Кіріспе

Франсуа Труффоның 1977 жылғы фильмі.

«Әйелдерді жақсы көрген адам» – Франсуа Труффоның режиссерлік еткен, Чарльз Деннер, Брижит Фосси және Нелли Борго бас рөлдерде ойнаған 1977 жылғы француз комедиялық драмасы. Францияда бұл фильм 955 262 көрерменге көрсетілді. 1983 жылы Блейк Эдвардс осы фильмнің американдық нұсқасын қайта түсірді, онда Барт Рейнольдс мүсінші, ал Джули Эндрюс психиатр рөлінде ойнады.

Сюжет

1976 жылдың желтоқсанында Монпельедегі зиратта аза тұтушылар Бертран Моранның жерлеу рәсіміне жиналады. Қызметкерлердің бірі, Женевье Бижи, басқалардан ерекшеленеді. Ол барлық адамның әйел екенін байқап қояды. Осыдан біраз уақыт бұрын орта жастағы Бертран ұшақтардың аэродинамикалық модельдерін сынап көретін зертханада жұмыс істейді, бірақ оның нағыз құмарлығы әйелдерді қуу. Ол көбінесе сәттілікке қол жеткізеді, бірақ оны әр таңертең ояту үшін телефон соққан қызметтегі әйелге сәл сәттілік тимейді. Бертранд бір жұп әдемі аяқты көргеннен кейін, оларды иемдену үшін ерекше күш жұмсайды (оның ішінде көлік апатын жасамақтау), тек ол Францияға келгенін және оны іздеп тапқан кезде елден кеткенін біледі, бірақ ол әйелдің көлік жалға алған компаниясының қызметкері Бернадеттпен ұйықтап алады. Бертран өзінің жасына жақын, іш киім дүкенін басқаратын Хеленмен дос болады. Ол жас жігіттерге қызығатынын мойындағаннан кейін, Бертран өзінің өмір салтында жақындап келе жатқан өзгерістерді сезіне отырып, көптеген жаулап алуларының егжей-тегжейін ұмытпай тұрып, естеліктерін жазуға шешім қабылдайды. Ол өзінің алғашқы жыныстық қатынасы туралы, яғни жезөкшемен болған, оның анасымен қарым-қатынасы туралы, әдемі, бірақ суық, әйел оны елемейтін және оны сүйіктілерімен бірге болу үшін бірнеше күн бойы жалғыз қалдыратын; және оның басқа ұзақ және қысқа мерзімді жыныстық қатынастары туралы. Дельфин Грейзел есімді эмоционалдық тұрғыдан тұрақсыз әйел жұрт алдында махаббатқа түсуді ұнатады, оның Бертранмен қарым-қатынасы күйеуін атып өлтіргені үшін түрмеге қамалғаннан кейін ғана аяқталды. Дельфин босағаннан кейін, ол Бертранға барады, олар Бернадеттпен үштік жасайды. Бертранд гонореяға шалдыққан кезде, дәрігер оған оны кім бергенін білмейтінін біледі, өйткені ол алдыңғы он екі күн ішінде алты әйелмен жыныстық қатынаста болды. Алайда Бертран өз қолжазбасының көшірмелерін жасауға ақы төлеп отырған машинщик мазмұнынан ұялады, сондықтан ол жұмыстан кетеді. Бертран бұл жауаптан көңілі қалды және біраз уақытқа жазуды тоқтатады, бірақ ақыр соңында жалғастыруға шешім қабылдайды. Ол бір аптаға жұмыстан босап, кітапты жазып, баспагерлерге жібереді. Бас тарту хаттары келіп түсе бастайды, бірақ бір редактор Женевье Бертранның қолжазбасын ұнатады және жұмысты өзінің басшысына ұсынады. Ол Бертранның кітабын ешқандай өзгеріссіз жариялауға келіседі, ал Бертран Женевьевамен кездесу үшін Парижге барғанда, ол бұрынғы жалыны Вераға тап болады. Бес жыл бұрын олардың ажырасуы Бертранға түрлі дәрі-дәрмектерді қажет етіп, Парижден кетуіне әкелді, бірақ ол ақырында өзін қайта жинап алды және енді оны жиі ойламайды дейді. Ол Вераның кешкі асқа шақыруын және дос болуға тырысуын қабылдамайды. Ол өзінің кітабын Вера үшін жазғанын, бірақ оны тіпті атауға да ұмытқандығын түсінген Бертран Женевьеге қолын созып, қолжазбаны қайта жазу керек екенін айтады. Ол оған жазушылар әдетте өздері жазғысы келген кітапты жаза алмадым деп ойлайды, бірақ ол жазған кітап үшін күрескенін және ол өзінің келесі жобасын Вера туралы жасауы керектігін айтады. Бертран Женевьеваға сенім артуға келіседі, ал кітап баспаға шығарылуға дайындалады. Женевье Бертранға ғашық болып, екеуі бір-бірімен қарым-қатынаста болады. Рождество мезгілінде Бертран өзінің кішкентай қара кітапшасындағы ешкіммен байланыса алмайды, сондықтан ол көшеде жүріп, екі әйелді қуып жүретін кезде оны машина соқты. Ол ауыр жарақат алып, ауруханаға түседі, оған қозғалмау керектігі айтылады, бірақ медбикенің тартымды аяқтарын байқап, оған қарай ұшып кетеді, төсектен құлап, өледі. Бертранның жерлеу рәсіміне келген Женевьева Бертранның бұрынғы сүйіктілерінің ішінен оның өмірінің толық тарихын білетін жалғыз адам екенін айтады. Ол Бертранның әрқайсысын өз қалпында жақсы көретініне күмәндана бермейді және ол бақытты бірде-бір адамнан таппағандықтан, оны санда іздеген деп санайды.

