Кіріспе

Мэриленд штатында салынып жатқан жеңіл рельс жолы. Purple Line – бұл 26 км (16,2 миль) жеңіл рельс жолы. Қазіргі уақытта 2027 жылдың соңында ашылуы жоспарланған, бұл желі жолаушыларға Вашингтон метрополитенінің Мэрилендтегі Қызыл, Жасыл және Сарғыш желілері арасында, Вашингтонның орталық бөлігіне кірмей және MARC қалалық теміржол жүйесінің үш желісі арасында қозғалуға мүмкіндік береді. Жобаны Мэриленд Транзит Әкімшілігі (MTA), Мэриленд Көлік департаментінің (MDOT) аясында басқарады, ал емес, Metro желісін басқаратын Вашингтон Метрополитен аймағының Транзит Орталығы (WMATA). Он жылдық жоспарлау кезеңінде жобаға қарсылықтар болды, әсіресе Шеви Чейс ауданының тұрғындары мен Колумбия Кантри Клубының мүшелерінен. 2003-2006 жылдары Мэриленд губернаторы Роберт Эрлих көліктің түрін жеңіл рельстен автобусқа ауыстыруды ұсынды. Құрылыс басталғаннан кейін де желіге кедергі келтіруге бағытталған сот процестері жалғасты, бірақ 2017 жылдың желтоқсанында АҚШ-тың DC апелляциялық соты қарсылықтарға қарамастан Purple Line құрылысын жалғастыруға рұқсат берді. 2016 жылы Fluor Enterprises басқаратын консорциум Purple Line желісін жобалау және салуға, содан кейін 36 жыл бойы оны пайдалану мен күтіп ұстауға 5,6 миллиард долларлық келісімшарт ұтып алды. Құрылыс 2017 жылдың тамызында басталды. 2020 жылдың қыркүйегінде консорциум келісімшарттан бас тартқандықтан жұмыс тоқтатылды, себебі кешігулер мен мемлекеттік билікпен даулар күшейді. Жобаға бұған дейін жоспарланған 2 миллиард долларлық құрылыс шығындарының 1,1 миллиард доллары жұмсалған еді. 2021 жылдың қараша айында жаңа бас мердігер таңдалды және 2022 жылдың сәуірінде жаңа келісімшартқа қол қойылды. Бұл жаңа келісім Purple Line желісін салу, пайдалану және күтіп ұстаудың жалпы құнына 3,7 миллиард доллар қосып, оны 9,3 миллиард долларға жеткізді. Құрылыс шығындары ғана 1,46 миллиард долларға өсіп, жалпы сомасы 3,4 миллиард долларға жетті. Толыққанды құрылыс жұмыстары 2022 жылдың жазында қайта басталды. 2023 және 2024 жылдары шығындар тағы да өсіп, ашылу мерзімі ықшамдалды. (Қараңыз: Жедел транзит#Желі топологиялары.) 1998 жылы Beltway Purple Line Монтгомери округінің басшысы Дуглас М. Дункан мен губернатор Паррис Гленденнингтен маңызды саяси қолдау алды. Бұл 30 миль (48 км) ұзындығындағы, Ұлттық арбордан Монтгомери сауда орталығына дейінгі 10 миллиард долларлық жоба болды. 1987 жылы CSX Джорджтаун тармағының теміржол желісін жабуға ниеттенгеннен кейін Мэриленд басшылары оны транзит және жаяу жолы ретінде қайта пайдалануды жоспарлай бастады. Теміржолды транзиттік желіге бейімдеу идеясы 1970 жылға дейін, 1970 жылдың қазан айында Бетесда-Шеви Чейз жоспарлау аймағының бас жоспарына енгізілген кезде пайда болды. Монтгомери округі 1988 жылы CSX-тен теміржолдың өз бөлігін сатып алды және 1989 жылы Бетесда мен Сильвер Спринг арасындағы троллейбус және Сильвер Спринг пен округ арасындағы екі жолды салу үшін 107 миллион доллар бөлді. Бұл ұсыныс ақырында "Ішкі Purple Line" деп аталды, ол "Beltway Purple Line" екенінен ажырату үшін жасалды. 2001 жылы "Beltway Purple Line" ұсынысы тым қымбат болғандықтан тоқтатылды және бұл атау Бетесда желісіне берілді. Роберт Фланаган, губернатор Роберт Эрлихтің Мэриленд штатының көлік хатшысы, Purple Line ұсынысын Джорджтаун тармағының Жеңіл рельс транзитімен (GBLRT) біріктірді. GBLRT Балтимор және Огайо теміржолының бұрынғы Джорджтаун тармағынан (қазіргі қысқа CSX сайдингі және Капитал Крессент жолы) батысқа қарай жеңіл рельс транзиті желісі ретінде ұсынылды. 2003 жылдың наурыз айында Эрлих әкімшілігі жобаны "Би округінің транзиттік жолы" деп атады, бұл Эрлих пен Фланаганның жеңіл рельс емес, автобус транзитін пайдалану туралы ұсынысын көрсетеді, сондай-ақ "Purple Line" атауы Вашингтон метрополитенінің түсті желілері сияқты жаңа ауыр рельс жүйесін білдіреді деп ойлатылғандықтан. Жаңа атау кеңінен таралған жоқ, көптеген БАҚ және азаматтар "Purple Line" деп атауды жалғастырды. 2007 жылы губернатор Мартин О'Мэлли және Көлік хатшысы Джон Поркари "Purple Line" атауына оралды. 2008 жылдың қаңтарында О'Мэлли әкімшілігі Purple Line жобасының мемлекеттік мақұлдауы мен қаржыландыруы үшін жобалау құжаттарын аяқтау үшін алты жылдық капиталдық бюджеттен 100 миллион доллар бөлді. 2008 жылдың мамырында Purple Line желісі күніне шамамен 68 000 жолаушы тасымалдайды деп болжанды. 2008 жылдың 20 қазанында экологиялық әсерді зерттеу жобасы жарияланды. 2008 жылдың 22 желтоқсанында Монтгомери округінің жоспарлаушылары автобус желісінің орнына жеңіл рельс желісін салуды мақұлдады. 2009 жылдың 15 қаңтарында округтік жоспарлау кеңесі де жеңіл рельс нұсқасын қолдады, ал округтің басшысы Исия Леггет те қолдау білдірді. 2009 жылдың 21 қазанында Ұлттық астаналық аймақтың көлік жоспарлау кеңесінің мүшелері бірауыздан Purple Line жеңіл рельс жобасын аймақтың шектеулі ұзақ мерзімді көлік жоспарына енгізуге келісті. Жоспарлаушылар қолданыстағы Вашингтон метрополитенінің стансаларын пайдалануды және WMATA-ның SmarTrip төлем картасын қабылдауды ұсынды. Metro желісінің 2008 жылғы жылдық есебі Purple Line желісінің 2030 жылға дейін қолданыстағы Вашингтон метрополитені жүйесімен толық интеграцияланатынын көрісетін. Ұсынылған жоба қоғамдастықта қолдау мен қарсылықты тудырды:

