Кіріспе

Жапон бизнесмені және инженер (1912–1990)

Оно Тайичи (大野耐一) – жапон өнеркәсіптік инженеры және бизнесмен. Ол Тойота өндіріс жүйесінің негізін қалаушысы деп есептеледі, бұл жүйе АҚШ-та «Жүйелі өндіріс» (Lean Manufacturing) әдісіне әсер етті. Ол осы жүйенің құрамдас бөлігі ретінде жеті зиянды факторды (немесе жапон тілінде muda) анықтады. Ол жүйе туралы бірнеше кітап жазды, оның ішінде «Toyota Production System: Beyond Large Scale Production» кітабы бар.

Өмір

1912 жылы Қытайдың Далянь қаласында дүниеге келген және Нагоя техникалық орта мектебін бітірген ол, 1932 жылы Ұлы депрессия кезінде әкесінің Киичиро Тойодамен, «Тойота» компаниясының негізін қалаушы Сакичи Тойоданың ұлымен жақын қарым-қатынасының арқасында Тойода отбасының Тойода спиннинг компаниясына қабылданды. 1943 жылы «Тойота» автокөлік компаниясына ауысып, зауыттың қозғалтқыш өндірісі цехында шебер болып жұмыс істеді және біртіндеп жоғары лауазымдарға көтерілді.

Ықпал

Ононың принциптері өндірістен тыс салаларға әсер етті және қызмет көрсету саласына дейін қолданылды. Мысалы, сату процесін жобалау саласы, «Дәл уақытында» (Just In Time - JIT) тұжырымы сату, маркетинг және клиенттерге қызмет көрсету процестерін жақсартуға қалай көмектесетінін көрсетті.

Жеті қалдық

Оно сонымен қатар көптеген академиялық тәсілдердің негізіне айналған "Жеті қалдық" моделімен ұйымдардың қалдықтарды анықтау тәсілін әзірлеуде маңызды рөл атқарды. Бұл қалдықтар:

1. Кідіріс, күту немесе кезекте тұру, ешқандай құндылық қосылмайтын уақыт.
2. Қажетті мөлшерден артық өнім шығару.
3. Артық өңдеу немесе құн қоспайтын іс-әрекеттер.
4. Тасымалдау.
5. Қажетсіз қозғалыс.
6. Қор.
7. Өнімдегі ақаулар.

Он өсиет

Оно жеңіске жету үшін ойлау және әрекет етудің "Он қағидасы" ретінде де танымал. Сіз – шығын. Бірінші кезекте ысырапты азайтыңыз. Бірінші болып "Мен істей аламын" деңіз. Барлығын сынап көріңіз. Жұмыс орны – ұстаз. Жауапты тек жұмыс орнында ғана таба аласыз. Кез келген нәрсені дереу істеңіз. Қазірдің өзінде бірдеңе бастау – жеңіске жетудің жалғыз жолы. Бір нәрсені бастағаннан кейін, одан жаңылмаңыз. Аяқтағанша тоқтамаңыз. Қиын нәрселерді түсінікті етіп түсіндіріңіз. Түсінікті нәрселерді қайталаңыз. Ысырап жасырынып жатады. Оны жасырмаңыз. Проблемаларды көрінетін етіңіз. Пайдасыз қимылдар – өмірді қысқартумен тең. Жақсартылғанды одан да жақсырақ ету үшін қайта жақсартыңыз. Даналық баршаға тең беріледі. Бастысы – оны қолдана білуде.