Кіріспе

Чарльз Эдвард Расселл (25 қыркүйек 1860 – 23 сәуір 1941) – американдық журналист, пікір жазушы, газет редакторы және саяси белсенді. Ол көптеген өмірбаяндық және әлеуметтік тақырыптағы кітаптардың авторы, және 1928 жылы «Американдық оркестр және Теодор Томас» еңбегі үшін өмірбаян немесе автобиография саласындағы Пулитцер сыйлығына ие болды.

Ерте өмір

Ол Айова штатының Давенпорт қаласында дүниеге келді, бұл штаттың қақ оңтүстік-шығыс шекарасындағы Миссисипи өзенінің бойындағы көлік торабы болды. Оның әкесі Эдвард Расселл «Давенпорт Газетте» газетінің редакторы және танымал аболиционист болды. Расселл отбасы христиандық евангелистер болып, дінге берілгендігімен ерекшеленді. Чарльздың әкесі баптист пасторы болса, әкесі жексенбілік мектептің басшысы және Айовадағы YMCA ұйымының жетекшісі болды. Расселл жоғары білімін Вермонт штатының Сент-Джонсбери қаласындағы Сент-Джонсбери академиясында (1881 жылғы түлек) алды және газетте әкесіне көмектесті. Расселл «Миннеаполис журналына», «Детройт трибунасына», «Нью-Йорк әлеміне», Уильям Рэндольф Херсттің «Космополитан» журналына және «Нью-Йорк Геральд» газетіне мақалалар жазды. 1894 жылдан 1902 жылға дейін Нью-Йорк пен Чикагода газетші және редактор болып жұмыс істеді, тікелей «Нью-Йорк әлемі», «Нью-Йорк америкалық» және «Чикаго америкалық» газеттерінде қызмет етті. 1912 жылы ол Дж. А. Уэйланд пен Фред Д. Уоррен Канзас штатының Жирард қаласында шығарған «Жаңа Ұлт» социалистік газетінің редакторларының бірі болды.

Жазушы-жазушы

Расселл өзінің "Жаланаш қолдар мен тас қабырғалар" атты естеліктерінде, "дүниені адамға біраз тыныштық, өмір сүру қуанышы, оның орналасқан ғаламның шексіз сұлулығын сезінуге мүмкіндік беретін орынға айналдыру" – оның жұмысын және өмірін шабыттандырған мақсат екенін айтты. Нью-Йорктегі адамдардың басынан өткен қиындықтарды, әртүрлі әлеуметтік топтан шыққан адамдардың төзуге мәжбүр болған әділетсіз еңбек жағдайларын және жалақыларын көргеннен кейін Расселл басқалардың әл-ауқаты туралы терең ойланды. Адамдар тығыз жұмыс орындарына орналастырылып, жартылай тіпті үзіліссіз жұмыс істеді. Көптеген жұмыс берушілер өз қызметкерлерінің, әсіресе иммигранттардың денсаулығын бағаламады. Осы қорқынышты көріністерді көріп, Расселл шабыттанды. Расселл 20 ғасырдың басында "әшкерелеушілер" деп аталған журналистер тобының бірі болды. Олар капитализмнің қасіреттері туралы салқынқандылықпен емес, сезім мен ашумен тергеп, жариялады. Әшкерелеушілер қозғалысы түрмелердегі жағдайды, теміржолдарды және шіркеулерді салу шарттарын қамтитын көптеген реформаларға бастау берді. Расселлдің NAACP-тің құрылуына қатысуы бала кезінде зорлық-зомбылық пен нәсілшілдікке тап болған тәжірибесінен туындады. Ең есте қаларлық оқиғалардың бірі – оның әкесі құлдыққа қарсы шыққандықтан асылуға шамалы жеткені. 1917 жылы Расселл Бірінші дүниежүзілік соғысқа Американың араласуын қолдағандықтан Социалистік партиядан қуылды. Ақпан революциясынан кейін Уилсон Расселлді Александр Керенскийдің Ресей Уақытша үкіметін соғыста ұстау үшін Елиу Рут басқарған миссияға қатысуға тағайындады. Миссияның есебі Джордж Криллдің Халық ақпараты жөніндегі комитетіне Ресейде соғысты қолдайтын үгіт-насихат жұмыстарын жүргізуді ұсынды. Расселл жеке өтініш арқылы Уилсонды Ресей халқына әсер ету үшін салыстырмалы түрде жаңа фильм құралын пайдалануға көндірді. Уилсон оған құлақ берді, ал Халық ақпараты комитеті келесі бірнеше айда Ресейде фильмдерді және тарату желілерін құрды. Расселл 1917 жылы Герберт Бреннон түсірген "Романовтардың құлауы" фильмінде өзінің рөлінде ойнады, бұл күш-жігердің нәтижесі болуы мүмкін. Рут миссиясына қатысу Социалистік партиямен байланысты үзуге әкелді, ол соғысқа қатаң қарсы болды. Расселл оны Американың Социал-демократиялық лигасына қосылу үшін тастап кетті. Ол сондай-ақ Американың Еңбек Федерациясымен бірге елдің жұмысшылары арасында соғысқа қатысуды қолдайтын патриоттық Америка Еңбек және Демократия альянсын құруға көмектесті.

