдық меценат Рут Лили қаржылаған жаңа амбулаториялық қатерлі ісіктерді емдеу орталығы ашылды. Кейін қаржылай көмек көрсеткен бизнесмен Ману Чандрияның есімімен аталып, қазір Чандрия қатерлі ісік және созылмалы аурулар орталығы деп белгілі.
There are a number of medical facilities in the city, notably Moi Teaching & Referral Hospital; The only referral national hospital in western Kenya. The town has the Uasin Gishu District Hospital, and there are several private institutions: St. Luke Orthopaedic And Trauma Hospital, Eldoret Hospital, Mediheal Hospital, Eldoret Oncology Associates Cancer Hospital, Reale Hospital, Alexandria Cancer Centre and Palliative Care Hospital and Elgon View Hospital among others. In 2015, East & Central Africa's first public children's hospital, The Shoe4Africa Children's Hospital, a 200 bed general teaching hospital, was opened, behind the Moi Referral. Also in 2015, a new out patient cancer treatment centre was opened at the Moi Teaching and Referral Hospital, funded principally by Ruth Lily, an American philanthropist. It has been named after the businessman, Manu Chandaria, a later funder, and is now known as The Chandaria Cancer and Chronic Disease Centre.
Спорт
Эльдорет, әсіресе Эльгон Вью аймағы, көптеген кениялық жүгірушілердің туған қаласы, олардың ең танымалдары Кипчоге Кеино және Элиуд Кипчоге. Биік орналасқан жерлер көптеген орта және ұзақ қашықтыққа жүгіретін спортшылар үшін идеалды жаттығу алаңы болып табылады. Кипчоге Кеино стадионы – қаланың басты стадионы, 10 000 адамдық сыйымдылығы бар көп мақсатты стадион. Стадион жеңіл атлетика жарыстары үшін пайдаланылады және "Риватекс" және "Эльдорет ККК" сияқты жергілікті футбол командаларына қызмет етеді. Стадион уақыт өте келе тозығы жетіп, 2007 жылы Кения үкіметі оны жаңартуға 100 миллион сом бөлгеннен кейін қайта жаңартылды. 2018 жылы стадион екінші масштабты кеңейту мен реконструкциядан өтті. "Эльдорет Фальконс" әйелдер футбол командасы ұлттық лигада қаланың намысын қорғайды, ал "Эльдорет RFC" ерлер регби командасы да ұлттық лигада өнер көрсетеді. Қала "KCB Сафари раллиі" үшін де танымал трасса болған. Бұл қалада "Эльдорет қалалық марафоны" өтеді, оның 2019 жылы өткен екінші жарысында жеңімпаздарға 35 000 доллар сыйлық қарастырылып, Африкадағы ең жомарт марафондық жарысқа айналды. Іс-шараны Уасин Гишу облысының әкімдігі ұйымдастырып, облыс әкімі Жонатан Кимели Бии Челилим және Джон Кибет Баророт демеушілік етеді. Қалада жыл сайынғы ұлттық жетілік регби турнирінің де кезеңі өтеді. "Эльдорет" кезеңі маусым айында өткізіліп, "Сепетука Севенс" деп аталады. Бұл турнир өте танымал, ол демалыс күндері қаланың өмірін тоқтатады, бүкіл елден келген жанкүйерлермен толады. Эльдоретте Кениялық және халықаралық спортшыларға арналған Халықаралық жеңіл атлетика федерациясының (IAAF) жоғары биіктіктегі жаттығу орталығы да орналасқан. Гольф клубы "Эльдорет клубы" қаланың орталық бөлігінен үлкен арақашықтықта емес.
Eldoret, in particular the Elgon View area, is the hometown of numerous Kenyan runners, the most renowned of whom are Kipchoge Keino and Eliud Kipchoge. The high altitude is an ideal training ground for many middle and long distance athletes. Kipchoge Keino Stadium is the town's main stadium and is a multi use stadium with a capacity of 10,000 people. The stadium is used for athletic meetings and hosts local football teams including Rivatex and Eldoret KCC. The stadium fell into disrepair and was refurbished beginning in 2007 when the Kenyan Government allocated Ksh100 million for its upgrade. In 2018, it began going through a second major expansion and renovation. Eldoret Falcons is a women's football team that represents the city in the nationwide league while Eldoret RFC is a men's rugby team in the nationwide league. The city has also been a popular stage in the KCB Safari Rally. The town is home to the Eldoret City Marathon, whose $35,000 winners purse during its second edition in 2019 made it the richest marathon race in Africa. The event is organised by the Uasin Gishu county government and is patronized by the County Governor, H. E Jonathan Kimeli Bii Chelilim and John Kibet Barorot. The town is also host to a leg of the annual national sevens circuit rugby tournament. The Eldoret leg is played in June and referred to as the Sepetuka Sevens. It is extremely popular and brings the city to a halt for the entire weekend with fans coming into the city from all over the country. Eldoret is also home to the International Association of Athletics Federations (IAAF)'s High Altitude Training Centre for Kenyan and international athletes. Eldoret Club, a golf club is located a short distance from its CBD.
