Милешева монастыры: Сербияның рухани және мәдени орталығы
Mileševa Monastery
Милешева монастырі – Сербиядағы орта ғасырлық өнердің ең көрнекті туындыларының бірі. Ақ Періште фрескасы, тарихы, және король Стефан Владислав I негізін қалауы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Милешева монастыры (Милешева, Милешева монастырі) – Сербияның оңтүстік-батысындағы Приеполье қаласының жанында орналасқан серб православие монастыры. Оны король Стефан Владислав I 1234 және 1236 жылдар аралығында құрған. Шіркеуде сол заманғы ең шебер суретшілер салған фрескалар бар, олардың ішінде серб мәдениетіндегі ең танымал суреттердің бірі – Мәсіхтің қабірі басындағы періште бейнеленген "Ақ періште". Милешева орта ғасырлардағы еуропалық өнердің ең көркем туындыларының бірі саналады.
The Mileševa Monastery (, or ) is a Serbian Orthodox monastery located near Prijepolje, in southwest Serbia. It was founded by King Stefan Vladislav I, in the years between 1234 and 1236. The church has frescoes by the most skillful artists of that time, including one of the most famous in Serbian culture, the "White Angel", which depicts an angel at Christ's tomb. Mileševa is considered to contain one of the most beautiful works of European arts from Middle ages.
Тарих
Милешева монастыры 1234 және 1236 жылдар аралығында серб патшасы Владиславпен негізделді. Монастырь Приепольге жақын, Милешева өзенінің аңғарында орналасқан. Милешева – сербтердің ең маңызды қасиетті орындарының және рухани орталықтарының бірі. 1236 жылы Владислав өзінің інісі әулие Саваның қабірлерін Болгариядағы Трново қаласынан Милешеваға көшірді. Кейбір тарихшылар 1377 жылы Сербия және Босния патшасы Твертко I-нің тағына отыру рәсімі Милешевада өткенін айтады. 15 ғасырда монастырь Дабар Босния митрополиясының орталығы болды. 1459 жылы Османлылар монастырды өртеп жіберді, бірақ ол тез арада қалпына келтірілді. 16 ғасырдың бірінші жартысында Милешева баспаханасында алғашқы діни кітаптар жарық көрді. Монастырь аумағында сонымен қатар ең көне мектептердің бірі де болды. Ғасырдың ортасында, патриарх Макарийдің (Сербия патриархаты 1557 жылы қайта құрылды) кезінде монастырь толыққанды жаңартылды. Сыртқы нартексі салынды және боялды, сондай-ақ нартекс пен неф арасындағы қабырға бұзылып, кеңейтілді. Кейінірек, Османлы әскерімен бірнеше шайқас болғаннан кейін, 1863 жылы жаңа қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді, нәтижесінде шіркеудің сыртқы келбеті айтарлықтай өзгерді. Милешева монастырына қажылар мен түрлі саяхатшылар, соның ішінде Корнелис де Шеппер жиі келіп тұрады, олардың кейбіреулері сапарлары туралы естеліктер қалдырған. Монастырьға Ресей императорлары (Иван IV Василийевич) және Валахия мен Молдавия билеушілері де көмек көрсеткен. 1594 жылы Османлылар әулие Саваның қабірлерін монастырьдан алып, Белградтағы Врачар төбесінде жағалап өртеді, осылайша оны қаһармандықпен шейіт етті. 1941 жылдың 27 қазанында коммунистік күштер монастырьға шабуыл жасап, оның игумені Нестор Тркульяны өлтірді. Милешева 1979 жылы ерекше маңызы бар мәдени ескерткіш деп жарияланды және Сербия Республикасының қорғауында.
The Mileševa monastery was founded between 1234 and 1236 by Serbian King Vladislav. The monastery is situated in a valley of the Mileševa River, near Prijepolje. Mileševa is one of the most important Serbian sanctuaries and spiritual centers. In 1236, Vladislav moved the relics of his uncle Saint Sava from Trnovo in Bulgaria, where he died, to Mileševa. Some historians believe that the coronation of Tvrtko I as King of the Serbs and Bosnia in 1377, took place in Mileševa. In the 15th century, the monastery was the seat of the Metropolitanate of Dabar Bosnia. In 1459, the Ottomans set the monastery on fire, but it was soon restored. In the first half of the 16th century, the first service books were illuminated in the Mileševa printing house. One of the oldest schools also existed in the monastery. In the middle of the century, during the time of Patriarch Makarije (the Serbian Patriarchate was restored in 1557), the monastery was thoroughly renovated. Its external narthex was built and painted and probably cut through the wall between the narthex and the nave. In later times, after several Ottoman military engagements, a new restoration was undertaken in 1863 when the church considerably changed in appearance. The Mileševa monastery has been frequently visited by pilgrims and various travellers, including Cornelis de Schepper, some of them leaving records of their visits. The monastery also received donations by Russian Emperors (Ivan IV Vasilyevich) and Wallachian and Moldavian rulers. In 1594, the Ottomans removed the relics of Saint Sava from the monastery and publicly burned them on Vračar hill in Belgrade, making him thus a posthumous martyr. On 27 October 1941, the Communist forces broke into the monastery and killed its hegumen Nestor Trkulja. Mileševa was declared Monument of Culture of Exceptional Importance in 1979, and it is protected by Republic of Serbia.
