Кіріспе

Мозамбик музыканты (1939 жылы туған)

Хенрике Хоаким Симон (10 қазан 1939 жылы туған), кәсіби тұрғыда Африк Симон деп белгілі, – мозамбик вокалисі, музыкант, орындаушы, көп аспапты орындайтын музыкант, биші және әртіс. Ол 1975 жылы "Ramaya" атты алғашқы хитімен еуропалық хит-парадтарға енді, одан кейін сол жылы жарық көрген тағы бір танымал ән – "Hafanana" шықты. Симон 1975 және 1980 жылдар аралығында "Темір перде" екі жағында да өзінің танымалдылығының шыңына жетті, сондықтан ол КСРО, Польша, ГДР және Шығыс блоктағы Чехословакияда гастрольдік сапарлар жасады және бүгінгі күнге дейін Еуропа бойынша осы танымалдылығын сақтап келеді. Симон – ең танымал африкалық музыканттардың бірі, мозамбик ұлтынан шыққан санаулы музыканттардың бірі болып, L'Olympia, The Royal Albert Hall және Carnegie Hall сияқты ірі халықаралық ареналарда концерттер өткізді.

Ерте өмір

Симона Инхамбане қаласында бразилиялық әке мен мозамбик анасының отбасында дүниеге келді. Оның туылуынан кейін көп ұзамай отбасы Бразилияға көшіп кетті, бірақ 9 жасында (әкесінің қайтысынан кейін) Симон мен анасы Мозамбикке қайта оралуға мәжбүр болды. Симонға мектепті тастап, анасы мен қарындастарына көмектесу үшін жұмыс істеуге тура келді. Ол жергілікті дәрігердің отбасында бала күтімімен айналысып, балаға үнемі ән шырқады. 15 жасында Симон досымен Мозамбиктің астанасы Мапутоға көшіп, қасқыр болып жұмыс істей бастады. Сабақтан кейін Симон мен досы ақша табу үшін қала көшелерінде өнер көрсетті: гитара тартып, ән айтып, би биледі. 1961 жылдан бастап оның сахналық аты Кид Кид болды және Мозамбиктің көптеген жанкүйерлері оны осы есіммен еске алады. Мапутодағы бір қонақ үйдің менеджері екі талантты жас жігітті байқап, оларды қонақ үйдің мейрамханасында өнер көрсетуге шақырды. Содан бері Симон бір уақытта үш жұмыс істеді: демалыс күндері гитара тартып, қонақ үйде ән шырқады, ал апта ішінде күндіз қасқыр болып жұмыс істесе, кешке көшеде өнер көрсетті. Бұл бірнеше жылға созылды, Симон жергілікті халық арасында танымал бола бастады: оны көшеде тани бастады, тіпті жергілікті газеттерде де оның жайлы жазыла бастады. Содан кейін жас музыкантты Оңтүстік Африкадан келген кәсіби музыка менеджері байқады.