Purple Line жобасын қолдау
Purple Line Now – бұл Бетесдадан Нью-Кэрролтонға дейінгі Purple Line жеңіл рельс желісін және Бетесдадан Сильвер Спрингке дейінгі жаяу және велосипед жолын интеграциялауды қолдайтын коммерциялық емес ұйым. Transit Action Committee – бұл Purple Line желісін қолдайтын қоғамдық топ. Монтгомери округінің кеңесі мен Принс Джордж округінің кеңесі 2009 жылдың қаңтарында Purple Line желісі үшін жеңіл рельс нұсқасын бірауыздан мақұлдады. Мэриленд штатының шенеуніктері (бұрынғы губернатор Мартин О'Мэлли сияқты) Purple Line желісін белсенді түрде қолдайды. Штат шенеуніктерінің айтуынша, көбінесе автокөлігіне қолы жетпейтін, кірісі төмен жұмыскерлер үшін шығыс-батыс бағытындағы транзиттік қызметтерді жақсартатын Purple Line қажет. Sierra Club басқа масштабтағы теміржол жүйесін құруды ұсынады, ол Капиталдық белдеуді баяулап, барлық қолданыстағы Metro желілерін перифериясында байланыстырады. Бұл қоршаған ортаны қорғау тобы көміртегі шығарылымдарының климаттың өзгеруіне себеп болатындығына байланысты көлік құралдарынан гөрі рельстік транзитті қолдайды. 2009 жылдың 27 қаңтарында Монтгомери округінің кеңесі жеңіл рельс нұсқасын қолдау туралы шешім қабылдады. Губернатор О'Мэлли өзінің қолдауын 2009 жылдың 4 тамызында жариялады. New Urbanist Memes for Transit Oriented Teens Facebook тобының мүшелері Мэрилендтегі болашақ Purple Line желісіне "ақылға сыймас қуанышпен" толы болды. Автобусқа қолдау
2008 жылы Sam Schwartz Engineering компаниясы Чеви Чейс қаласы үшін автобус транзитін қолдады, бұл Jones Bridge Road бағытындағы баламалы бағытты ұсынды. Чеви Чейс зерттеуі күтілетін жолаушылар саны, көміртегі ізі, ойын-сауық жолдарының бұзылуы және MTA-ның Capital Crescent Trail бағытындағы автобус және жеңіл рельс ұсыныстарының құны туралы алаңдаушылықтарды білдірді. MTA Jones Bridge Road бағытын ұсынғанмен, зерттеуде MTA ұсынысынан автобус транзитіне тән ерекшеліктердің жоқ екені айтылды. Рельске қарсылық
Friends of the Capital Crescent Trail атты коммерциялық емес жергілікті ұйым 2003 жылы MTA-ның Purple Line ұсыныстарына қарсы петиция жинауды бастады, ал 2014 жылы АҚШ-тың Колумбия округіндегі федералдық сотқа шағым түсірді, онда Федералдық транзит әкімшілігі Purple Line құрылысына көмектесу үшін грантты бекіткен кезде федералдық экологиялық заңдарды сақтамағанын мәлімдеді. 2008 жылы ұйымның веб-сайтында MTA-ның жеңіл рельс және автобус транзиті ұсыныстары Capital Crescent Trail-дің қоршаған ортасы мен қауіпсіздігіне зиян келтіретіні, сондай-ақ Чеви Чейс зерттеуі ұсынған Jones Bridge Road-та автобус транзитін пайдалануды қолдайтыны айтылды. Purple Line-ға қарсы басты қарсыластардың бірі – жоспарланған бағыттың екі жағында гольф алаңы орналасқан жеке клуб, Columbia Country Club болды.

