Кіріспе

Хлоротолуендер – толуен негізіндегі арилхлоридтер, онда кем дегенде бір ароматикалық сутек атомы хлор атомымен алмастырылған. Олардың жалпы формуласы C7H8–nCln, мұндағы n = 1–5 – хлор атомдарының саны.

Монохлортолуен

Монохлортолуендер – бір хлор атомын қамтитын хлортолуендер. Олардың үш изомері бар, олардың әрқайсысының формуласы C7H7Cl.

Қасиеттері

Изомерлер хлордың орналасуы бойынша ерекшеленеді, бірақ химиялық формуласы бірдей. Олардың барлығы дерлік бірдей қайнау нүктесіне ие, бірақ *п*-хлоротолуен тығыз кристалдық құрылымының арқасында әлдеқайда жоғары балқу нүктесіне ие. Монохлоротолуен изомерлері Жалпы атауы Құрылымы Жүйелік атауы 1-хлоро-2-метилбензол 1-хлоро-3-метилбензол 1-хлоро-4-метилбензол Молекулалық формуласы C7H7Cl (C6H4ClCH3) Молярлық массасы 126.586 г/моль Көрінісі Түссіз сұйықтық CAS нөмірі [95 49 8] [108 41 8] [106 43 4] Қасиеттері Тығыздығы және фазасы 1.073 г/мл, сұйықтық 1.072 г/мл, сұйықтық 1.069 г/мл, сұйықтық Судағы еритін деңгейі Практикалық түрде ерімейді Басқа еритін орталар Ароматтық көмірсутектер сияқты полярлық емес еріткіштерде ериді Балқу нүктесі −35 °C (−31 °F; 238 K) −47 °C (−52.6 °F; 226 K) 7 °C (44.6 °F; 280 K) Қайнау нүктесі 159 °C (318.2 °F; 432 K) 162 °C (323.6 °F; 435 K) 162 °C (323.6 °F; 435 K) Магниттік сезімталдық 81.98 x 10−6 см3/моль 80.07 x 10−6 см3/моль 80.07 x 10−6 см3/моль

Бензилхлорид – изомер, онда хлор толуолдың метил тобындағы бір сутек атомын алмастырады, және кейде ол α-хлоротолуен деп аталады.

Дайындық

2 және 4 хлоротолуенге зертханалық жол 2 және 4 толуидиндерден (яғни 2 және 4 аминотолуен) басталады. Бұл қосылыстар диазотталғаннан кейін мыс(I) хлоридімен өңделеді. Өнеркәсіптік жағдайда диазотталған қосылыстар әдісі 3 хлоротолуен үшін қолданылады. 2 және 4 хлоротолуенді өнеркәсіптік жолмен алу үшін толуол хлормен тікелей реакцияға түсіріледі. Көбірек бағалы 4 хлоротолуен 2 хлоротолуеннен дистилляция арқылы бөліп алынады. 3 хлоротолуенді 4 хлоротолуеннен дистилляция әдісімен ажырату мүмкін емес.

Қолданылуы

2 және 4 хлоротолуендер сәйкес бензил хлориді (ClC6H4CH2Cl), бензалдегид (ClC6H4CHO) және бензоил хлориді (ClC6H4C(O)Cl) алдындағы заттар болып табылады. 2 және 4 хлоротолуендер тиісінше 2 хлорбензонитрилге және 4 хлорбензонитрилге түрленеді.