Кіріспе
Микрорапториялар (грекше: μίκρος, mīkros: "кішкентай"; латынша: raptor: "қарсы алатын") – базальды дромеозаврид теропод динозаврларының кладасы. Алғашқы микрорапториандар 125 миллион жыл бұрын Қытайда пайда болған. Көптеген түрлер аяқтарындағы ұзын қауырсындарымен белгілі және жартылай ағаш өміріне бейімделген, қанатты ұшқыштар болған болуы мүмкін, ал кейбіреулері тіпті жерден ұшып кетуге қабілетті болған. Көптеген микрорапториандар салыстырмалы түрде кішкентай болған; Микрораптордың ересек нұсқалары шамамен ) арасында және дейін салмақтайды, оларды белгілі ең кішкентай құстарға жатпайтын динозаврлардың бірі етеді.
Microraptoria (Greek, μίκρος, mīkros: "small"; Latin, raptor: "one who seizes") is a clade of basal dromaeosaurid theropod dinosaurs. The first microraptorians appeared 125 million years ago in China. Many are known for long feathers on their legs and may have been semiarboreal powered fliers, some of which were even capable of launching from the ground. Most microraptorians were relatively small; adult specimens of Microraptor range between ) and weigh up to , making them some of the smallest known nonavialan dinosaurs.
Сипаттама
Микрорапториандар – нәзік денелі және ұзын аяқтары бар базальды дромеозавридтердің тобы (көбінесе "рапторлар" деп аталады). Солтүстік Американың кейінгі бор кезеңіне жататын Hesperonychus-ты қоспағанда, барлық микрорапториандар Қытайдың Ляонин округіндегі Исиан және Джифуотанг формацияларында табылды, сондықтан микрорапториандар кейде "Ляонин дромеозаврлары" деп аталды. Бұл формациялар (жинап айтқанда Жехол тобы деп белгіленеді) ерте бор кезеңіне жатады және сол кезде жиі вулканизм қаупі төндіретін, қоңыржай ылғалды жерлер экожүйесінің бір бөлігі болған. Басқа дромеозавридтер сияқты, микрорапториандар да етқоректілер болды, олардың салыстырмалы түрде үлкен, тісті тістері және қисайған тырнағы бар гиперэкстенцияға қабілетті екінші саусағы болды.
Өлшемі мен үлестері
Микрорапторлардың көпшілігі шағын динозаврлар болған, мысалы, Микрораптор және әсіресе Чжунцзянозавр – белгілі ең кішкентай құс емес динозаврлардың қатарында. Дегенмен, кейбір микрорапторлар, Тианиураптор және Чангиураптор сияқтылары, басқа дромаэозавридтермен шамалас, тіпті олардан ірілеу болған. Көптеген микрорапторлардың қолдары мен аяқтары ұзын әрі күшті болған, бұл еудромаэозаврлардың дене бітіміне қайшы келеді, алайда ұзын қолдар – бұл топтың барлық өкілдеріне тән емес. Себебі, негізгі микрораптор Тианиураптордың қолдары дромаэозавридтер стандартымен салыстырғанда тым қысқа болған. Бұл ескерілсе, кейбір микрорапторлардың кішкентай дене мөлшері мен ұзын қанаттары басқа шағын паравиандар мен Анхиорнис, Археоптерикс сияқты ерте құстардағы конвергенттік эволюцияның мысалы болуы мүмкін.
Жіктеу
Микрорапториялар көбінесе дромаеозавридтер кладасы ретінде жіктеледі. Сентер және оның әріптестері бұл топ дромаеозавридтерден тыс жерде табылған жағдайда, дәстүрлі отбасылық топтастыру құрумен байланысты туындауы мүмкін проблемаларды болдырмау үшін, атауды әдейі түрде ішкі отбасылық жұрнағызсыз (inae) берді. Серено Микрорапторды қамтитын кіші топтың жаңартылған анықтамасын ұсынды, осылайша оның Dromaeosauridae құрамына кіретініне көз жеткізді және бұл кіші топты Senter және авторлар тобына жатқызып, Microraptorinae ішкі отбасын құрды. Алайда, бұл қолданыс тек оның TaxonSearch онлайн деректер базасында ғана пайда болды және ресми түрде жарияланбады. Төмендегі кладограмма 2012 жылы палеонтологтар Фил Сентер, Джеймс И. Киркланд, Дональд Д. ДеБлиу, Скотт Мэдсен және Натали Тот жасаған талдауға негізделген.