Кіріспе

Джеффри Карл Риз Валланс (ағылш. Jeffrey Karl Reese Vallance; 1955 жылдың 25 қаңтарында Калифорния штатының Редондо Бич қаласында туған) – Лос-Анджелесте тұратын және жұмыс істейтін американдық заманауи суретші. Ол ең көп танымалдығы объектілер жасау, инсталляция, перформанс, кураторлық және антропологиялық зерттеулер арасындағы шекараны жоятын жобаларымен.

Ерте өмір

Оңтүстік Калифорнияның Сан-Фернандо аңғарында өскен Валланстың ерте туындыларының көп бөлігі аймақтық символика мен поп-мәдениетке, соның ішінде ата-анасының полинезиялық/Тики суреттеріне деген құштарлығына және кейіннен әкесінің президент Ричард М. Никсонға деген әуесіне байланысты. Валланс 1979 жылы Калифорния мемлекеттік университетінен Көркем өнер бакалавры дәрежесін, ал 1981 жылы Лос-Анджелестегі Отис өнер институтынан Көркем өнер магистрі дәрежесін алды. Валланс – интервенциялық өнердің инфильтрациялық өнер деп аталатын ерекше түрінің жетекшісі. Ол нақты әлемдегі институттармен, қауымдастықтармен, саясаткерлермен, діндермен, мұражайлармен және поп-мәдениет тұлғаларымен өзара әрекеттесу арқылы өнер жасайды, бюрократиялық құрылымдарға араласып, қақтығыссыз өзгерістер тудырады. Оның алғашқы ашық инфильтрациясы 1977 жылы болды, ол күзетші киімін киіп, Лос-Анджелес округінің өнер мұражайына кіріп, галерея қабырғасындағы розеткалардың пластиналарын өз қолымен бояған нұсқаларымен ауыстырды. Валланстың бала кезінде жергілікті лютеран шіркеуімен байланысы кейінірек діни тақырыптарға деген қызығушылығын күшейтті. Жас Валлансқа "Аддамс отбасы" және "Мунстерлер" телешоуларының қара юморлық әзілдері, сондай-ақ "Сүйікті", "Гаррольд пен Мод" және "Мондо Кейн" фильмдері (қазір ол оларды "жас санамын бұрмалаған бейнелердің ауру жинағы" деп сипаттайды) әсер етті. Оның алғашқы ресми оқытылуы анасының әкесі, норвегиялық халық суретшісі Карл Ризеден болды, ол оның (ортаңғы) есімімен аталады. Валланстың 80-нен астам қойылымында шетелдік дипломаттармен, соның ішінде Нукуалофадағы Корольдік сарайда Тонга королі Тауфаахау Тупу IV, Ватикандағы Папа Иоанн Павел II, Исландия президенттері Вигдис Финбогадоттир және Олафур Рагнар Гримссон Рейкьявиктегі Форсети Хёлльде кездесулер жиі болды. 1970-ші жылдардың басында, Ұлыттық соғыс кезінде Валланс Кеңес Одағы мен Қызыл Қытайдағы үкімет шенеуніктерімен хат алмасып, коммунистік партия басшыларымен саяси төсбелгілерді алмастырды. Оның еңбегі үшін Валланс АҚШ федералдық қызметкерлерімен тергеліп, 12 беттік ФБР ісі құрылды. 1970-ші жылдардың ортасында Лос-Анджелес Пирс колледжінде ол фотосуреттері мен куәліктері бар әмияндардың сериясын жасады, оларды ол әдейі үкіметтік және мемлекеттік мекемелерде, мысалы, Ақ үйде "жоғалтып" жіберді. Кітапхана ғимаратында көрсетілген әмияндар, АҚШ почтасымен қайтарылған кезде, ресми қағаздағы хаттармен бірге қойылды. Ол сондай-ақ, сақалды және көзілдірік таққан доктор Лоамның суреттерінен тұратын серия жасады. Серияда жақсы доктор өмірдің әртүрлі жақтарымен қарым-қатынас жасайды, соңында "Доктор Лоам лоботомия алады" деп аталатын суретпен аяқталады. Олар жылдам түрлі-түсті маркерлермен плакат қағазына салынды және бүкіл кампусқа ілінді.

