Quills (film)

Кіріспе

2000 жылғы фильм, 2000 жылғы ағылшын тіліндегі фильм.

Сыншылар жақсы қабылдаған «Куиллз» фильмі, Рэш пен Уинслеттің актерлік шеберлігімен және сценарийімен мақтауға ие болды. Фильм үш «Оскар», төрт «БАФТА», екі «Алтын глобус» және екі «Экрандағы актерлер гильдиясы» сыйлығына ұсынылды. Ұлттық киноқазылар алқасы оны 2000 жылғы ең үздік фильм деп таныды. Америка жазушылар гильдиясы Дуг Райтқа Пол Селвин сыйлығын табыс етті. Фильм шағын артхаус табысымен аяқталды, тұңғыш апта соңында экранға орташа есеппен 27 709 доллар жинады, ал әлемдік прокаттан жалпы сомада 17 989 277 доллар түсті. Көркемдік еркіндігімен ерекшеленетін «Куиллз» фильмінің режиссерлері мен жазушылары де Садтың өмірбаянын жасауды көздемегендерін, цензура, порнография, сексуалдық қатынас, өнер, психикалық ауру және дін сияқты мәселелерді зерттеуді мақсат еткендерін мәлімдеді.

Сюжет

Парижде, Террорлық билік кезінде, түрмеде отырған маркиз де Сад онымен кездесетін жас аристократ мадемуазель Ренар туралы әңгіме жазады. Көп жылдан кейін маркиз Шарентондағы ақылсыздар үйіне қамалады, оған аббат дю Кульмиер қарайды. Маркиз өз шығармаларын жуушы Мадлен Леклерк арқылы жариялайды. Ол қолжазбаларды жасырын атпен баспаға әкеледі. Маркиздің соңғы "Жустин" атты еңбегі қара базарда үлкен табысқа қол жеткізді. Император Наполеон I Бонапарт кітаптың барлық даналарын өртеп, авторды атуды бұйырады. Алайда оның кеңесшісі Дельбенэ бұл идеяны өзінің бір идеясымен өзгертеді: Шетелдік д-р Ройер Коллардты Шарентонды бағалауға және маркизді үндетпеуге жібереді. Осы уақыт аралығында аббат Мадленді оқу мен жазуға үйретеді. Мадлен маркиздің әңгімелерін әріптестеріне оқып береді. Маркизге қызығатын болса да, оның жақындауына берілмейтін болып қалады. Ройер Коллард келіп, аббатқа маркиздің "емдеу жазбалары" халыққа таратылғанын хабарлайды. Ол абат маркиздің аузын жабу керектігін айтады, әйтпесе Шарентон императордың бұйрығымен жабылмақ. Аббат Ройер Коллардтың агрессивті архаикалық "емдеу" ұсыныстарын қабылдамайды және маркиздің өзімен сөйлесуді сұрайды, ол мойынсұнуға ант береді (көздің қарауынан Мадленге көз қылады). Ройер Коллард кейін Париждегі Пантемонт монастырына өзінің уәде етілген қалыңдығын, кәмелетке толмаған жетім Симонды алуға барады. Император оларға жаппай заманауи шатырды береді, оны жаңарту үшін жас сәулетші Приу бар. Той түнінде Ройер Коллард оны зорлап, кейін үйінде тұтқын ретінде ұстайды. Шашылып жасалған неке психиатриялық ауруханада уәде-шарғыны қоздырып, маркизге Ройер Коллард пен Симон қатысатын көрмеде орындалатын фарс жазуға мәжбүр етеді. Ройер Коллардтың Симонға деген әйелге жек