Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1812 жылғы соғыстағы теңіз шайқасы
Naval battle in the War of 1812
Өмірбаян
1812 жылы 18 маусымда АҚШ Ұлыбританияға соғыс жариялады. АҚШ фрегаты Конгресс және бриг Аргус Нью-Йорк қаласындағы коммодор Джон Роджерстің эскадрильясына қосылып, дереу теңізге шықты және тамыз айының соңына дейін шығыс жағалауында шарлады. Эскадрилья 1812 жылы 8 қазанда тағы да теңізге шықты, бұл жолы Бостоннан. Үш күннен кейін, Мандаринды түсіргеннен кейін, Америка Құрама Штаттары эскадрильядан бөлініп, шығысқа қарай шарлауын жалғастырды.
The United States declared war on the United Kingdom on 18 June 1812. United States, the frigate Congress, and the brig Argus joined Commodore John Rodgers's squadron at New York City and put to sea immediately, cruising off the east coast until the end of August. The squadron again sailed on 8 October 1812, this time from Boston. Three days later, after capturing Mandarin, United States parted company and continued to cruise eastward.
Шайқас
25 қазанда таңертең, Азор аралдарынан оңтүстікке қарай бес жүз миль жерде, «АҚШ» кемесінің қарауылдары 19 шақырым (12 миль) қашықтықта, желге қарсы желкен көріп хабарлады. Кеме көкжиектен жоғары көтерілгенде, капитан Декатур батыс Үндістанға қарай бет алған, таныс сызықтары бар «Макдональд» (HMS Macedonian) кемесін анықтады. Екі кеме де дереу шайқасқа дайындыққа келді және сағат 09:00-де маневрлерге кірісті. Капитан Карден «АҚШ» кемесінің алдынан өтіп, оған шабуыл жасау қаупін қабылдамай, американдық кемемен қатарласып, желге жақын бағытпен жүруді жөн көрді. Декатур болса, 24 фунтты қарулары 18 фунтты британдық қаруларынан артық болатын «Макдональдқа» алыстан шабуыл жасап, содан кейін жақындап, жеңіске жеткізуді ниеттенді. Шайқас Декатурдың жоспары бойынша жүрді. «АҚШ» кемесі сағат 09:20-де дәл емес залппен шабуылды бастады. Британдық кеме дереу жауап беріп, «АҚШ» кемесінің кішкентай мачтасын құлатты. Декатурдың келесі залпы табысты болды, ол «Макдональдтың» жоғарғы мачтасын қиратты, жүргізуші гафын құлатып, американдық фрегатына маневрлеуде үстемдік берді. «АҚШ» кемесі «Макдональдтың» кортын бағыттап, әлсіз фрегатты оқтармен бездірді. Олар «Макдональдқа» қарсыласының атын және бағыну-бағынбауын сұрап хабарлады. Түске дейін «Макдональд» кемесі мачтасынан айырылып, қирады. «АҚШ» кемесі тағы бір залп жасау үшін жақындасқанда, Карден өзінің туын түсіріп, бағындыруға мәжбүр болды. Оның кемесіне 100-ден астам оқ тиді, экипаждың үштен бірінен астам, 100-ден астам адам қаза тапты, ал «АҚШ» кемесінде 12 адам ғана зардап шекті. «АҚШ» кемесіндегі қарулардың ұзын қашықтығына байланысты, ол 70 залп жасады, ал «Макдональд» 30 залптан аспады және шайқастан салыстырмалы түрде аз шығынмен шықты.
At dawn on 25 October, five hundred miles south of the Azores, lookouts on board United States reported seeing a sail 12 mile (19 km) to windward. As the ship rose over the horizon, Captain Decatur made out the fine, familiar lines of HMS Macedonian, which was on its way to its station in the West Indies. Both ships were immediately cleared for action and commenced maneuvers at 0900. Captain Carden elected not to risk crossing the bows of United States to rake her, but chose instead to haul closer to the wind on a parallel course with the American vessel. For his part, Decatur intended to engage Macedonian from fairly long range, where his 24 pounders would have the advantage over the British 18 pounders, and then move in for the kill. The actual battle developed according to Decatur's plan. United States began the action at 0920 by firing an inaccurate broadside. This was answered immediately by the British vessel, bringing down a small spar of United States. Decatur's next broadside had better luck, as it destroyed Macedonians mizzen top mast, letting her driver gaff fall and so giving the maneuvering advantage to the American frigate. United States next took up position off Macedonians quarter and proceeded to riddle the hapless frigate methodically with shot. She hailed Macedonian demanding the name of her antagonist and whether or not she surrendered. By noon, Macedonian was a dismasted hulk. When United States closed for another broadside, Carden was forced to strike her colors and surrender. She had had over 100 round shot lodged in her hull and suffered over one hundred casualties, one third of her crew, while United States only suffered 12. Because of the greater range of the guns aboard United States, she got off seventy broadsides to Macedonians thirty, and emerged from the battle relatively unscathed.
Салдары
Екі кеме екі аптадан астам уақыт бойы біріне-бірі тігізіліп тұрды, ал "Македония" кемесі теңізге шығуға жеткілікті жөнделді. АҚШ және оның олжасы 4 желтоқсанда Ньюпорт, Род-Айлендке келді, бұл керемет жеңіске байланысты ұлттық қуанышпен қарсы алынды. Капитан Декатур және оның экипажы барған жерінің бәрінде құрметке бөленіп, Конгресс пен президент Джеймс Мэдисоннан арнайы мақтаулар алды. "Македония" кейіннен АҚШ Әскери-теңіз күштері сатып алып, USS Macedonian деп қайта аталды. Ол американдық ту астында ұзақ және құрметті қызмет етті. Жөндеуден кейін "АҚШ" 1813 жылғы 24 мамырда "Macedonian" және "Hornet" шлюпымен бірге Нью-Йорктен шықты. 1 маусымда үш кеме 74 зеңбірекке ие HMS Valiant және 40 зеңбірекке ие HMS Acasta фрегаттарымен Нью-Лондон, Коннектикутқа қарай ығыстырылды. "АҚШ" және "Македония" соғыс аяқталғанға дейін блокадада қалды. Декатур 1814 жылдың көктемінде "Президент" фрегатына ауыстырылды және өзінің жаңа командасына "АҚШ" офицерлері мен экипажын алып өтті. "Hornet" 1814 жылғы 14 қарашада блокададан сүрініп өтіп, теңізге қашып құтылды, бірақ Декатур мен "Президент" оларша сәттілікке жете алмады, олар 1815 жылғы 14 қаңтарда блокадалық күштерге түсті.
The two ships lay alongside each other for over two weeks while Macedonian was repaired sufficiently to sail. United States and her prize arrived at Newport, Rhode Island, on 4 December amid tumultuous national jubilation over the spectacular victory. Wherever they went, Captain Decatur and his crew were lionized and received special praise from both Congress and President James Madison. Macedonian was subsequently purchased by the United States Navy, and was renamed USS Macedonian. It had a long and honorable career under the American flag. After repairs, United States sailed from New York on 24 May 1813, accompanied by Macedonian and the sloop Hornet. On 1 June, the three vessels were driven into New London, Connecticut, by the 74 gun ship HMS Valiant and the 40 gun frigate HMS Acasta, and United States and Macedonian were kept blockaded there until the end of the war. However, Decatur was transferred to the frigate President in the spring of 1814, and he took the officers and crew of United States with him to his new command. Hornet managed to slip through the blockade on 14 November 1814 and escaped to sea, but Decatur and the President were not as fortunate as they were captured by the blockading force on 14 January 1815.