Мансап

1983 жылы Валланс Тики мифін іздеу үшін Полинезияға сапар шекті. Алғаш Лос-Анджелесте, содан кейін халықаралық деңгейде көрсетілген туындылары Тики-арт деп аталатын жаңа жанрдың пайда болуына себеп болды. 1992 жылы, бұрынғы Вашингтон, округтің қасты қадам жасаған мэрі Марион Барридің (крек шегіп, алты айға федералды түрмеге қамаудан босатылған) қалалық кеңес сайлау кампаниясында ерікті болып жұмыс істеген кезде Валланс Барридің Вашингтон-Вью пәтерлерінде "Барримен шашу (Марион Барри бассейніндегі кеш)" атты көрме ұйымдастырды. Басқа жобаларының ішінде Ричард Никсон мұражайын құру, Ватиканға, Туринге және Миланға (Италия) христиан реликвияларын зерттеуге бару, Швецияның Умео қаласындағы Вестерботтен теңіз мұражайындағы буксирде көрме орнату, Лас-Вегастағы танымал мұражайларда – Либераце мұражайында, Дебби Рейнольдстың Голливуд қонақ үйі мен казиносында, Ocean Spray Cranberry World мұражайында және Рон Лидің клоундар әлемінде көрмелер ұйымдастыру, сондай-ақ "Американың мәдени мұрасын сақтау" атты кампанияны бастау (АҚШ-тағы барлық тірі суретшілерге арналған қаржы қорын құруға бағытталған федералдық заң жобасы) кіреді. 2004 жылы Валланс Калифорния штатының Ориндж округіндегі CalState Fullerton-ның Grand Central Art Center-де суретші Томас Кинкейдтің алғашқы көрмесін – "Томас Кинкейд: Жердегі жұмақ" атты көрмесін ұйымдастырды. Валланстың көптеген туындылары әлемнің түрлі мұражайларында мен галереяларында көрсетілді, олардың ішінде Дакар (Сенегал), Рейкьявик (Исландия), Цюрих (Швейцария), Милан (Италия), Париж (Франция), Мехико (Мексика), Амстердам мен Мидделбург (Нидерланды), Вена (Австрия), Сидней мен Тасмания (Австралия), Стокгольм (Швеция), Лондон (Англия) және Афина (Греция) қалалары бар. Оны Афинадағы Bernier/Eliades, Париждегі Galerie Nathalie Obadia, Лос-Анджелестегі Margo Leavin Gallery және Нью-Йорктегі Tanya Bonakdar Gallery өкілдік етеді.

Танымал мәдениетте

1983 жылы Валланс MTV арнасының "The Cutting Edge" бағдарламасын жүргізді, онда R.E.M., The Bangles және The Police сияқты музыканттардың тәжірибелік музыкалық видеолары көрсетілді, сонымен қатар Валланстың көркем туындылары да ұсынылды. Сол 1983 жылы Валланс NBC телеарнасының "Late Night with David Letterman" бағдарламасында оның ең танымал жобасы – азық-түлік дүкенінен тоңазытылған тауық сатып алып, Лос-Анджелестегі үй жануарларының зиратына жерлеген "Блинки – достық тауық" жобасы және Анвар Садат, Иордания королі Хусейн, Австрия президенті Рудольф Киршлягер және басқа да ондаған халықаралық саяхатшылармен мойынға тартатын киім алмасудан тұратын "пошталық өнер" жобасы – "Мәдени байланыстар" туралы сөйледі. 1984 жылы Валланс "Регис Филбин шоуының" бір бөліміне қатысып, Филбинге өнер жасауды үйретті. Ол сонымен қатар көптеген еуропалық және азиялық өнер мен мәдениет туралы деректі фильмдерде де пайда болды. 80-ші жылдардың басындағы Monitor сияқты бірнеше панк-топтарының альбомдық мұқабаларын жасаған Валланс 1992 жылы әнші-күйші Питер Кейстің "Six Pack of Love" (Geffen) альбомының мұқабасын жасау үшін Грэмми жүлдесінің иегері, көркемдік директор Кевин Рейганмен жұмыс істеді. Валланс Oingo Boingo тобы үшін сахналық фонды да жасады, ол концерттерде және "The Joan Rivers Show" бағдарламасында пайда болды.

