Кіріспе

Өзара сақтандыру бірлестігі немесе АҚШ-тағы өзара сақтандыру – абоненттердің тәуекелді біріктіру және тарату мақсатында сақтандыру полистерін алмасатын корпорациясыздандырылған бірлестік. Тұтынушылар үшін өзара сақтандыру бірлестіктері акционерлік компаниялар немесе өзара сақтандыру компаниялары ұсынатын полистерге ұқсас полистерді ұсынады. USAA, Farmers және Erie компаниялары белгілі бір өзара сақтандыру бірлестіктерін басқарады.

Тарих

Өзара сақтандыру 1881 жылы Нью-Йорктегі құрғақ тауар саудагерлері ғимараттарын сақтандырудағы басқа сақтандыру компанияларымен алған тәжірибелеріне наразы болғанда басталды. Дүкен иелері өз ғимараттарының жақсы күтілгенін және сол кезде сақтандырушылар қолданған тәуекелді бағалау әдістемелері бойынша тым көп төлеп отырғанын сенді. Саудагерлер жеткілікті капиталға ие болғандықтан және белгілі бір шығындарды өтеуге қабілетті болғандықтан, сақтандыру шығындарын азайту үшін өздерін-өз сақтандыруға бел буды. Жазылушылар мүшелерінің бірі шығынға ұшыраған жағдайда бір-біріне өтемақы төлейтін, бірақ шығынға ұшырамағандардан қаражат жинау және шығынға ұшырағандарға жіберу процесі қиындық тудырды. Осы мәселені шешу үшін адвокаттар басқаратын өзара алмасулар құрылды.

Өзара қарым-қатынас қалай жұмыс істейді

"Қарсылық сақтандыру" – біріккен кәсіпорын болмайтын бірлестіктегі адамдардың өзара сақтандыру шартын алмасуынан туындайтын сақтандыру, онда әрбір адамды сақтандырылған және сақтандырушы ретінде міндеттеуге құқылы уәкіл арқылы ортақ атаумен жүзеге асырылады. Бұл анықтама үш тарапты қамтиды: Жазылушылар (полис иелері), биржа (біріккен кәсіпорын болмайтын бірлестік) және уәкіл. Полис иелерінің әрқайсысы биржаға жазылушы болып табылады немесе "мүше". Жазылушылар биржаның "иесі" емес және "меншігінде" емес, себебі ол біріккен кәсіпорын болмайтын бірлестік болып табылады, сондықтан заңды тұлға да, меншік иесі де жоқ. Биржа мүшелеріне биржаның артық қорларын қаржыландыру үшін "полис иелерінің қосымша жарналары" салынуы мүмкін. Уәкіл кейбір жағдайларда жазылушыларға қажетсіз ақшаны қайтара алады. Жазылушылар жеке тұлғалар, ЖШС немесе серіктестіктер, серіктестіктер немесе корпорациялар болуы мүмкін. Уәкіл, әр жазылушыдан алған өкілеттіктерді пайдалана отырып, биржаны басқаруға және оның күнделікті қызметін жүргізуге, соның ішінде полистерді беруге, тарифтерді тіркеуге, инвестицияларды басқаруға және талаптарды қарастыруға құқылы. Уәкіл жаңа жазылушыларды іздеуге және қабылдауға болады. Уәкіл жеке тұлға, серіктестік немесе корпоративтік ұйым болуы мүмкін. Өзінің қызметтері үшін уәкіл биржадан немесе оның мүшелерінен алынатын комиссиялардан ақы алады, көбінесе сыйлықақының белгілі бір пайызы. Уәкіл өзарамен (жекеменшік өзарамен) меншікке ие болуы мүмкін немесе үшінші тараппен келісімшарт жасасуы мүмкін (жекеменшік емес өзара). Қарсылық сақтандыру полистері әдетте қосымша төлем талап етпейді, егер биржа талап етсе, полис иелерінен қосымша ақша талап етілмейді. Қарсылықтар қосымша төлемді талап ететін полистерді шығаруы мүмкін, бірақ мүшелерден қосымша төлем жинаудың тәжірибелік қиындықтары (әсіресе жеке сақтандыруда) қосымша төлемді талап ету моделін сирек қолданылатын етеді. АҚШ-тағы сақтандыру негізінен әр штаттармен реттеледі, МакКарран-Фергюсон заңында көзделгендей. Штат заңдары қарсылық алмасуды қалай реттейді деген мәселеде айтарлықтай айырмашылықтар бар. Кейбір штаттар қарсылық алмасуды реттейтін арнайы заңдарға ие, ал басқалары қарсылық алмасуды реттеуді өздігінен сақтандырушыларды реттейтін ережелермен біріктіреді. Қарсылықты полис иелері немесе уәкіл тікелей құруы мүмкін. Теориялық тұрғыдан алғанда, шағын топ жеке тұлғалар немесе компаниялар бірігіп, бір-бірін сақтандыру үшін және қарсылық құру үшін біріге алады. Жеке тұлғаларды сақтандыру саласында соңғы уақытта кәсіпкерлер уәкілдерді құрды, олар бастапқы капиталды (көбінесе қосымша нота ретінде) ұсыну арқылы, жазылушыларды тарту және айырбастауды басқару арқылы қарсылық құрады.

