Кіріспе

Гвинеялық музыкант (1950–2020)

Мори Канте (29 наурыз 1950 – 22 мамыр 2020) – гвинеялық әнші және кура арфасының шебері. Ол 1987 жылы Бельгия, Финляндия, Нидерланды және Испанияда бірінші орынға шыққан "Yé ké yé ké" әнімен халықаралық тұрақтылыққа ие болды. Осы ән кірген "Акваба Бич" альбомы сол кездегі Африканың ең көп сатылған альбомы болды.

Ерте өмір

Канте 1950 жылы 29 наурызда Француз Гвинеясының Альбадария қаласында (сол кезде Француз Батыс Африкасының бір бөлігі) дүниеге келді. Оның әкесі Эль-Хадж Джели Фоде Канте, ал анасы Фатума Камиссоко әнші болған. Олар Гвинеяның ең танымал музыканттар отбасыларының бірі еді. Оның тегі Мали және Гвинеядан. "Акваба Бич" альбомы сол замандағы ең көп сатылған африкалық альбом атанды. Альбомда "Yé ké yé ké" поп-хитімен қатар "Inch Allah" ислам әні де болды. Канте 1994 жылы неміс техно дуэті Hardfloor "Yéké Yéké" әніне би ремиксі жасағанда қайтадан күтпеген даңққа ие болды. Ол 2006 жылы британдық диджей Даррен Тейттің "Narama" шығармасында вокалист ретінде де пайда болды. 2001 жылғы 16 қазанда Канте Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымының (ФАО) ізгі ниет елшісі болып тағайындалды. Ол сол жылы Римдегі ФАО штаб-пәтерінде өткен Дүниежүзілік азық-түлік күніне Маджида Эль Руми, Гилберто Гил және Альбано Карриси (олар да елшілер ретінде тағайындалды) сияқты әншілермен бірге қатысты. Канте Африканың жетекші музыканттарының қатарында болды – Тикен Джах Факоли, Амаду & Мариам және рэпер Дидиер Авади сынды музыканттармен бірге "Африка Эболаны тоқтату" әнін жазды. Бұл ән Эбола дағдарысынан кейін халықты сақтандыру мақсатындағы пайдалы кеңестерді ұсынады. 2014 жылдың қарашасында жарық көрген ән жарнамалық хабарламалардан асып, 250 мың дана сатылып, түскен барлық қаражат "Шекарасыз дәрігерлер" (MSF) медициналық қайырымдылық қорына аударылды.

Өлім

Канте 2020 жылғы 22 мамырда Конакридегі ауруханада 70 жасында қайтыс болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол созылмалы аурулардан зардап шекті және көбінесе Францияда ем алатын. Бірақ, елде коронавирус пандемиясы басталга́н соң, бұл мүмкін болмай қалды.