Әуежайлар
Эльдорет қаласына екі әуеайлақ қызмет көрсетеді: Эльдорет халықаралық әуежайы және Эльдорет ұшу-қону алаңы. Эльдорет халықаралық әуежайы – Эльдорет қаласынан шамамен аймақтық әуежай. Ол күнделікті Найроби мен Лодварға жоспарлы рейстерді, ал Emirates және Etihad Airways компаниялары апта сайын халықаралық жүк рейстерін орындайды. Теңіз деңгейінен 2116 метр биіктікте орналасқан әуежайда ұзындығы шамамен бір асфальт ұшу-қону жолағы бар. Бұл әуежайда төрт ішкі әуе компаниясы жұмыс істейді: Fly 540, Jambojet, Skyward Express және Silverstone Air. Эльдорет Бома әуежайы деп те аталатын Эльдорет ұшу-қону алаңы – Эльдорет қаласында, Эльдорет-Итен тас жолында орналасқан шағын әуеайлақ. Оның биіктігі теңіз деңгейінен 7050 фут (2144 метр) жоғары, ал ұшу-қону жолағының ұзындығы шамамен ... құрайды. Уасин Гишу округінің әкімдігі 2015 жылдың шілде айында Эльдорет ұшу-қону алаңының жұмысын өз бақылауына алды.
The town of Eldoret is served by two aerodromes, Eldoret International Airport and Eldoret Airstrip. Eldoret International Airport is a regional airport approximately from Eldoret city. It has daily scheduled flights to Nairobi and Lodwar and weekly international cargo flights operated by Emirates and Etihad Airways. Situated at 6941 feet (2116 m) above sea level, the airport has a single asphalt runway that measures in length. Four domestic airline companies operate in this airport: Fly 540, Jambojet, Skyward Express and Silverstone Air. The Eldoret Airstrip, also known as the Eldoret Boma Airport, is a small airstrip located within Eldoret on the Eldoret Iten road. It has an elevation of 7,050 ft above sea level and a single runway measuring The county government of Uasin Gishu took over operations of the Eldoret airstrip in July 2015 County to take over Eldoret airstrip July 1
Жолдар
Транс-Африкалық тас жол қаланың орталық бизнес ауданынан өтеді.
The Trans African highway passes through the town's central business district.
Теміржол
Қалаға Кения-Уганда темір жолы да қызмет етеді.
The town is also served by the Kenya Uganda railway.
Қуат
Француздық жаңару энергиясы компаниясы Voltalia, Кениялық Alten Africa француз күн энергетикалық компаниясы үшін Элдорет қаласының Кессес ауданында 40 мегаватттық (МВт) күн электр стансасын салуда. 2020 жылдың наурыз айында пайдалануға берілгеннен кейін, жыл сайын шамамен 123,6 ГВт/сағ таза электр энергиясы желіге жіберіледі, бұл 824 000-нан астам кениялықтың жылдық энергия тұтыну қажеттілігін қамтамасыз етеді.
The French renewable energy firm Voltalia is building a 40 megawatt (MW) solar plant for compatriot Kenya based French solar firm Alten Africa in Kesses, Eldoret. Once it goes into commercial operation, scheduled for March 2020, approximately 123.6GWh of clean electricity will be injected into the grid every year, enough to meet the annual energy consumption needs of over 824,000 Kenyans.
Мұнай құбырлары
"Кения құбыр желісі" компаниясы қаладан өтетін құбыр желісін пайдаланады. Ол жағажай қаласы Момбасадағы мұнай өңдеу зауытымен байланысты және Эльдореттен көл жағасындағы Кисуму қаласына дейін жалғасады. Қалада бес ұлттық мұнай қоймасының бірі орналасқан.
The Kenya Pipeline Company operates a pipeline that passes through the town. It is connected to the refinery at the coastal city of Mombasa and extends further from Eldoret to the lakeside city of Kisumu. One of 5 national oil depots is located in the town.