Кнут Хамсунның 1890 жылғы «Ашаршылық» романы – 20 ғасыр әдебиетінің бастауы. Психологиялық, реалистік туынды, ақыл-естің иррационалдығын көрсетеді. Осло көшелеріндегі күрес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1890 жылғы Кнут Хамсун романы
1890 novel by Knut Hamsun
"Аштық" ("Sult") – норвегиялық автор Кнут Хамсунның 1890 жылы P. G. Philipsens Forlag баспасында жарық көрген романы. Бұл роман 20 ғасыр әдебиетінің бастауы және қазіргі заманғы, психологиялық тұрғыдан зерттелген әдебиеттің көрнекті үлгісі деп есептеледі. "Аштық" адам санасының иррационалдығын қызықты және кейде әзілдік сипатта бейнелейді.
Hunger (Sult) is a novel by the Norwegian author Knut Hamsun published in 1890 by P. G. Philipsens Forlag. The novel has been hailed as the literary opening of the 20th century and an outstanding example of modern, psychology driven literature. Hunger portrays the irrationality of the human mind in an intriguing and sometimes humorous manner.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Романның бірінші тұлғадағы басты кейіпкері, аты-жөні айтылмаған, зиялылыққа бейім, жиырма жетіге жуық шамадағы, Норвегияның астанасы Кристиания (Осло) көшелерінде азық-түлік іздеп саялайды. Төрт эпизодтың барысында ол түрлі құпиялы тұлғалармен кездеседі, олардың ең танымалсы – Йладжали, ол онымен жеңіл физикалық жақындыққа барады. Ол өзіне тән ар-ұяты барлық қағиданы сақтайды, мұқтаж балалар мен саяқындарға ақша-киім сыйлайды, өзіне ұсынған тамақты жемейді және ұрлық ісі үшін өзінің кінәсін мойындап ұстатылады. Көбінесе өзін-өзі құртуға бейім, ол өзі жасаған қақпандарға түсіп, тамақ, жылу және қарапайым жайлылықтан айырылып, денесі бірте-бірте құлдырап барады. Аштықтан шарлап, тамақ іздеп, бірде өзінің (қымбат) қарындашы мен саусағын жеп қояды. Оның әлеуметтік, физикалық және психикалық жағдайы үздіксіз нашарлайды. Дегенмен, ол "қоғамға" қарсы емес, керісінше, өзінің тағдырын "Құдайға" немесе әсем әлемдік тәртіпке байланыстырады. Ол осы тәртіпке бағынудан бас тартады және "өмірде шет елдікке" айналып, "ұсыныссыздық пен ақылға сыймас егжей-тегжейлермен" мазасыз болады. Газетке жазған мәтіні үшін ақша алып, көркемдік және қаржылық табысқа жетеді, бірақ оған қарамастан, жазу оған бұрынғыдан да қиындық тудырады. Оқиғаның бір сәтінде ол түрмеде бір түн өткізуді сұрайды, өзінің пәтерінің кілтін жоғалтқан белгілі журналист екенін айтады. Таңертең ол өзінің кедейлігін мойындауға және үйсіздерге арналған тегін таңғы асқа қатысуға батыл бола алмайды. Соңында, кітап аяқталғанда, өмірінің ең төмен нүктесіне жеткенде, ол қаладан кететін кемеге жұмысқа түседі.
The novel's first person protagonist, an unnamed vagrant with intellectual leanings, probably in his late twenties, wanders the streets of Norway's capital, Kristiania (Oslo), in pursuit of nourishment. Over four episodes he meets a number of more or less mysterious persons, the most notable being Ylajali, a young woman with whom he engages in a mild degree of physical intimacy. He exhibits a self created code of chivalry, giving money and clothes to needy children and vagrants, not eating food given to him, and turning himself in for stealing. Essentially self destructive, he thus falls into traps of his own making, and with a lack of food, warmth and basic comfort, his body turns slowly to ruin. Overwhelmed by hunger, he scrounges for meals, at one point nearly eating his own (rather precious) pencil and his finger. His social, physical and mental states are in constant decline. However, he has no antagonistic feelings towards 'society' as such, rather he blames his fate on 'God' or a divine world order. He vows not to succumb to this order and remains 'a foreigner in life', haunted by 'nervousness, by irrational details'. He experiences an artistic and financial triumph when he sells a text to a newspaper, but despite this he finds writing increasingly difficult. At one point in the story, he asks to spend a night in a prison cell, posing as a well to do journalist who has lost the keys to his apartment. In the morning he cannot bring himself to reveal his poverty or even partake in the free breakfast provided to the homeless. Finally, as the book comes to a close, when his existence is at an absolute ebb, he signs on to the crew of a ship leaving the city.
Жариялану тарихы
"Аштық" кітабынан үзінді алғаш рет 1888 жылдың қарашасында Данияның Ny Jord журналында анонимді түрде жарияланды. 1890 жылы толық басылып шыққаннан кейін, Хамсон романның мәтінін 1899, 1907 және 1916 жылдардағы келесі басылымдарда өңдеді. Бірақ, цензураға ұшыраған – кеңінен таралған алтыншы (1921 жылдың мамыры) және одан кейінгі Knopf баспаларындағы оның аудармасы болды, нәтижесінде 266 беттің орнына 263 беті қалды. Стефано Евангелиста Эгертонның аудармасы "уақытқа төтеп берді" деп жазды, ал Торе Рем оның "Лингстадтың аудармасынан гөрі радикалдырақ болуы мүмкін" екенін айтты. 1967 жылы Роберт Блайдың аудармасы жарық көрді. Лингстад Блайдың түпнұсқадағы қазіргі және өткен шақтардың араласуын, оның қызба миын көрсететінін байқамай, оның орнына бірыңғай өткен шақты қолданғанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ Блайдың аудармасы Осло көшелері мен жерлерін шатастырғанын атап өтті. Көптеген адамдар 1996 жылы Сверре Лингстадтың аудармасын шешуші деп есептейді. Теренс Кейвтің жаңа аудармасы 2023 жылы Oxford World's Classics баспасында жарық көрді.
An extract from Hunger was first published anonymously in the Danish magazine Ny Jord in November 1888. After its full publication in 1890, Hamsun made revisions to the novel's text in subsequent editions in 1899, 1907 and 1916. Instead, it was the widely available sixth (May 1921) and later Knopf printings of her translation that were censored, resulting in 263 instead of 266 pages. Stefano Evangelista notes that the Egerton translation "has withstood the passage of time very well" and Tore Rem notes that it is "arguably more radical than Lyngstad's translation". A translation by Robert Bly was published in 1967. Lyngstad stated that Bly missed the mixing of the present and past tenses of the original, suggestive of a febrile mind, instead using a uniform past tense. He also noted that Bly's translation confused Oslo's streets and places. The 1996 translation by Sverre Lyngstad has been considered by many to be definitive. A new translation by Terence Cave was published in 2023 by Oxford World's Classics.