Кіріспе

Самуэль Райдер (24 наурыз 1858 – 2 қаңтар 1936) – ағылшын бизнесмені, кәсіпкер, гольфқа құмар жанкүйер және гольфты насихаттаушы. Ол бақша тұқымдарын "бір пенилік бумалармен" сату идеясын ойлап тапты және осы қағидаға негізделген өте табысты бизнес құрды. 50 жасында ол гольф ойнауға ынталы болды, ал 1923 жылдан 1925 жылға дейін ағасы Джеймспен бірге көптеген гольф турнирлерін және матчтарды, көбінесе Сент-Олбанс қаласының жанындағы Верулам клубында демеушілік етті. 1925 жылдың соңында ол Абе Митчеллді жеке бапкер ретінде жұмысқа алды. 1926 жылдың басында британдық және американдық кәсіби гольфшілер арасында матч өткізу туралы ұсыныс түсті. Райдер бұл іске қатысып, оны демеушілік етті. Оның ниеті – бұл матчтің алғашқы Райдер кубогы болуы еді, бірақ кейін матч ресми жарыс емес деген шешім қабылданды. Райдер алтын кубок сыйлаған алғашқы ресми шара 1927 жылға дейін өткізілмеді.

Ерте өмір

Райдер Ланкашир графтығындағы Престон қаласының жанындағы Уолтон-ле-Дейлде дүниеге келген. Ол бағбан Самуэль Райдер аға (1823/4–1904) және киім тігуші Элизабет (құрметті аты Мартин, 1822/3–1904) отбасының сегіз баласының төртіншісі болды. Оның үш үлкен әпкесі, екі кіші әпкесі және екі кіші інісі болған. Райдер Манчестердегі Оуэнс колледжінде (қазіргі Манчестер университеті) мұғалімдікке оқыды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты бітіре алмады. Райдер алдымен Манчестердегі кеме компаниясында, содан кейін әкесі үшін жұмыс істеді, оның бизнесі балабақша, гүл дүкені және тұқым сатуға дейін кеңейді. Әкесімен туындаған жанжалдар Райдерді оңтүстікке, Лондонға көшіп, қарсылас тұқым саудагеріне жұмысқа тұруға мәжбүр етті. Райдер 20 қараша 1890 жылы Нелли есімді Хелен Мэри Барнардқа үйленді.

Іскерлік мансап

1890 жылдары Сэмюэл Райдер тұқымды бір пенниден пошта арқылы сата бастады. Басқа тұқым сатушылар да пошта арқылы сауда жасады, бірақ олардың пакеттері әлдеқайда қымбат тұратын. Ол, теміржол байланысы жақсы дамыған Сент-Олбанстағы үйінен сатуға кірісті. Тұқымын Фолли-Лейндегі үйінің бақшасындағы сарайда сақтап, әйелі мен қызы көмектесті. Пакеттерді әр жұма күні поштаға жіберіп тұратын, сонда жұмысшы адамдар сенбі күнгі демалысында оларды алатын. Бизнес тез өсіп, Райдер байыды. Соңында бизнес Holywell Hill көшесіндегі үлкен қаптама цехына көшірілді, онда шамамен 100 адам жұмыс істеді. Арт-деко стиліндегі тұқым залы қазір Café Rouge ресторанына айналдырылды. 1922 жылы ағасы Джеймспен бірге "Heath and Heather" деген жекелеген шөп бизнесін құрды, ал 1924 жылы компания бұрынғы шляпа фабрикасына көшіп, оның еден ауданы бірнеше мың шаршы метрді құрады.

Діннің қатысуы

Райдер берілген христиан еді. Ол жастығында Саледе жексенбілік мектеп мұғалімі болған, ал 1911 жылы Хертфордширдің орталық жексенбілік мектептер одағының президенті болды. 1895 жылы ол Спайсер-стриттегі тәуелсіз шіркеуге қосылды, ол кезде Санкт-Олбанстағы жалғыз қауымдық шіркеу болды. Ол пастор, Уильям Карсонға, шіркеунің диякондарын Биконсфилд жолы мен Виктория көшесінің бұрышында жаңа және үлкен қауымдық шіркеу ғимаратын, Троицаны салуға көндіруге көмектесті. 1903 жылдың 8 қазанында жаңа шіркеу ашылғанда, қалалық шеру және шіркеуде қызмет өтті. Бұл тұрғысынан, англикандар (Англия шіркеуі) мен конформистер арасында елеулі дау болды, ол Сент-Олбанста одан да күшейді, сондықтан әр дін өкілдері бір-бірімен сауда жасамайтын. Райдер 1922 жылы отставкаға шыққанға дейін Троица қауымдық шіркеуінің (қазіргі Троица біріккен реформаланған шіркеу) дияконы болды.

