Кіріспе

Нақты бір орынға арналған туынды – белгілі бір жерде болу үшін жасалған көркем шығарма. Әдетте, суретші туындыны жоспарлап, оны жасағанда сол орынды ескереді. Мұндай туындыны коммерциялық суретшілер де, дербес авторлар да жасайды, және оған мүсін, трафарет граффити, тас үйіп жасау, сондай-ақ басқа да өнер түрлері кіруі мүмкін. Инсталляциялар қалалық аймақтарда, қашық жатқан табиғи ортада немесе су астында орналасуы мүмкін.

Тарих

"Сайт-спецификалық өнер" термині калифорниялық суретші Роберт Ирвиннің ықпалымен дамыды, бірақ бұл терминді 1970 жылдардың ортасында Патриция Йохансон, Деннис Оппенхайм және Афина Тача сияқты жас мүсіншілер алғаш рет қолданды. Олар үлкен қалалық кеңістіктерге арналған мемлекеттік тапсырыстарды орындауды бастаған еді. "Өлі Ит Сағасының Екі Секірісі" (1970) үшін Оппенхайм Айдаходағы таңдалған жерде тік секірулер жасауға тырысты, онда "сағаның ені дене қызметін бағыттайтын нақты мақсатқа айналды", ал оның екі сәтті секірісі "жер пішінімен" анықталды. Сайт-спецификалық экологиялық өнерді алғаш рет сәулет сыншысы Кэтрин Хауетт және өнер сыншысы Люси Липпард қозғалыс ретінде сипаттады. Минимализмнен туындаған сайт-спецификалық өнер, өнер екендігіне кедергі келтіретін барлық элементтерді жою арқылы модернистік бағдарламаға қарсы тұрды.

Модернистік өнер нысандары көшірілетін, кочевниктер сияқты, тек музей кеңістігінде ғана болуы мүмкін және нарық пен тауарландыру нысандары болды. 1960 жылдан бастап суретшілер осы жағдайдан шығудың жолын іздеп, осы орынға және оның айналасындағы контекстке назар аударды. Өнер туындысы сол орында жасалды және тек сол жағдайда ғана болуы мүмкін, оны жылжытуға немесе өзгертуге болмайды. Сайт – бұл тереңдігі, ұзындығы, салмағы, биіктігі, пішіні, қабырғалары, температурасы сияқты физикалық элементтердің бірегей үйлесімін қамтитын қазіргі орналасқан жер. Өнер туындылары музей мен галереялардың қабырғаларынан шығып (Дэниел Бюрен, "Крема ішінде және одан тыс", Джон Вебер галереясы, Нью-Йорк, 1973), музей мен галереялар үшін арнайы жасалды (Майкл Ашер, Клэр Копли галереясындағы атаусыз инсталляция, Лос-Анджелес, 1974, Ханс Хаакке, Конденсация кубі, 1963–65, Миерл Ладерман Укельс, Хартфорд жуу: жуу іздері, сыртқы техникалық қызмет көрсету, Уодсворт Афинеум, Хартфорд, 1973), осылайша музейді суретшілер мен көрермендер үшін ережелерді белгілейтін институт ретінде сынға алды. Жан Макс Альберт, Парк де ла Виллеттедегі осы орынмен байланысты Скульптуралар Бачелард немесе Карлоттаның күлкісі, Ар. Co архитектурасымен байланысты треллис конструкциясы Лиссабон, және 1979 жылы Михала Маркус пен Карлос Зингаромен бірлесіп жасалған хореография. "Еңкейген Арка" (1981) бойынша қоғамдық пікірталас оның 1989 жылы алынып тасталуына әкелді, оның авторы Ричард Серра сайт-спецификалық өнердің анықтамасы деп есептелетін жауап берді: "Жұмысты жылжыту – жұмысты жою".

Мысалдар

Сыртқы, нақты орынға арналған өнер туындылары көбінесе тұрақты орналасқан мүсін элементтерімен үйлесімде ландшафтты қамтиды; олар кейде экологиялық өнермен байланысты. Сыртқы, нақты орынға арналған өнер туындыларына осы орын үшін арнайы жасалған би қойылымдары да кіруі мүмкін. Көбінесе бұл термин нақты бір жерге көшірілмейтін кез келген жұмыс үшін қолданылады. Осы тұрғыдан алғанда, ерекше архитектурасы бар ғимаратты да нақты орынға арналған өнер туындысы деп санауға болады. Швейцарияның Женева қаласындағы Заманауи өнер қоры 1980 жылдан бері өнерді архитектура мен қоғамдық кеңістікке интеграциялаудың жаңа жолдарын іздеп келеді. 2004 жылы бастау алған Neon Parallax жобасы, қаланың ортасында орналасқан 95 000 шаршы метрлік Plaine de Plainpalais алаңы үшін арнайы жасалған. Концепция алаңды қоршаған ғимараттардың шатырларына жарық беретін көркем туындыларды тапсыруды көздейді, бұл қаладағы әдемі көл жағасында орналасқан жарнамаларға ұқсас. Шақырылған 14 суретші Женевадағы жарық жарнамасының заңды өлшемдерін сақтауға міндетті болды. Осылайша, жоба орындар мен хабарламалар арасында, сондай-ақ қоғамдық кеңістікте неон таңбаларын қабылдау тәсілі арқылы параллакс құрайды. Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласында жыл сайын өткізілетін "Қаланы жұқтыру" фестивалі үшін нақты орынға арналған перформанс өнері, визуальды өнер және интервенциялар тапсырылады. Туындының нақты орынға арналған сипаты суретшілерге Орталық іскерлік ауданның қазіргі және тарихи шындығын зерттеуге және қала тұрғындарына қоғамдық кеңістіктермен жаңа және есте қаларлық тәсілдерде қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді.