Қытайдың ежелгі қазбасы: Yixianosaurus – ерте крейд кезеңіне жатқан, ұзын қолдары бар маныраптор динозавр. 2003 ж. ашылды, Liaoning аймағында табылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Иксианозавр (мағынасы "Иксиан кесірткесі") – Қытайдың ерте креда кезеңіне жататын манираптор терапод динозаврлар туысы. Типтік түрі, Yixianosaurus longimanus, 2003 жылы Сюй Син және Ван Сяолин тарапынан ресми түрде аталып, сипатталған. Оның жартылай қаңқасы 2001 жылы Қытайдың солтүстік-шығысындағы Ляонин провинциясының Ванцзягоу ауданында табылған. Туыс атауы Исиан формациясына сілтеме жасайды. Түр атауы латын тілінен аударғанда "ұзын қолды" деген мағынаны білдіреді, онда longus – "ұзын", manus – "қол".
Yixianosaurus (meaning "Yixian lizard") is a maniraptoran theropod dinosaur genus from the Early Cretaceous of China. The type species, Yixianosaurus longimanus, was formally named and described by Xu Xing and Wang Xiaolin in 2003. Its partial skeleton was discovered in 2001, in Liaoning at Wangjiagou in northeastern China. The generic name refers to the Yixian Formation. The specific name means "with a long hand" from Latin longus, "long", and manus, "hand".
Сипаттама
Иксианозавр тек бір дана ғана, IVPP V12638 голотипі арқылы белгілі, ол Даванцзянцзи қабатынан (Апт кезеңінің ерте сатысы, 122 миллион жыл бұрын) шыққан болуы мүмкін. Бұл артқа қарап, бірнеше бөлікке кесілген бір тақтада сақталған, қысылған қазба. Ол иық белдеуінен, қазбаланған қауырсындармен, кейбір қабырғалармен және гастралиядан тұрады, сондай-ақ қазбаланған екі қол толық сақталған. Иксианозаврдың қолы өте ұзын, ол қол сүйегінің ұзындығының 140% құрайды. Екінші саусақ ең ұзыны. Саусақтарында ірі, қисайған тырнақтар бар. Қауырсындардың құрылымын анықтауға жеткілікті жақсы сақталмаған, бірақ олар кейбір Исиан формациясының құстарының контурлық қауырсындарына ұқсас көрінеді. Сю және авторлар тобы (2013) алдыңғы аяқтардың бөліктеріндегі үлкен қауырсынның болуы Иксианозаврдың шектеулі ауада қозғалуға бейімделгенін күшті түрде дәлелдейді деп болжады.
Yixianosaurus is known only from a single specimen, holotype IVPP V12638, which likely derived from the Dawangzhangzi Bed (early Aptian stage, 122 million years ago). It is a compression fossil, viewed from behind and preserved on a single slab that has been sawed into several pieces. It consists of the shoulder girdle and a pair of fossilized arms complete with fossilized feathers, some ribs, and gastralia. Yixianosaurus has a very long hand, 140% of the length of the humerus. The second finger is the longest. The fingers bear large and recurved claws. The feathers are not preserved well enough to show a specific structure, but they appear similar to the contour feathers of some Yixian Formation birds. Xu et al. (2013) suggested that the presence of large pennaceous feathers on parts of the forelimb strongly supports that Yixianosaurus was adapted for limited aerial locomotion.
Жіктеу
Суреттеушілер Манираптора ішінде Иксианозаврдың нақты орналасуы белгісіз деп санады, бірақ оның қолының ұзындығы қауырсынды динозаврдың тағы бірі – Эпидендрозаврдың (қазір Скансориоптерикс) қолының ұзындығына ұқсас болғандықтан, оны Скансориоптеригидтердің жақын туысы деп ұсынды. Басқа зерттеушілер бұл үлгі дромаэозавридтен болуы мүмкін екенін айтты. Кейінгі талдаулар оның Eumaniraptora кладынан тыс, көне түр екендігіне, яғни ұзын қолдар мен қысқа қолдар сияқты дамыған белгілері осы түрде тәуелсіз дамығанына, немесе озық Паравтардың бастапқы мүшесі екендігіне қатысты келіспеушілік тудырды. Дегенмен, сол жылы жарияланған тағы екі зерттеу Иксианозаврдың Сяотингиямен ең жақын байланыста екенін көрсетті, екеуі де Скансориоптеригидтер немесе Анхиорнитидтер туыстары болуы мүмкін.
The describers considered the exact placement of Yixianosaurus within Maniraptora to be uncertain, but because the hand length resembled that of another feathered dinosaur, Epidendrosaurus (now Scansoriopteryx), they suggested it was a close relative of the Scansoriopterygidae. Other researchers have suggested the specimen may have come from a dromaeosaurid. Subsequent analyses were divided on whether is it is more primitive and outside the clade Eumaniraptora – this would mean that advanced characteristics such as the long hands and short arms evolved independently in this species – or a basal member of the more advanced Paraves. However, two other studies published the same year argued that Yixianosaurus was most closely related to Xiaotingia, with both genera being either relatives of scansoriopterygids or anchiornithids.