Құрылыс консорциумы шығып кетті

2020 жылға қарай жоба Purple Line Transit Partners компаниясынан 800 миллион доллардан астам өзгерту тапсырыстарын жинады және ашылу күні 32 айға ықшамдатылды. 1 мамырда консорциум желідегі жұмысты тоқтату және келісімшарттан бас тарту ниетін білдірді. Ал келесі аптада PLTP құрылыс алаңдарын жинауға кірісті. Қараша айында MDOT, MTA компаниясы Purple Line-ның көптеген келісімшарттарын, оның ішінде жеңіл рельсті вагондардың өндірісін, пайдалану және күтім-жөндеу, сондай-ақ жобалау және құрылыс келісімшарттарын өз мойнына алғанын хабарлады. 24 қарашада MDOT, PLTP компаниясына 250 миллион доллар төлеуге келісіп, артық шығындарды өтеді. Бұл шешім Мэриленд штатының Қоғамдық жұмыстар кеңесі (BPW) желтоқсанның ортасында бірауыздан мақұлдады. Ресми тұлғалар құрылысты тоғыз ай ішінде, яғни 2021 жылдың күзінде қайта бастауды жоспарлады.

Жұмыс қайта басталады

2021 жылдың 5 қарашасында Purple Line басшылары құрылысты аяқтау жөніндегі келісім-шартты Maryland Transit Solutions компаниясына берілетінін хабарлады: Dragados USA және OHL USA бірлескен кәсіпорны, екеуі де ірі испан құрылыс компанияларының американдық еншілес компаниялары. Жаңа құрылыс келісімшартын BPW 2022 жылдың 26 қаңтарында бекітіп, 2022 жылдың сәуірінде қол қойды. 2023 жылдың қаңтарында желіні салу және 36 жыл бойы пайдалану құны 9,28 миллиард долларға бағаланды. 2023 жылдың шілдесінде MTA басшылары құрылыс шығындарына 148 миллион доллар қосып, құрылыс және пайдалану құнын 9,4 миллиард долларға жеткізді. Желінің ашылу күні бастапқы жоспарланған мерзімнен бес жылдан астам кейінге, 2027 жылдың мамырына шегерілді. Басшылар бұл өзгерістерге себепті мердігердің ауысуы, инфляция және жұмыс күшінің жетіспеуі деп түсіндірді.

Жылжымалы құрам

"Пурпур желісінде" жүруге арналған жеңіл рельсті көліктерді CAF компаниясы Нью-Йорк штатының Эльмира қаласындағы зауытында жасап жатыр. Әр пойыздың ұзындығы 43 метр, ол 5 модульден тұрады және 431 жолаушыны (отырған және тұрған) тасымалдай алады. CAF компаниясы 2020 жылы вагондарды сынақтан өткізуді бастады. Испаниядағы CAF зауытындағы барлық 130 модульді вагондардың корпусының дайындығы 2021 жылдың маусым айында аяқталды. 2023 жылдың ақпан айына дейін 28 пойыздың 26-сы құрастырылды.