көретіндік құлдырауының пародиясы "Сүйіспеншілік қылмыстары" деп аталады. Оқиға тұтқын Бушон сахнадан тыс жерде Мадленді қорлай бастағаннан кейін тоқтатылады. Абат Мадленді жұбатып жатқан көрінеді. Ройер Коллард қоғамдық театрды жауып, аббаттан маркизді бақылау үшін көбірек әрекет етуін талап етеді, немесе ол министрлікке тұтқындар психиатриялық аурухананы басқарып жатқанын хабарлайды. Ашулы абыстай маркиздің қауырсын мен сиясын тартып алады. Маркиздің әйелі оған келіп, ол оған жаза алмайтынына ренжігенін айтады; ол Ройер Коллардтан маркиз мәңгілікке жерленсін деп сұраған. Олар маркиздің кітаптарынан түскен жаман пайда оның құтқарылуына, басқаша айтқанда, өзін-өзі ұстауға жұмсалуы мүмкін деп талқылайды. Жазу құралдары жетіспеушілігі маркиздің бүлдіршіндік әрекеттеріне әкеледі, соның ішінде төсек жаймаларына шараппен және киімге қанмен жазылған әңгіме. Бұл одан әрі кедейшілікке әкеледі, ақырында маркиз бос камерада жалаңаш қалады. Қызметшілердің бірі Шарлотта Мадленнің маркизге көмектесіп жүргенін айтады. Мадлен Ройер Коллардтың бұйрығымен қамшымен соққыланады, бірақ аббат оны тоқтатып, оның орнына өзін ұсынады. Әбеке Мадленді жерлеу керек деп шешті. Сол түні ол өзінің бөлмесіне барып, оны жіберу туралы қайта ойлануын сұрайды және оған деген махаббатын мойындайды, оны оны сүйуге итермелейді. Бірақ олар өздерінің не істеп жүргендерін түсінгенде, одан бас тартады. Мадлен қашып кетеді, Шарлотта абысты өзінен кейін шақырып жатқанын байқап қалады. Осы арада Симон "Жустиннің" көшірмесін сатып алады, Приуді азғырады, жас ғашықтар бірге Англияға қашады. Ол өзінің іс-әрекеті мен кітабы туралы түсіндіретін хат қалдырады. Осыны тапқаннан кейін Ройер Коллард маркизге өзінің қиындықтарының көзі ретінде назар аударады және оны азаптау арқылы кек алу жолына түседі. Маркизге көмектескені үшін Шарентоннан алыстату алдында тұрған Мадлен одан соңғы әңгімені сұрайды, оны оған пассивтік аурулар арқылы жеткізу керек. Баяндама соңында отырған тұтқын Бушон оқиғаға қатты қызығып, камерадан қашып шығып, Мадленге шабуыл жасайды. Ройер Коллард оның айқайлауын естіп, бірақ оларды елемеуді таңдайды және оны Бушон өлтіреді. Мұнда өрт сөндіруші деффин аурухананы өртеп жібереді, ал тұтқындар камералардан қашып шығады. Мадленнің денесін оның соқыр анасы мен аббат киіз үйдің ыдысынан табады. Абат қатты күйзеледі, ал Бушон темір қыздың ішінде қамалады. Маркизді Мадленнің өлімі үшін кінәлай отырып, аббат онымен бетпе-бет келеді; Маркиз ол ойдағыдай барлық жағынан Мадленмен бірге болғанын, тек оның пәк қыз болып қайтыс болғанын айту үшін, қайғы-қасіреттің эмоционалды ағынын туғызады. Абат Марки�...