Актерлік құрам

Франсуа Трюффо фильмде қысқа, сөзсіз эпизодта пайда болады, бастапқы титрлер кезінде жаназа тілікшесі оның басынан өтеді.

Өндіріс

Трюфо "Үшінші дәрежедегі жақын кездесулер" фильмін түсіріп жатқандағы бос уақытын "Әйелдерді жақсы көрген адам" сценарийін жазуға жұмсады.

Қабылдау

Фильм 27-ші Берлин халықаралық кинофестиваліне қатысты. АҚШ-та ол Ұлттық киносыншылар кеңесі тарапынан «Үздік шетелдік фильм» номинациясына ұсынылды. Фильмнің шығуымен бірге The New York Times газетінің Винсент Канби оны «Трюффо мырзаның классикалық ер адам мен әйел арасындағы қарым-қатынастарды әртүрлі жайттармен бейнелеуінің өзі қызықты, өте мейірімді және күрделі комедия» деп сипаттады, сондай-ақ «Менің ойымша, Трюффоның барлық комедияларында ертедегі Эрнст Любичтің іздері бар, [ ] бірақ «Әйелдерді жақсы көрген адамда» бұрынғыдан да көп байқалады» деді. Канби сондай-ақ «Деннер Бертран рөлінде өте күлкілі, ол «Мен сияқты керемет балада» ойнаған егеуқырларды жоятын адам сияқты бір мақсатқа ұмтылады, сонымен қатар Антуан Дуэнелдің ең жақсы мінез-құлқындағы нәзіктігін де көрсетеді» деп атап өтті, ал Лесли Каронның қатысқан көрінесін «фильмнің ең керемет, таң қалдыратын» көрінесі деп атады, себебі ол «бір толыққанды махаббат оқиғасын, басынан ортасына дейін және соңына дейін, шын мәнінде тек суреттеу арқылы қозғалтады». Ал Рональд Берган мен Робин Карни «Блумсбери шетелдік кино нұсқауында» «Фильм кейіпкерлерін ашып көрсетуден жалтарды, оны тек сыртқы және кейде көңіл көтеретін жаттығуға айналдырады» деп жазды. Джефф Эндрю «Time Out кино нұсқауында» фильмді «Сүйкімсіз» деп сипаттап, «әдеби стильдің артық күшті парадоксалдығымен және әзілдің көзі ретінде эксцентриктік болуға талап етуімен ашуландырады» деді.