Кіріспе
Морадабад ауданы – Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы аудандардың бірі. Морадабад қаласы аудан орталығы болып табылады. Морадабад ауданы Морадабад бөлігінің құрамына кіреді. 2011 жылы Самбал ауданы бөлініп шыққанға дейін бұл аудан 75 ауданның ішінде Праяграждан кейін екінші ең көп халқы бар аудан болып саналды. Морадабад ауданы 28°21′ және 28°16′ солтүстік ендік, ал 78°4′ және 79° шығыс бойлық аралығында жатыр.
Moradabad district is one of the districts of Uttar Pradesh, India. The city of Moradabad is the district headquarters. Moradabad district is part of Moradabad division. It used to be the second most populous district of Uttar Pradesh out of 75 after Prayagraj till a new district Sambhal was carved out of it in 2011. The district of Moradabad lies between 28°21´ to 28°16´ north latitude and 78°4´ to 79° east longitude.
Демография
2011 жылғы халық санағына сәйкес Морадабад ауданының халқы 4 772 006 адамды құрайды, бұл АҚШ-тың Алабама штатының халқымен шамалас. Бұл көрсеткіш Үндістандағы 640 ауданның ішінде 26-шы орынға ие.
" Үндістаннан кетіңдер " қозғалысы мен Пандарибадағы зорлық-зомбылық
1942 жылы 9 тамызда Махатма Ганди "Үндістанды тастау" қозғалысын жариялағанда, ол Морадабадты қоса алғанда, елдің көптеген аймақтарында зорлық-зомбылыққа ұласты. Британдықтар қозғалыстың ықпалын азайту үшін бүкіл елдегі азаттық күрескерлерін тұтқындауға кірісті, 9-шы күнінің кешінде, Конгресс жетекшісі Даудаяль Ханнаны қоса алғанда, олардың көптегенін тұтқындады. Ханнаның тұтқындалғаны туралы жаңалық қалаға тараған соң, келесі күні (10 тамызда) адамдар Пан Дарибаға жиналып, азаттық күрескерлерінің тұтқындалуына қарсы шеру ұйымдастыруға кірісті. Полиция қызметкерлері бұл жиын туралы хабар алғаннан кейін дереу Пан Дарибаға жетіп, оқ атуды бастады. Бұл наразылық білдірушілерді ашуландырып, олар тас лақтыруға көшті. Полиция наразылық білдірушілерге ескертусіз оқ атып, көптеген адамдарды қаза қылды және 200-ден астам адамды жарақаттады. Шаһидтердің қатарында электр бағанасына ту тігуге тырысқан 11 жасар Жағдиш Прасад Шарма да болды.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең (1947 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
1947 жылы 15 тамызда Үндістан тәуелсіздік алды. Морадабад сол кезде ешқандай княздық мемлекеттердің құрамына кірмегендіктен, ол бірден тәуелсіз Үндістанның бір бөлігіне айналды. Осыдан бері қала мен аудан, 1980 жылғы тәртіпсіздіктерді қоспағанда, көбінесе бейбіт болды, ол тәуелсіз Үндістанның алғашқы ірі тәртіпсіздіктері деп есептеледі. Тәуелсіздік алғаннан кейін де ауданның құрылымы көбінесе өзгермеді, оның құрамына Амроха, Самбал, Тхакурдвара, Билари және Кант аймақтары кірді. 1997 жылдың 15 сәуірінде Амроха Морадабадтан бөлініп, жеке ауданға айналды, ал 2011 жылдың 28 қыркүйегінде Самбал да тағы бір жеке аудан болып бөлінді.
Аймақтар мен бөлімдер
Морадабад ауданында бір бөлімше бар: Морадабад кіші бөлімшесі. Морадабад ауданында бес теһсил және сегіз блок бар. Морадабад кіші бөлімшесінде үш теһсил бар: Билари теһсили, Кант теһсили, Тхакурдвара теһсили; және бес блок бар: Кундарки, Чаджлет, Бхагтпур, Дилари және Мундапандеи.
Экономика
Уттар-Прадеш экономикалық статистика департаменті жариялаған 2021-2022 қаржы жылының жалпы аудандық ішкі өнім (ЖАІӨ) деректеріне сәйкес, Морадабад ауданының ЖАІӨ шамамен 34,412 крор (шамамен 4.1 миллиард доллар) құрайды және штат бойынша экономикасы 13-орында тұр. Бұл сонымен қатар Уттар-Прадеш экономикасына ең көп үлес қосатын Батыс Уттар-Прадеш аймағындағы ең ірі 8-ші экономика болып табылады. Осы деректерге негізделген ауданның жан басына шаққандағы ЖІӨ 110,065 немесе 1,322.8 долларға (2011 жылғы халық саны бойынша есептелген) тең. Салыстыру үшін, 2020-2021 қаржы жылында Морадабадтың ЖАІӨ 28,616.56 крорды құрады. Яғни, Морадабад ауданының экономикасы 2021-2022 қаржы жылында 20.25%-ға өсті, бұл сол кезеңдегі ұлттық ЖІӨ өсуінің 8.7%-ынан жоғары.