In Paris, during the Reign of Terror, the incarcerated Marquis de Sade pens a story about Mademoiselle Renard, a young aristocrat who meets him. Years later, the Marquis is confined to the asylum for the insane at Charenton, overseen by the Abbé du Coulmier. The Marquis has been publishing his work through laundress Madeleine LeClerc, who smuggles manuscripts through an anonymous horseman to a publisher. The Marquis' latest work, Justine, is published on the black market to great success. Emperor Napoléon I Bonaparte orders all copies of the book to be torched and the author shot. However, his advisor, Delbené, tempers this idea with one of his own: send alienist Dr. Royer Collard to assess Charenton and silence the Marquis. Meanwhile, the Abbé teaches Madeleine to read and write. Madeleine reads the Marquis's stories to her fellow workers. Whilst being fascinated with the Marquis, she remains reluctant to give in to his advances. Royer Collard arrives, informing the Abbé that the Marquis' "therapeutic writings" have been distributed for public consumption. He says the Abbé must silence the Marquis or Charenton will be shut down by order of the Emperor. The Abbé rejects Royer Collard's offers of aggressive archaic "treatments" and asks to speak with the Marquis himself, who swears obedience (winking at Madeleine through a peephole). Royer Collard then travels to the Panthemont Convent in Paris to retrieve his promised bride, the underage orphan Simone. They are given a run down chateau by the Emperor, with young architect Prioux on hand for its renovation. On their wedding night, Royer Collard rapes her, and afterward keeps her as a virtual prisoner in their home. The hasty marriage incites gossip at the asylum, prompting the Marquis to write a farce to be performed at a public exhibition, which Royer Collard and Simone attend. The audacious play, a parody of Royer Collard's misogynist domination of Simone, is titled "The Crimes of Love". The performance is interrupted when the inmate Bouchon molests Madeleine off stage, prompting her to hit him with an iron. The Abbé is seen publicly comforting Madeleine. Royer Collard shuts down the public theater and demands that the Abbé do more to control the Marquis, or he will inform the ministry that the inmates are running the asylum. Infuriated, the Abbé confiscates the Marquis' quills and ink. The Marquis's wife visits him and he takes out his frustration at not being able to write on her; she retaliates by asking Royer Collard that the Marquis be entombed forever. They discuss that the ill gotten gains from the Marquis's books could be used to effect his salvation, in other words, provide forms of restraint. The lack of writing implements results in more subversive behaviour from the Marquis, including a story written in wine on bedsheets and in blood on clothing. This results in further deprivation, eventually leaving the Marquis naked in an empty cell. Charlotte, one of the maids, reveals that Madeleine has been helping the Marquis. Madeleine is whipped on the order of Royer Collard until the Abbé stops him by offering himself instead. The Abbé decides that Madeleine must be sent away. That night she visits his chamber to beg him to reconsider sending her away and confesses her love for him in the process, prompting him to kiss her. However, they break away at the realization of what they are doing. Madeleine runs off and Charlotte catches the Abbé calling after her. Meanwhile, Simone purchases a copy of Justine, seduces Prioux, and the young lovers run off to England together. She leaves behind a letter explaining her actions and the book. Upon finding this, Royer Collard refocuses attention upon the Marquis as the source of his troubles and embarks upon a quest for revenge by having him tortured. About to be sent away from Charenton for her role in assisting the Marquis, Madeleine begs a last story from him, which is to be relayed to her through the asylum patients. Bouchon, the inmate at the end of the relay, is excited by the story, breaks out of his cell, and attacks Madeleine. Royer Collard hears her screams but chooses to ignore them and she is killed by Bouchon. The asylum is set afire by the pyromaniac Dauphin and the inmates break out of their cells. Madeleine's body is found in the laundry vat by her blind mother and the Abbé. The Abbé is devastated and Bouchon is imprisoned inside an iron maiden. Blaming the Marquis for Madeleine's death, the Abbé confronts him; the Marquis claims he had been with Madeleine in every way imaginable, only to be told she died a virgin, provoking an emotional outpouring of grief. The Abbé has the Marquis' tongue cut out as punishment for Madeleine's death, but is stricken with remorse and whips himself. The Abbé then dreams of Madeleine returning to life and having sex with him, but ultimately the dream ends with him holding her corpse. The Marquis' health declines severely, but he remains perverse, decorating his dungeon with a story, using his feces as ink. As the Marquis lies dying, the Abbé reads him the last rites and offers him a crucifix to kiss. The Marquis defiantly swallows the crucifix and chokes to death on it. A year later, the new Abbé arrives at Charenton and is given the grand tour by Royer Collard. During the tour, they meet the maid Charlotte. The asylum has been converted into a print shop, with the inmates as its staff. The books being printed are the works of the Marquis. At the end of the tour, the new Abbé meets his predecessor, who resides in the Marquis' old cell. Yearning to write, he begs paper and a quill from the new Abbé, and tries to strangle Royer Collard when he ventures too close the peephole. The Abbé is herded off by Royer Collard before he can hear any more from his predecessor. However, the peephole opens, and Madeleine's mother thrusts paper, quill, and ink through. The Abbé begins to scribble furiously, with the Marquis providing the narration.

Актерлік құрам

Джеффри Раш – маркиз де Сад рөлінде; режиссер Филип Кауфман Рашқа маркизді Ритц Карлтон қонақүйінде тығылып қалған, еркекке құмар рок-жұлдызындай бейнелеуге кеңес берді. Кейт Уинслет – Мадлен "Мэдди" ЛеКлерк рөлінде; сценарист Даг Райт Уинслетті фильмді қолдаған алғашқы танымал актриса ретінде "фильмнің қасиетті қамқоршысы" деп атады, ол 1999 жылдың сәуір айында қызығушылық танытқан. Хоакин Феникс – Аббат дю Кульмир рөлінде; Феникстің кандидатурасына тоқтамас бұрын, кастинг директорлары Джуд Лоу, Гай Пирс және Билли Крудупты қарастырған. Майкл Кейн – доктор Ройер Коллард рөлінде; Кауфман Ройер Коллард пен Кеннет Старрдың арасындағы ұқсастықтарды атап өтті, әсіресе де Садтың еңбектерін Шартон баспасында жариялау және Старрдың есебін онлайн режимінде жариялау. Өндіріс дизайнері Мартин Чайлдс Шарентонның басты орнын кең, бірақ қиын жолдармен байланысқан орын ретінде көріп, Ройер Коллард басқаруды қолға алғанда оның қараңғылануын елестетті. Сценарийде тұтқындардың бөлмелерінің бір-бірімен қалай байланысқандығы көрсетілген, бұл Маркиздің Мадленге айтқан маңызды оқиғасын жеткізуде маңызды рөл атқарады. Сценарист және драматург Даг Райт түсірілім алаңында үнемі болып, актерлер мен продюсерлерге сценарийді түсіндіруге және оның көзқарасын іске асыруға көмектесті. Кастинг директорлары Донна Айзексон мен Присцилла Джон Шарентондағы көптеген тұтқындардың рөліне мүгедек актерлер труппасынан бірнеше актерлерді шақырды.

Кассалық жинақ

2000 жылы Fox Searchlight Pictures компаниясы таратып шығарған «Quills» фильмінің премьерасы 2000 жылдың 2 қыркүйегінде АҚШ-тағы Теллурид кинофестивалінде болды. 2000 жылдың 22 қарашасында шектеулі көрсетілімге шықты, ал 2000 жылдың 15 желтоқсанында кеңінен көрсетілімге түсті. Фильмнің алғашқы көрсетілім аптасында тоғыз кинотеатрда 249 383 доллар табыс әкелді, жалпы ішкі кірісі 7 065 332 доллар, ал халықаралық кірісі 10 923 895 доллар болды. Барлық кірісі 17 989 227 долларға жетті.