Сәулет
Иеміздің Көкке көтерілуіне арналған шіркеу сәулеттік жағынан Рашка мектебіне жатады. Оның жоспары ерекше. Бір ғана кемесі батыстан шығысқа қарай кеңейеді, сондықтан шығыс бөлігі жоқ, нәтижесінде үш алтарь апсидасы тікелей күмбездік шығыс қабырғасына іргелесіп тұрады. Ішінде күмбез бірнеше арка арқылы саты баспалдақ сияқты көтерілген. 1236 жылы нартекс қосылды, ал 19 ғасырдағы қайта жаңарту кезінде оның үстіне күмбез салынды.
The Church, dedicated to the Ascension of Our Lord, architecturally belongs to the Raška school. Its ground plan is unique. Its single nave widens from the west eastward, so that the eastern bay is omitted completely, which results in the three altar apses leaning directly on the domed east wall. Inside, the dome is raised on several arches in a stairway like arrangement. The narthex was added in 1236 upon which, during a 19th century restoration, a dome was constructed on top.
Өнер
Фрескалардың алғашқы тобы 1230 жылдары жасалған. Басқа топтарға Осман дәуіріндегі жұмыстар кіреді, оларды экзонартексте табуға болады. Бұл XIII ғасырғы фрескалар сол кездегі Еуропадағы сурет өнерінің ең үлкен жетістігі деп есептелуі мүмкін. Портреттерде епископтар (ғибадатхана кеңістігі), жауынгер қасиеттілер мен шейіттер (нав), сондай-ақ монахтар (нартекс) бейнеленген. Нартекс жоғарғы тізілімдерінде Мәсіхтің жердегі өмірі көрсетілген. Батыс бөлігінің оңтүстік қабырғасындағы қайта тірілу бейнесінің астында патша Владиславты Құдай анасы Мәсіхке бастап бара жатқан күйде бейнелеген. Неманичтер отбасы нартекстің солтүстік-шығыс бөлігінде суреттелген: Стефан Неманья монах Симеон ретінде, Сава – бірінші архиепископ, Стефан I тәж кигізілген король ретінде, және оның ұлдары Радослав пен Владислав. Нартекс пен іргелес шіркеудегі фрескалар 1230 және 1240 жылдары салынған деп болжануда. Олар соңғы сотты және кейбір қасиеттілердің өмірін көрсетеді. XVI ғасырдың екінші жартысында шіркеу фрескалардың жаңа қабатымен қайта боялды, оның ішінде тек күмбез астындағы Соңғы тоқсан және солтүстік хорындағы қырық шейіт фрагменттері ғана сақталған. Бұл фрескалар өрттен зардап шекті, бірақ олар XIII ғасырғы бұрынғы және құнды суреттерді сақтап қалды (қорғау қабаты ретінде қызмет етті).
The first group of frescoes was produced in the 1230s. The other groups include works from the Ottoman period, to be found in the exonarthex. These thirteenth century frescoes may be considered to be the supreme achievement of all the paintings in Europe of that time. The portraiture deals with bishops (altar space), warrior saints and martyrs (nave), as well as monks (narthex). The upper registers in the narthex represent Christ's earthly life. Below the resurrection composition on the south wall of the west bay, King Vladislav is depicted as being led to Christ by the Mother of God. The Nemanjić family is portrayed in the northeastern part of the narthex: Stefan Nemanja as the monk Simeon, Sava as the first archbishop, Stefan the First Crowned as king, and his sons Radoslav and Vladislav. The frescoes in the narthex and the adjacent chapel were presumably painted in the 1230s and 1240s. They illustrate the last Judgment and the lives of some saints. In the second half of the sixteenth century, the church was repainted with a new layer of frescoes of which only fragments of the Last Supper under the dome and the Forty Martyrs in the north choir have survived. These frescoes were damaged in a fire, but they happened to save (acting like a protective layer) the earlier and more valuable paintings from the 13th century.