Саяси мансап

Райдер 1903 жылы либералдық партиядан Сент-Олбанс қалалық кеңесіне сайланды. 1905 жылы Сент-Олбанс қаласының мэрі болды және 1916 жылға дейін кеңес мүшесі болып қызмет етті. 1905 жылы мэр сайланғаннан кейін ол әріптестерін кеңестің жетістіксіздігін қытымысыз және сыншыл бағалаумен таңқалдырды.

Гольф

Райдер жастық шағында крикетпен айналысқан, бірақ ересек өмірінде 50 жасқа дейін спортпен азаматтық қатысы болмаған сияқты. 1908 жылы денсаулығы нашарлағаннан кейін, оның досы, Троица қауымдық шіркеуінің пасторы Фрэнк Уилер, оған таза ауа алу үшін гольф ойнауды ұсынды. Ол құлшынып ойнайтын әуесқойға айналды, тез арада бір таңбалы нәтижеге қол жеткізіп, Верулам гольф клубына қосылды, онда ол 20 жыл бойы жасыл жеңілдету комитетінде қызмет етті. Ол клубқа көп қаржы жұмсады және 1911, 1926 және 1927 жылдары капитан болып тағайындалды. Сонымен қатар, ол 1929 және 1930 жылдары Стратфорд-апон-Авон гольф клубының капитаны болды. Райдер отбасымен жыл сайынғы жазғы демалысына Дорсетке барғанда, "Кейм Даун" гольф клубында гольф ойнады. Сол жерде ол Уиткомб ағайындылары – Эрнест, Чарльз және Реджмен танысып, олардың тамаша шеберлігіне тәнті болды. Ол Эрнесттен "Ашық чемпионат" сияқты маңызды турнирлерде ойнап-ойнамағанын сұрады. Эрнест "жоқ" деп жауап берді, себебі ол мұны қарыздай ала алмады, содан кейін былай деді: "Америкалықтар жақсы киініп, бай демеушілермен келеді; британдықтардың олармен салыстырғанда мүмкіндігі аз". Райдер клубтардың Уиткомб ағайындылары сияқты дарынды жас кәсіпқорларды қолдауға нақты қызығушылық пен жауапкершілік танытуы үшін бірдеңе қажет деп ойлады.

Хит пен Хизер

1920 жылдан бастап Сэмюэл Райдердің інісі Джеймс Сент-Олбанста "Хит және Хизер" деген атпен бизнес ашқан, оған Сэмюэл қаржылай көмек көрсеткен. Бұл компания шөптік емдер сатқан.

Хит пен Хизер турнирі

Джеймс, Сэмюэл сияқты, гольф спортына әуес болатын және 1923 жылдың 10 шілдесінде ағайындылары өз үй клубы Веруламда "Хит пен Хизер" деген атпен турнир ұйымдастырды. Турнир 48 кәсіби гольфшы қатысқан 36 лункалық медальдық жарыс болды. Ерекшелігі, бұл барлық ойыншылардың шығындарын өтеу үшін ақшалай сыйлық алған алғашқы шара болды. Артур Хаверс 142 ұпаймен жеңіске жетті, оның ішінде түстен кейін клубтың рекордына тең 67 ұпай жинады. Джеймс Оккенден бір ұпай қалып, екінші орынды иеленді. Жалпы сыйлық қоры 500 фунт стерлинг құрады, оның ішінде бірінші орынға 50 фунт стерлинг бұйырды.

Райл ескерткіш медаль матчы

Райл Мемориалдық медаль қазіргі уақытта Ашық Чемпионға табыс етіледі, егер ол PGA мүшесі болса, бірақ 1925 жылы ол Ашық чемпионаттағы үздік ойыншыға берілді. Ашық чемпионатта Арчи Компстон мен Тед Рей Джим Барнстан кейін екінші орынды бөлісіп алды. Медальдің иегерін анықтау үшін матч ұйымдастырылды және "Хит пен Хизер" 24 қазанда Веруламда өткен шараны қаржыландыруға келісті. Таңертеңгі турда Рей үш лункаға көш бастады, бірақ Компстон соңғы алты лунканың бесеуін жеңіп, түскі үзіліске екі лункамен басымдықпен келді. Кешкі тур тең өтті және Компстон соңында 2:1 есебімен жеңіске жетті. Кешкі турдың 11-ші лункасында біреу Рейдің добына қатысыра тапты, оны жұмсақ топыраққа басып жіберді. Рей төреші Харольд Хилтонға шағымданды, бірақ олар ештеңе жасамас бұрын Компстон добын алып, Рейге жақсы орналасу мүмкіндігін берді. Лунка төрт соққымен тең аяқталды.

Әбі Митчелл

1925 жылдың қазан айында Компстон/Рей матчынан кейін "Хит және Хизер" енді гольф жарыстарын демеушілік етпейтіні жарияланды. Бірақ, бірден 1925 жылдың Рождествосынан бастап Эйб Митчеллдің Сэмюэл Райдермен 500 фунт стерлинг жалақы және 250 фунт стерлинг шығынмен "жеке келісімге" келетіні хабарланды. Митчеллдің Райдердің жеке бапкері болары ресми түрде жарияланғанымен, осы тағайындаманың басты мақсаты Митчеллге барлық маңызды турнирлерде ойнауға және қалағанындай жаттығу жасауға мүмкіндік беру еді. Райдер Митчеллді Ашық чемпионатта американдықтарды жеңе алатын адам деп есептеді. Тағайындама бастапқыда үш жылға жасалды.

Райдер кубогы

1926 жылы Ұлыбритания мен АҚШ-тың кәсіби гольфшілер командалары арасында Уентворт клубында өткен бейресми матч, 1927 жылғы маусым айында АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Ворчестер кантри клубында өткен Райдер Кубогының алғашқы ресми матчына түрткі болды. Бұл формат, қазірге дейін қолданылып келеді, екі команданың кезекпен жарыс өткізуге үйіретін, екі жылда бір рет ұйымдастырылатын жарыстан тұрады. Райдер 1929 және 1933 жылдары Морттаун мен Саутпортта өткен алғашқы екі үй матчына қатысты, әсіресе 1929 жылы Ұлыбританияның сәтті капитаны Джордж Дунканға кубок тапсырғанына өте қуанды. Трофейді Mappin & Webb компаниясы жасады және оның құны шамамен 300 фунт стерлингке бағаланды.

Кейінгі демеушілік

Райдер 1925 жылдың соңында Эйб Митчеллді қолдауға кірісіп, Райдер кубогын қаржылық тұрғыдан да қолдаса да, басқа да кәсіби жарыстарды «Хит және Хизер» атауымен емес, жеке өз қаражатынан демеушілік етті. Ең маңыздылары:

1927 жылдың 28 қыркүйегі – Веруламдағы жас кәсіпқойлар турнирі. 12 жас британдық кәсіпқойға арналған шақыру турнирі, жүлде қоры 100 фунт стерлинг. 1928 жылдың 4 сәуірі – Веруламдағы қарттар мен жастардың матчы. Әр командада 10 ойыншы, 36 лункалық матч, шығындар мен жүлдеге 250 фунт. 1928 жылдың 11 және 12 шілдесі – Веруламдағы Райдер турнирі. Турнирге 1928 жылғы Ашық чемпионаттағы жетекші британдық кәсіпқойлар ғана қатыса алды. Ойыншылар Ұлыбританияда тұруы тиіс болды. «Таймс» газеті бұл турнирді «Британ жабық чемпионаты» сияқты екенін атап өтті. Жүлде қоры 500 фунт стерлинг құрады.

Кейінгі өмірі

Райдер кейінгі өмірінде денсаулығы нашарлап, біраз уақытын Оңтүстік Африкада және үлкен қызы Марджоримен Родезияда өткізді, ол сол жерге көшіп кеткен еді. Ол 1936 жылдың 2 қаңтарында Лондондағы Портленд-плейстегі Лэнгем қонақ үйінде қайтыс болды. Бұл қонақ үй отбасының дәстүрлі Жаңа жылдық демалыс орны болған. Сент-Олбанстағы Троица қауымдық шіркеуінде жобалау рәсімінен кейін, ол Хэтфилд-роуд зиратында жерленді. Оның кіші қызы Джоан оның қайтысынан кейін компанияларын басқаруды өз мойнына алды.

Отбасы

Райдердің жесірі Хелен 1955 жылы 91 жасында қайтыс болды. Олардың үш қызы болды: Люси Маргарет (1893–1985, Марджори деп белгілі), Кэтлин Мэри (1895–1969) және Джоан Элизабет (1904–1985). Үш қызы да үйленді, бірақ Кэтлиннің баласы болмады, ал Марджори мен Джоанның әрқайсысының бір қызы болды. Марджоридің қызы Мэри Мур Райдер Кубогы матчтарына жиі қатысатын. Ол 2021 жылы 86 жасында қайтыс болды. Джоанның қызы Розалинд 1991 жылы қайтыс болды. Оның екі ұлы – Сэм және Том Райдер Смит.