Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қарсы бақылау – 1953 жылы доктор Б. Ф. Скиннер әлеуметтік мінез-құлықты талдауда функционалдық класс ретінде қолданған термин. Қарсы бақылау – араласуға қарсылық немесе қарсы тұрумен анықталады, алайда оның пайда болуын құжаттау үшін жүйелі зерттеулер жеткілікті түрде жүргізілмеген. Скиннер оны еркіндік туралы әдебиеттен де ажыратты, оның тиімді қарсы бақылау стратегияларын ұсынбайтынын айтты. Бұл тұжырым бақылауға қарсы тұру механизмі ретінде қарастырылды, мысалы, бақылаушыдан қашу немесе бақылау билігін әлсірету немесе жою мақсатымен шабуыл жасау. Осы мақсатта Скиннер қарсы бақылау құралы ретінде жеке тұлғаның рөлін баса көрсетті, сонымен қатар еркіндік және қадір-қасиет тұжырымдарымен қатар сақ болу маңыздылығын атап өтті.
Countercontrol is a term used by Dr. B. F. Skinner in 1953 as a functional class in the analysis of social behavior. Opposition or resistance to intervention defines countercontrol, however little systematic research has been conducted to document its occurrence. Skinner also distinguished it from the literature of freedom, which he said did not provide effective countercontrol strategies. The concept was identified as a mechanism to oppose control such as escape from the controller or waging an attack in order to weaken or destroy the controlling power. For this purpose, Skinner stressed the role of the individual as an instrument of countercontrol, emphasizing the notion of vigilance along with the concepts of freedom and dignity.
Мінез-құлық
Қарсы бақылау белсенді де, пассивті мінез-құлықтың екеуіне де сіңісе алады. Адам талапкерлікке ұқсас араласуға жауап бермеуі немесе жағдайдан толығымен пассивті түрде шығып кетуі мүмкін.
Counter control can embed itself in both passive and active behavior. An individual may not respond to the demanding interventionist or may completely withdraw from the situation passively.
Негізгі
Бақылау тұжырымдамалық, тәжірибелік және қолданбалы мінез-құлықты талдауда, сондай-ақ барлық тәжірибелік ғылымдағыдай, маңызды болып табылады. Мінез-құлық пен ортаның функционалдық байланыстарын зерттеу үшін, олардың мінез-құлыққа тигізетін әсерін анықтау мақсатында, ортаның өзгермелі факторларын (бақылау) өзгерту қажет. Қарсы бақылау – бұл әлеуметтік жағымсыз бақылауға жауап ретіндегі адамның белсенді мінез-құлқы деп анықталуы мүмкін. Жағымсыз бақылауға ұшыраған адам, қашу, шабуыл жасау немесе пассивті қарсылық көрсету сияқты теріс нығайту арқылы бақылауға талпынуларға қарсы тұруға тырысуы мүмкін. Қарсы бақылау – бұл адамдардың басқалардың жағымсыз бақылау әрекеттеріне тап болғанда мінез-құлық еркіндігін қайта қалпына келтіру жолы.
Control is fundamental in conceptual, experimental and applied behavior analysis, as it is fundamental in all experimental science. To study functional relations in behavior and environment, one must manipulate (control) environmental variables to study their effect in behavior. Countercontrol can be defined as human operant behavior as a response to social aversive control. The individual that is exposed to aversive control may try to oppose controlling attempts through the process of negative reinforcement, such as by escaping, attacking, or passively resisting. Countercontrol is a way in which individuals regain behavioral freedom when faced with aversive controlling attempts of others.