Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка философы, жазушы, педагог, ғалым, ақын және иконограф (1873–1939)
Хартли Бёрр Александр, PhD (1873–1939) – американдық философ, жазушы, педагог, ғалым, ақын және иконограф.
American philosopher, writer, educator, scholar, poet and iconographer (1873 1939)
Hartley Burr Alexander, PhD (1873–1939), was an American philosopher, writer, educator, scholar, poet, and iconographer.
Отбасы және ерте жылдары
Александр 1873 жылдың 9 сәуірінде Небраска штатының Сиракуз қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, пастор Джордж Шерман Александр (1823–1894) – Небраска штатындағы методист шіркеуінің қызметкері және пионер газет редакторы болған. Осы екі фактор жас Хартлидің бойына жазылған сөздерге құштарлықты және христиандыққа сенімсіздік сезімін сіңірді. Оның анасы, Әбигейл Смит Александр (1835–1876), үш жасында қайтыс болды, ал 1877 жылы әкесі Сьюзан Годдингке (1829–1893) қайта үйленді. Годдинг ханым Шығыс Гринвичтегі методист мектебінде және Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы "Достар" колледжінде мұғалім және төраға болып жұмыс істеген. Ол Небрасканың қатал шекарасына өнер, музыка және тілге деген сүйіспеншілігін әкелді, бұл сүйіспеншілік Александрдың ұзақ және жемісті өмірі бойында онымен бірге болды. Шекарада өмір сүру Александрды алғашқы халықтардың салтына таныстырды және оған жергілікті дін мен руханиятқа деген қызығушылықты ұялатты, бұл оның өмір жолының бірін құрады. 1890 жылы, орта мектепте оқып жүргенде, ол "Бала мокасиніне" (Жаралы тізеден табылған) атты өлең жазды, ол "жалғыз жақсы үндіс – өлген үндіс" деген қазіргі философияға қарсы шықты. Александрдың санасы оны Американың қазіргі стандарттарына қарсы келетін беделді емес ұстанымды қабылдауға итермелейтін жалғыз жағдай осы емес еді.
Alexander was born in Syracuse, Nebraska, on April 9, 1873. His father, the Rev. George Sherman Alexander (1823–1894), was a Methodist minister and pioneer newspaper editor in Nebraska. These twin sources were to implant in young Hartley a delight in the written word and a distrust of Christianity. His mother, Abigail Smith Alexander (1835–1876), died when he was three and in 1877 his father remarried Susan Godding (1829–1893). Ms. Godding had been a teacher and chairperson in the Methodist School in East Greenwich and at Friends College in Providence, Rhode Island, and brought with her to the harsh Nebraska frontier a love of art, music and language that was to stay with Alexander for the remainder of his long and productive life. Living on the frontier exposed Alexander to the ways of the First Peoples and was to instill in him an interest in Native religion and spirituality that was to form one of the paths of life that he was to follow. In 1890, while still in high school he wrote a poem, To a Child's Moccasin, (Found at Wounded Knee) that bucked the current philosophy that "the only good Indian was a dead Indian." This was not to be the only time that Alexander's conscience was to lead him to take an unpopular stand that would put him in opposition to the current American standards.
Білім
1892 жылы Небраска штатының Сиракуза қаласындағы орта мектепті бітіргеннен кейін Александр жақын жердегі Линкольн қаласындағы Небраска университетінде білім алды. Содан кейін Пенсильвания университетінің аспирантурасында оқып, 1901 жылы Колумбия университетінде докторлық диссертациясын қорғады. 1936 жылы Франция үкіметінен Құрмет легионының рыцары орденін алды және Америка сәулетшілер институтының көптеген мүшелерімен ынтымақтастық еткені үшін құрметті мүшелігімен марапатталды.
After graduating from high school in Syracuse, Nebraska in 1892 Alexander attended the University of Nebraska in nearby Lincoln. Following that he attended graduate school at the University of Pennsylvania and obtained his doctorate at Columbia University in 1901. He received the Knight of the Legion of Honor award from the government of France in 1936 and was awarded an Honorary Membership in the American Institute of Architects for his collaboration with many of its architect members.
Еңбек жолы және жетістіктері
Ол 1903–1908 жылдары «Вебстер сөздігі» штатында жұмыс істеді, сосын Небраска университетінде философия профессоры болды.
He was on the staff of Webster's Dictionary from 1903—1908, then became professor of philosophy at the University of Nebraska.
Мұра
Ол сатып алған Районс Александр үйі кейін 1982 жылдың 8 шілдесінде Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1988 жылы ол Небраска штатының Даңқ залына қабылданды.
The Ryons Alexander House, which he purchased, later was listed on the National Register of Historic Places on July 8, 1982. He was inducted into the Nebraska Hall of Fame in 1988.