Дублин қалалық католик кітапханасының тарихы мен мәселелері

Кіріспе

Орталық католик кітапханасы (Leabharlann an Chreidimh) – Ирландияның Дублин қаласында орналасқан кітапхана. Оның негізін 25 маусымда 1922 жылы Фр. Стивен Браун, SJ қалады, мақсаты – қарапайым адамдардың өздерін біліммен жетілдіруіне көмектесу болған. Бұл – ерікті жазылым арқылы қол жеткізе алатын кітапхана (Ирландия аралында сақталған екі кітапхананың бірі) және аптасына бес күн бойы келушілерге ашық. Кітапханада кітаптарды уақытша алу бөлімі, анықтамалық бөлімі және ғимараттың әртүрлі бөліктерінде сақталатын бірнеше жинақ бар. Кітапхананың мекенжайы: Дублин 2, 74 Меррион сквері.

Тарих

Кітапхананы 1922 жылы Фр. Стивен Браун негіздеген. Бастапқыда ол аптаның жеті күні сағат 11:00-ден 22:00-ге дейін ашық оқу залдарын ұсынды. Төрт күнделікті газет, сондай-ақ Англия, АҚШ, Канада, Аргентина, Жаңа Зеландия, Австралия және Оңтүстік Африкадан шыққан католик апталықтары қолжетімді болды. Оқу залдарының мүмкіндіктері тегін берілді және барлық әлеуметтік топтан келген адамдар оны кеңінен пайдаланды. Барлық дін өкілдері қабылдалды – бұл саясат бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Кітапхана келесі жылдары өсіп, кеңейе берді, бірақ 1932 жылдың 9 наурызында апат болды: оқу залының астындағы гараж өртеніп кетті. Кітапхананың несие бөлімінің едені қауіпсіз болмады және терезелері мен есіктері қирады, соның салдарынан кітапхана қатты зардап шекті. Екі құнды жинақ – Хили жинағы және қасиетті өнер мен археология бойынша еңбектер өрт немесе су арқылы жартылай жойылды. Кітапхана екі айға жабылуға мәжбүр болды. Көп ұзамай, оның қызметтеріне деген сұранысты қанағаттандыру үшін үлкен ғимаратқа көшуді қарастыру қажет болды. Бірнеше бос үйлерге барып, олардың жарамдылығы тексерілді. 1933 жылдың күзінде Меррион алаңындағы үйді сатып алу туралы шешім қабылданды. Бұл кітапхананың қазіргі орны. 2016 жылдың маусым айында кітапхана басқармасының кітап қорын Меррион алаңынан зайырлы университетке көшіру туралы ұсынысы көптеген мүшелерінің наразылығын тудырды, олардың 50-і кітапхана ғимаратының алдында наразылық акциясын өткізді. Кітапхананың бір дерек көзі кірушілердің азаюын және кітапхана жинақтарын сақтауға жеткіліксіз қаржыны көшірудің себебі деп атады, ал ұсынысқа қарсы болғандар католик кітапханасын зайырлы университетке беру ұйымның негізгі қағияттарына қайшы келеді деп санайды. Кітапхананың жылдық жалпы жиналысы 22 маусымда өтуі тиіс еді, бірақ компания хатшысы Дэвид МакЭллиннің мәлімдемесіне сәйкес, ол «бірнеше себептермен» кейінге шегерілді. Қыркүйектегі жылдық жалпы жиналыстан кейін, 24 қазанда кітапхана басқармасының алты мүшесі Дублин қалалық университетінен түскен сатып алу ұсынысын қабылдамау туралы шешімге наразылық білдіріп, отставкаға кетті. 18 адамнан тұратын басқармадан кеткендер: Брендан Комерфорд (қазынашы), Фрэнк Литон, Феликс Ларкин, Питер Костелло (құрметті кітапханашы), Майкл Шихи және Тони Уайт. Кітапхана төрағасы Эдель Перселл олардың дағдарыс жағдайында емес екенін және кітапхана басқа көздерден қаржы табады деп сенетінін мәлімдеді.

The Library was founded by Fr. Stephen Brown in 1922. From the outset, it provided reading rooms which were open seven days a week from 11 am. to 10 pm. Four daily newspapers were provided as well as Catholic weeklies from England, USA, Canada, Argentina, New Zealand, Australia and South Africa. The facilities of the reading rooms were provided free of charge and were readily availed of by people from all walks of life. Members of all denominations were welcomed – a policy which still prevails. The Library continued to grow and expand over the following years, but on 9 March 1932 disaster struck: a serious fire destroyed the garage underneath the Reading Room. The Library suffered severely as the floor of the Lending Department became unsafe and the windows and doors were destroyed. Two valuable collections, the Healy Collection and the Works on Sacred Art and Archaeology, were almost completely destroyed either by fire or water. The Library was forced to close for two months. Soon the time came to consider a move to a bigger premises to cope with the demand for its services. A number of vacant houses were visited and inspected for suitability. The decision to purchase the house on Merrion Square was made in the autumn of 1933. This is the current home of the Library. In June 2016, a proposal by the Library's Board to move its holdings from its Merrion Square location to a secular university sparked opposition from many of its members, 50 of whom held a protest outside its premises. A source at the Library cited poor visiting figures and insufficient finances to conserve the Library's collections as the reason behind the move, while those who are uneasy about the proposal believe that it would be against the ethos of the organisation to hand over a Catholic library to a secular university. The library’s AGM was due to be held on 22 June but was postponed “for a number of reasons”, according to the company secretary David McEllin. After the AGM in September, on 24 October six board members of the library resigned in protest over the decision to reject a take over proposal from Dublin City University. Those who resigned from the 18 person board were Fr Brendan Comerford (treasurer), Frank Litton, Felix Larkin, Peter Costello (honorary librarian), Michael Sheehy and Tony White. The chairperson of the library, Edel Purcell, insisted that they were not in a state of crisis, and that she believed the library will secure funding from other sources.

Бірыңғай сыныптау жүйесі

Кітапхана негізін қалаушы о. Стивен Браун, С. Ж. жасаған жіктеу схемасымен ерекшеленеді. Бұл схема Католик және басқа да христиан діндеріне қатысты кең тақырыптар бойынша кітаптарды Дьюи ондық жіктеуіші сияқты жалпы қолданылатын жүйеге қарағанда толығырақ жіктеуге мүмкіндік береді. Жүйе соңғы жылдары қоршаған орта (33B) және босқындар мен пана іздеушілер (33C) сияқты заманауи мәселелерді де қамту үшін кеңейтілді.

Оқиғалар

Кітапханада дәрістер мен көрмелер өткізіліп қана қоймай, Мұражай аптасы және Мәдени түн сияқты бірнеше жылдық іс-шараларға қатысады.