Кейінгі өмірі

Кейін Расселл социал-демократиялық "Жаңа жетекші" журналының редактуралық мақалалар жазушысы болды.

Өлім және мұра

1941 жылы 23 сәуірде Вашингтонда 80 жасында қайтыс болды. Расселдің құжаттары Вашингтондағы Конгресс кітапханасында сақтаулы.

Кітаптар мен кітапшалар

Түстер сияқты заттар. Индианаполис, Индиана: Боуэн Меррилл, 1901 жыл. «Егіздердің зұлымдығы және басқа да өлеңдер». Чикаго: Хаммерсмарк, 1904 жыл. Әлемдегі ең үлкен сенім. Нью-Йорк: Риджвей Тейер, 1905 жыл. Көпшіліктің көтерілісі. Нью-Йорк: Даблдей, Пейдж және компания, 1907 жыл. Заңсыз байлық: кейбір үлкен американдық байлықтардың пайда болуы. Нью-Йорк: Б. В. Додж, 1908 жыл. Демократия және басқа да тақырыптар туралы әндер. Нью-Йорк: Моффат, Ярд және компаниясы, 1909 жыл. Томас Чаттертон: «Таңғажайып бала: ерекше өмірдің тарихы», 1752-1770 жылдар. Лондон: Ричардс, 1909 жыл. Неге мен социалистпін. Нью-Йорк: Ходер және Стоутон, 1910 жыл. Бизнес: Ұлттың жүрегі. Нью-Йорк: Джон Лейн, 1911 жыл. Әлеуметтік жүйе – жалғыз ем. Чикаго: Социалистік партия, 1912 жыл. Капитализмнің уақытша көрінісі. Жирар, Канзас: «Ақылға шақыру», 1912 жыл. Ұлы теміржолдар туралы әңгімелер. Чикаго: Чарльз Х. Керр және компаниясы, 1912 жыл. Бізге жақсылық жасап, молшылық сыйлап. Чикаго: Чарльз Х. Керр және компаниясы, 1914 жыл. Бұл – өзгеріп отыратын көріністер. Нью-Йорк: Ходер және Стоутон, 1914 жыл. Венделл Филипстің тарихы: жалпы жақсылыққа қызмет етуші. Чикаго: Чарльз Х. Керр және компаниясы, 1914 жыл. Шексіз бостандыққа шыққан Ресей. Нью-Йорк: Д. Апплтон және компаниясы, 1918 жыл. «Тұманнан кейін: қайта құру және шүкіршілік туралы кітап». Нью-Йорк: Джордж Х. Доран, 1919 жыл. Большевизм және АҚШ. Индианаполис, Индиана: Бобс Меррилл, 1919 жыл. Партиялық емес лиганың тарихы: американдық эволюцияның бір бөлімі. Нью-Йорк: Харпер және Брос., 1920 жыл. Теміржолдардағы қарбыз, бағалар мен жалақылар: Теміржолдар туралы ақпараттар жинағы. Чикаго: Чарльз Х. Керр және компаниясы, 1922 жыл. Филиппиндердің болашағы. Нью-Йорк: The Century Co., 1922 жыл. Филиппиндіктердің батыры: Жозе Ризальдың, ақынның, патриоттың және шейіттің тарихы. Е. Б. Родригеспен бірге. Нью-Йорк: The Century Co., 1923 жыл. Джулия Марлоу: Оның өмірі мен өнері. Нью-Йорк: Апплтон және компания, 1926 жыл. Америкалық оркестр және Теодор Томас. Гарден-Сити, Нью-Йорк: Даблдей, Пейдж және компания, 1927 жыл. Миссисипиде салмен саяхат. Нью-Йорк: The Century Co., 1928 жыл. «Америкалық поэзия сағаты». Нью-Йорк: Дж. Б. Липпинкотт, 1929 жыл. Санди-Хуктан 62°-қа дейін; Ескі Нью-Йорк лоцмандық қайығының оқиғалары, еңбектері және қызметтері туралы есеп, The Century Co., Нью-Йорк, 1929 жыл. Хайм Соломон және революция. Нью-Йорк: Космополитан кітап компаниясы, 1930 жыл. Шарльман: Қазіргі заманның алғашқысы. Нью-Йорк: Хоутон Миффлин компаниясы, 1930 жыл. Блейн Мэн: Оның өмірі мен заманы. Нью-Йорк: Космополитан кітап компаниясы, 1931 жыл. «Жылаңаш қолдар мен тас қабырғалар: кейбір естеліктер». Нью-Йорк: Чарльз Скрибнердің ұлдары, 1933 жыл. – Автобиография. Ерте Айовадағы алғашқы редактор: Эдвард Расселлдің өмірбаяны. Вашингтон, округ Колумбия: Рэндселл, 1941 жыл.

