Кіріспе

1995 жылы Атлантика мұхитындағы 1-санатты дауыл "Алисон" 1995 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымының алғашқы аталған және алғашқы дауылы болды. Бұл маусымның басында пайда болған дауыл, қатты жаңбырлар әкеліп, негізінен Куба, Флорида және Джорджияда шағын зиян келтірді. Дауыл 2 маусымда, дауыл маусымының ресми басталуынан кейін 48 сағаттан кем уақыт өткен соң пайда болды. 3 маусымның таңында тропикалық дауылға, ал 4 маусымда Мексика шығанағында дауылға айналды. 5 маусымда Флорида штатының Биг-Бенд аймағына құрлыққа шығып, кейін солтүстікке қарай экстратропикалық жүйе ретінде жылжыды. Кубада бір адамның қазасы тіркелді. "Алисонның" ерте қалыптасуы 1995 жылы аса белсенді дауыл маусымының басталуын білдірді.

Метеорологиялық тарих

Бұл жүйенің пайда болуы мамыр айының соңғы аптасында Кариб теңізінің шығысынан өткен тропикалық толқынға байланысты болды. 1 маусымда Кариб теңізінің батысына жеткен толқын бірте-бірте ұйымдасты. 2 маусымда айналым жабыла бастады және сол күні кешке Гондурас жанында бірінші тропикалық депрессия деп жарияланды. Маусым айының басында депрессия ерекше төмен қысымдық градиент аймағында болды, ол солтүстікке қарай жылжуына мүмкіндік берді. 3 маусым таңында жүйе Юкатан арнасына қарай жылжығанда тропикалық дауыл Эллисонға дейін күшейді. Батыстан соққан желдің күшеюіне қарамастан, жылы су Эллисонға түстен кейін және кешке қарай біртіндеп күшеюге мүмкіндік берді. Сол күні кешке, Юкатан түбегі мен Куба арасында Эллисон орталықтан дөңгелек тығыз бұлт қалыптастырып, күшті тропикалық дауылға айналды. Мексика шығанағына шыққаннан кейін жылы су Эллисонның одан әрі күшеюіне жағдай жасады. 4 маусым таңында ол оңтүстік-батысқа қарай жылғандықтан, минималды дауыл күйінде сақталды. Кейін сол күні кешке оңтүстік-шығыстан соққан желдің әсерінен солтүстік-шығысқа бұрыла бастады. Сол күні кешке дауыл әлсіреп, Флориданың Биг-Бенд аймағына жақындағанда тропикалық дауылға дейін төмендеді. 5 маусымда қарқыны тұрақтап, сол күні таңертең құрлыққа шықты. Эллисон алғаш рет Флорида штатының Алигатор-Пойнт маңында шамамен сағат 10:00 EDT (1400 UTC) 110 км/сағ жылдамдықпен соғатын күшті тропикалық дауыл ретінде құрлыққа шықты. Ол Апалачи шығанағынан қысқа ғана уақытқа қайта шығып, бір сағаттан кейін Флорида штатының Сент-Маркс маңында 100 км/сағ жылдамдықпен жел соқты. Бұл АҚШ-тағы соңғы жылдары болған ең ерте дауылдың құрлыққа шығуы болды. Флоридаға соңғы рет құрлыққа шыққаннан кейін Эллисон тез әлсіреді. Тропикалық дауылдың күші Флориданың шығыс бөлігінде түске дейін сақталды, ал дауыл солтүстікке қарай Джорджияға жылды. 5 маусым кешінде Оңтүстік Джорджияда тропикалық депрессияға дейін әлсіреді. Алты сағаттан кейін Мексика үкіметі Кинтана-Роо штатындағы Филиппе Каррильо Пуэртодан Юкатан штатындағы Тизиминге дейін тропикалық дауыл туралы ескерту жариялады. Эллисон солтүстікке қарай жылғанда Флоридада ескертулер мен сақтық шаралары жарияланды, 3 маусымда сағат 21:00 UTC-де Dry Tortugas үшін тропикалық дауыл туралы ескертумен басталды. Келесі күні сағат 09:00 UTC-де Ұлттық дауыл орталығы Анклот-Киден Пенсаколаға дейін тропикалық дауыл туралы ескерту шығарды. Алты сағаттан кейін тропикалық дауыл туралы ескерту дауыл туралы ескертуге дейін жаңартылды, сонымен бірге Анклот-Киден оңтүстікке қарай Бонита-Бичке жаңа тропикалық дауыл туралы ескерту шығарылды. 4 маусымда Флориданың губернаторы Лоутон Чилс штаттың солтүстік және орталық жағалауындағы округтерде төтенше жағдай жариялады. Ситрус, Франклин, Джефферсон, Либерти, Тейлор және Вакулла округтерінің бір бөлігінен міндетті түрде эвакуациялау бұйырылды.

Әсері

Кубаның батыс бөлігінде тропикалық дауыл күшіне жететін желдер тіркелді, Гаванада желдің жылдамдығы сағатына 102 шақырымға дейін жетті. Аймақта 450 мм-ге дейін қатты жаңбыр жауды. Флоридада "Аллисон" дауылының қауіпті желдері электр сымдарын жұлып, 48 000 тұрғынды электр қуаты мен телефон қызметінен айырды. Флорида штатының "Биг-Бенд" аймағының 240 шақырымдық учаскесінде 65 жағажай үйі суға батты, дауыл салдарынан жағажай эрозиясы күшті болды. Үш қонақүй мен бір мейрамхана зақымданып, қирады. Апалачиколада үш балық аулау қайығы суға батты; дауыл Апалачикола мен Сент-Джордж аралын байланыстыратын көпірді жапты. Флоридадағы дауыл толқынының ең биік деңгейі Вакулла және Дикси округтерінде шамамен 1,8-2,5 метрге, ал шығыс жағында 0,6-1,8 метрге жетті. "Аллисон" дауылынан пайда болған маңайтүрпақ Джексонвилл жағажайына тиіп, электр сымдарын жұлып, көліктерді аударып, аз ғана зақым келтірді. Егістіктерге де аз көлемде зиян келтірілді. Флоридада "Аллисон" дауылынан қаза тапқандар туралы хабарлама жоқ. Флоридадағы зиян 860 000 долларға бағаланды, негізінен дауыл толқынының салдарынан.