Өнерлік лицензиялар

Нейл Шеффер фильм мен шындық арасындағы көптеген қарама-қайшылықтарды егжей-тегжейлі баяндады. Шеффердің «Маркиз де Сад: Өмір» кітабы режиссер Филип Кауфман үшін анықтама ретінде пайдаланылды. Шеффер де Садтың алғашқы тұтқындалуының «оның жазуымен еш қатысы болмағанын», оның орнына қызметшілер, әйелдер және оның қарындасының күйеуіне қатысты сексуалдық дау-дамаждарға байланысты болғанын айтады. Ол сондай-ақ, фильмнің басындағы «үркіт билігі» де Садтың «қанды еңбегіне» себеп болды деген ойды сынады, себебі «оның ең қанды және ең жақсы туындысы – «Содомның 120 күні» революциядан бұрын Бастилияда жазылған», Шарентонда емес. Фильмнен өзгеше, тарихи де Сад Шарентонда болғанда «әдеби мансабының және қабілеттерінің шыңында» болған жоқ, сондай-ақ ол «австралиялық актер Джеффри Раштың бойы биік, әдемі кейіпін» көрсетпеді, орташа бойлы болды және сол кезде «едәуір, тіпті ақылға сыймас семіздікке» ұшыраған. Үкімет 1813 жылдың 6 мамырында Шарентон театрын жапты, бұл нақты доктор Ройер Коллардтың Шарентонға әсер етуінен көп бұрын болды. Шеффер де Садтың әйелімен (революциядан кейін ресми түрде ажырасқан), үй қызметшісімен (баспагермен байланыс жасаған жоқ, бірақ ол өмірінің соңына дейін онымен сексуалдық қатынаста болды) және оның «көп жылдар бойы серігімен» (Шарентонда бөлмесі болған және іс жүзінде қолжазбаларды контрабандалық жолмен шығарған), бірақ фильмде ескерілмеген жағдайларын сынады. Сонымен қатар, «фильмдегі де Садтың қорқынышты өлімі шындықтан мүлдем өзгеше, себебі ол 74 жасында ұйықтағанда қайтыс болды, жақсы христиан сияқты бейбіт өмір сүрді». Кауфманның сөзіне сәйкес, Дуг Райт түпнұсқа аудармалардың құқығына ие болмағандықтан, түпнұсқа пьеса мен фильмге енгізілген де Садтың туындыларының үзінділерін жасауға және жазуға тура келді. Ол де Садтың стилін еліктеу үшін аудармаларда қолданылған сөздік қорын пайдаланды, бірақ архаикалық тіл қазіргі көрерменге күлкілі көрінеді, ал 1700 жылдары, Кауфман айтқандай, бұл сөздер «жандырып жіберді».

Neil Schaeffer, detailed a number of disparities between fact and film. Schaeffer, whose The Marquis de Sade: A Life was used by Director Philip Kaufman as reference,

Schaeffer relates that de Sade's initial incarceration "had nothing to do with his writing" but with sexual scandals involving servants, prostitutes, and his sister in law. He also criticized the opening scene's implication that the reign of terror caused the "sanguinary streak" of de Sade's writing, when "his bloodiest and best work, 120 Days of Sodom, was written in the Bastille – obviously before the revolution" and not at Charenton, as suggested by the film. In contrast to the film, the historical de Sade was "not at the height of his literary career nor of his literary powers" while at Charenton, nor did he cut the "tall, trim figure of the Australian actor Geoffrey Rush" but was of middling height and, at the time, of a "considerable, even a grotesque, obesity". The government shut the Charenton theater down on 6 May 1813, years before the real Dr. Royer Collard had any influence at Charenton. Schaeffer criticized also the film's treatment of de Sade's personal relations regarding his wife (who had formally separated from him after the revolution), the chambermaid (who did not serve as a liaison to a publisher but with whom he had a sexual relationship from her early teens until shortly before his death), and his "companion of many years" who had a room at Charenton (and actually smuggled out the manuscripts) but is ignored by the film. Furthermore, "De Sade's hideous death in the movie is nothing like the truth, for he died in his sleep, in his 74th year, as peacefully as any good Christian". According to Kaufman, Doug Wright did not have the rights to the original translations and therefore had to create and write the passages of de Sade's work that are included in the original play and the film. He applied the vocabulary used in the translations to the passages to imitate de Sade's style but the archaic language comes across as funny to a modern viewer whereas in the 1700s, as stated by Kaufman, these words were "incendiary".