Сақтандырудың басқа түрлерімен салыстыру

Кейде өзара сақтандыруды өзара сақтандыру компанияларымен шатастырады. Акционерлік қоғамдардың, өзара сақтандыру ұйымдарының және өзара сақтандыру компанияларының өнімдері тұтынушылар үшін іс жүзінде ажыратылмауы мүмкін, бірақ техникалық айырмашылықтар бар. Өзара сақтандыру ұйымы тіркелмеген, ал өзара сақтандыру компаниясы тіркелген, сондықтан «біздің полис иелерінің меншігінде» екенін мәлімдей алады. Дегенмен, өзара сақтандыру ұйымында да, өзара сақтандыру компаниясында да, кең таралған полис иелері үшін басқарудағы маңызды өзгерістерді күштеу қиын болуы мүмкін. Өзара сақтандыру компаниясы көбінесе өзін-өзі басқарады, ал полис иелері директорлар кеңесін сайлауға қатыса алады. Өзара сақтандыру компаниялары әдетте коммерциялық емес ұйымдар саналады, бірақ олар пайда табуға бағытталған қор сақтандыру компанияларына ие болуы мүмкін. Өзара сақтандыру алмасуының өзі техникалық тұрғыдан коммерциялық емес, бірақ ол артық табыс жинақтауы мүмкін, сенім білдірушінің (attorney in fact) пайда табуға мүдделі болуы мүмкін, сондай-ақ сенім білдірушінің табыс табуға мүдделі, жазылушылар емес сыртқы акционерлері болуы мүмкін. Артық табыс құру үшін, мысалы, құрылған кезде немесе апаттан кейін, өзара сақтандыру ұйымы мемлекеттік реттеушілерден полис иелерінің үлесі арқылы артық табысты қайта құруға рұқсат беруді сұрай алады. Өзара сақтандыру алмасулары жеке тұлғаларға арналған сақтандыруда коммерциялық сақтандыруға қарағанда көбірек кездеседі, өйткені коммерциялық сақтандырушылар жеке тұлғаларға қол жетімді емес басқа құралдар арқылы ұйымдастырылуы мүмкін. 1981 жылы Конгресс тәуекелді сақтау топтарын (RRGs) коммерциялық жауапкершілік сақтандырудың белгілі бір түрлерін ұсыну үшін құруға рұқсат берді. RRG және көп ата-аналық жекеменшік сақтандыру компаниялары өзара сақтандыру ұйымдарымен ұқсас сипаттамаларға ие, атап айтқанда, бірдей жағдайдағы тараптар бір-бірін сақтандыруға келіседі. Алайда, RRG және жекеменшік сақтандыру компаниялары ұсынатын өнімдері, мүшелігі және басқаруы шектеледі. Кейбір штаттарда муниципалитеттер қалалар, кенттер, ауылдар мен округтерді өзара өтеу үшін өзара сақтандыру ұйымдарын құрады.