Таңдалған мақалалар

"Дін қызметкерінің қызы", Уэверли, 1897 жылдың наурызы, 48-бет. "Әлемдегі ең үлкен көрмелер", Munsey's, 1900 жылдың қарашасы, 161–184-беттер. "Тоғызыншы ғасырдың тарихы", Munsey's, 1901 жылдың қаңтары, 551–559-беттер. "Рудиард Киплингтің екі жақтары бар ма?", Cosmopolitan, 1901 жылдың қазаны, 653–660-беттер. "Уильям Рэндольф Херст", Harper's Weekly, 790–792-беттер. "Маршалл Филд, ұлы коммерциялық гений", Everybody's Magazine, 1906 жылдың наурызы, 291–302-беттер. "Мистер Херст, мен білгендей", Ridgway's, 1906 жылдың қазаны, 279–291-беттер. "Каста – Үндістанның қарғысы", Cosmopolitan, 1906 жылдың желтоқсаны, 124–135-беттер. "Америкадағы кастаның өсуі", Cosmopolitan, 1907 жылдың наурызы, 524–534-беттер. "Хеймаркет және одан кейін", Appleton's, 1907 жылдың қазаны, 399–412-беттер. "Троица шіркеуінің үйлері", Everybody's Magazine, 1908 жылдың маусымы, 47–57-беттер. "Социализмнің күшейіп келе жатқан қатері", Hampton's, 1909 жылдың қаңтары, 119–126-беттер. "Роберт Марион Ла Фолетт". Human Life, 1909 жылдың шілдесі, 7–8, 24-беттер. "Баспасөз және қоғам", La Follette's Magazine, 1910 жылдың 4 маусымы, 7–8-беттер. "Заңның емделуі", Hampton's, 1910 жылдың тамызы, 217–230-беттер. "Теміржол революциясы", Pearson's Magazine, 1913 жылдың ақпан-мамыр аралығы. "Қолданыстағы баспасөзді сақтау", Pearson's Magazine, 1914 жылдың қаңтары, 33–43-беттер. "Бизнес жаңалықтарды қалай бақылайды", Pearson's Magazine, 1914 жылдың мамыры, 546–557-беттер. "Шарұалардың көтерілісі: Конструктивті радикализм сабағы", Pearson's Magazine, 1915 жылдың сәуірі, 417–427-беттер. "Неге Англия құлдырайды?", Pearson's Magazine, 1915 жылдың тамызы, 201–219-беттер. "Жаңа социалистік бағыт", Harper's Magazine, 1918 жылдың наурызы, 563–570-беттер. "Америкадағы радикалдық баспасөз", Bookman, 1919 жылдың шілдесі, 513–518-беттер. "Президенттің бірінші өнеркәсіптік конференциясындағы ұжымдық келіссөздер", Annals of the American Academy of Political and Social Science, 90-том (1920 жылдың шілдесі), 68–69-беттер. "Төзекті автократия туралы", Young India, 1920 жылдың тамызы. "Әйелдердің сайлау құқығы сәтсіздікке ұшырай ма?", The Century, 1924 жылдың наурызы, 724–730-беттер. "Оларды қабылдаңыз немесе тастаңыз", The Century, 1926 жылдың маусымы. "Ескі тілші "Ақылсыз әлемге" қарайды", Scribner's Magazine, 1933 жылдың қазаны, 225–230-беттер. "Америкалық қоғамдық одаққа қарай: Социал-демократия: әлеуметтік прогреске жетудің тұрақты және кезеңдік тәсілі", Social Frontier, 1938 жылдың қазаны, 22–24-беттер.

Фильм

Расселл 1917 жылы "Романовтардың құлауы" фильмінде өзін-өзі сомдады, бұл фильм Ресей революциясы мен Распутиннің Ресей патша отбасына тигізген ықпалын көркемдеп бейнелейді.