Марапаттар

2004 жылы Валланс инсталляциялық өнер саласындағы беделді Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қоры сыйлығына ие болды. 2001 жылы ол Солтүстік Швециядағы Ice Hotel-де өнер фестивалін ұйымдастыру үшін Stiftelsen Framtidens Kultur (Болашақ мәдениеті қоры) грантын алды. 2000 жылы Тонганың Нукуалофа қаласындағы Тонга ұлттық орталығынан құрметті ақсүйек атағын алды, сондай-ақ Лос-Анджелестегі Отис өнер және дизайн колледжінің үздік түлегі сыйлығымен марапатталды.

Паранормальдық

2003 жылдан бері, психикалық медиум Дороти Максим Валлансты АҚШ-тың бұрынғы президенті Ричард М. Никсонның денесінен шыққан рухының жердегі өкілі деп атағаннан бастап («Президенттердің қорқынышы», Джоэл Мартин және Уильям Дж. Бирнес, Signet), Валланс паранормальдық құбылыстарға қызығушылық танытып, Ұлыбританияның «Fortean Times» журналына материалдар жазып, Калифорния штатының Йорба Линда қаласындағы Никсон кітапханасы мен туған жері бойынша арбақтар саяхаттарын ұйымдастырды. Валланстың паранормальдық құбылыстарға деген қызығушылығы оның әкесінің анасынан, Лонг-Бич қаласында (Калифорния штаты) бір кезде Арт Линклеттердің «House Party» бағдарламасында болған психик қабілеті бар әйелден, сондай-ақ анасының әкесінің інісі, әлемге әйгілі норвегиялық экстрасенс Эмиль Кнудсеннен басталды. Полиция және жеке тұлғалар Кнудсенді жоғалған адамдарды, қаза болғандардың денелерін және әртүрлі заттарды табу үшін бүкіл әлем бойынша жиі шақырып тұратын. Валланстың паранормальдық зерттеу жобаларына Йети, Туриннің киелі көрпесі, Киелі сүңгі, қайтыс болған АҚШ президенттерінің арбақтары, Лондон мұнарасының қаргалары және Лох-Несс монстры кіреді. Лондондағы Frieze Art Fair көрмесі үшін Валланс бес белгілі суретшінің рухын шақыру үшін психикалық медиумдарды жинады: Леонардо да Винчи, Марсель Дюшан, Фрида Кало, Винсент ван Гог және Джексон Поллок. Жоба әдеттегі панельдік талқылау форматында өтті, онда суретшілердің рухтары Валланс дайындаған сұрақтарға жауап берді. Бағдарлама соңында рухтар көрермендердің сұрақтарына да жауап берді.

Жазбалар

Валланс Artforum, Art issues, L.A. Weekly, Juxtapoz, Frieze және Fortean Times сияқты басылымдар мен журналдарда жазған, сондай-ақ тоғыз кітап жариялаған: Blinky the Friendly Hen; Джеффри Валланс әлемі: 1978–1994 жылдарға арналған жинақталған жазбалар; Христиан динозавры; Тастардағы өнер; Американың мәдени мұрасын сақтау; Томас Кинкейд: Жердегі жұмақ; Дикпен өмірім; Ескі заттар мен қасиетті орындар; және Валланс Киелі кітабы (2011).

Академия

1980 жылдың ортасынан бері Валланс UCLA, Otis/Parsons, Невада университеті (Лас-Вегас), Умео университеті (Швеция), Техас университеті (Сан-Антонио), Тасмания университеті (Австралия), Калифорния мемлекеттік университеті (Канал аралдары) және Калифорния университеті (Санта-Барбара) сияқты оқу орындарында түрлі өнер салаларын оқытып келді. Қазіргі таңда Калифорния штатының Санта-Кларита қаласындағы Калифорния өнер институтында (CalArts) "Инфильтрация өнері" деген курсты оқытуда.