Кәсіби мансап

1965 және 1971 жылдар аралығында Симон Monsieur Afrique атты өнерлік есімімен 5 сингл шығарды: 1965 жылы Ariola лейблінде «Black Dynamite», 1969 жылы Teldec лейблінде «El Matador» (B жағында Симонның өзі жазған алғашқы әні «Mosquito» болды), 1970 жылы Polydor Records лейблінде «Washboard man» және Telefunken лейблінде «Ich bin der grösste Lacher», сондай-ақ 1971 жылы Hansa Records лейблінде «Feuer Feuer Feuer». 1970 жылдан бастап Симон GEMA (Германия ұйымы) мүшесі. 1972 жылы Оңтүстік Америкада «Barracuda» синглі Simón el Africano атты өнерлік есіммен жарық көрді, бұл Симонды көптеген Оңтүстік Америка елдерінің хит-парадтарында бірінші орынға жеткізді. Содан кейін Симон Африкаға қарағанда Оңтүстік Америкада, әсіресе Бразилияда көбірек уақыт өткізе бастады. 1973 жылы Симонның менеджері оларға Еуропаға көшуді ұсынды. Лондонға барып, шоу-бизнесте алғашқы қадамдарын жасаған әртіс пен менеджер еуропалық шоу-бизнесте жаңа тәжірибе жинап, байланыстар жасады. 1974 жылы «Barracuda» синглі Еуропада Afric Simone атты өнерлік есіммен қайта шығарылды. Күткен үлкен жетістікке қол жеткізілмесе де, Симон бүкіл Еуропа бойынша концерттерін жалғастырды. 1974 жылы Симонның сәттілігіне француздық продюсер және лейбл иесі Эдди Барклей Парижге оның концертіне келді. Олар бірден жазу келісімшартына қол қойды. 1975 жылы Барклей (жазбалар лейблі) «Ramaya» синглін шығарды. Ән жазғы хитке айналып, көптеген Еуропа елдерінде топ-10-ға енді, Нидерландыда 2-орын, Бельгияда 3-орын, Швецияда 5-орын алды. Францияда «Ramaya» синглі 300 000-нан астам дана сатылды, ал Afric Simone француз теледидарынан Шарль Азнавурдан алтын пластинкамен марапатталды. Кейін 1975 жылы «Hafanana» синглі (Симон мен чех музыканты Станислав Регал бірлесіп жазған) шығарылды. Симон сондай-ақ брейк-данс және битбоксинг өнерін де дамытқан, мысалы, оның 1976 жылы «Playa Blanca» әнінің теледидардағы орындалуында көрінеді. Afric Simone Франция, Италия, Германия телешоуларында қатысты. 1977 жылдың шілдесінде Afric Simone Шығыс Германияның Шығыс Берлинде «Ein Kessel Buntes» телешоуында «Hafanana» әнін орындады. Бұл телешоу Шығыс Еуропаның барлық елінде көрсетіліп, Afric Simone-ны «темір перде» ар жағында да танымал етті. 1978 жылы Симонның альбомы бұрынғы Чехословакияда жарық көрді, нәтижесінде ол бірнеше рет Чехия теледидары үшін Карел Готт жүргізген бағдарламада өнер көрсетуге шақырылды, онда ол «Curare» әнін орындаған кезде көрермендерді отпен ойын көрсету арқылы таң қалдырды. 1979 жылы Симон чех жұлдызы Хелена Вондрачковамен дуэт жазды. 1982 жылдың ақпан айында Симон Будапештте, Венгрияда Будапешт Sportcsarnok спорт аренасының ашылуында өнер көрсетті, ол кейін 1999 жылы өртеніп кетті. 1996 жылы Якутск қаласында Симон концерттен кейін жергілікті шаманды кездесуге шақырылды. Сол шаман оның 100 жасқа дейін сау-сәу болып өмір сүруіне көмектесетін ритуал жасады. 1999 жылы Afric Simone Украинадағы Tavria Games фестиваліне қатысты. Ол фестиваль ұйымдастырушылары Киевтен Каховка маңындағы фестиваль алаңына әртістерді тасымалдау үшін жалдаған чартерлік ұшақты әлі есіне алады. Симон «бұл ұшақ ауада құлауға дайын» деп ойлады және кері ұшудан бас тартты, Киевке (шамамен 500 шақырым) жүргізуді талап етті. 2003 жылы Afric Simone Мәскеудегі «АвтоРадио» радиостанциясы ұйымдастырған «80-ші жылдар дискотекасы» фестиваліне қатысты. Фестиваль Лужники спорт сарайында өтті және жаңа жыл қарсаңында Ресей теледидарының бірінші арнасы арқылы көрсетілді. 2005 жылы Afric Simone «Еуропаның әуендері мен ырғақтары мемлекеттік Кремль сарайында» жобасына қатысты. Бұл жоба барысында ресейлік әртістер халықаралық қатысушылардың әндерін орындады және керісінше. Симон орыс әншісі Евгений Осинмен бірге 1968 жылы поляк әншісі Эдита Пьеха жазған «Біздің көрші» әнін орындады. 2012 жылы Afric Simone Олимпиадалық стадионда (Мәскеу) өткен «Ретро FM Легендалары» фестиваліне қатысты (максималды сыйымдылығы 35 000 көрермен). «Retro FM» радиостанциясымен ынтымақтастық жалғасты: 2014 жылдың қазан айында Afric Simone өзінің 75 жасын «Liberty of the Seas» круиздік кемесінде «Retro FM» круизі барысында мерекеледі, Joy және María Mendiola-ның Baccara тобымен бірге. 2017 жылдың қазан айында Afric Simone Joy және María Mendiola-ның Baccara тобымен бірге Беларусьтегі Могилев қаласында «Алтын Шлагер» фестивалінде өнер көрсетті. Могилевтің мәдениет сарайының жанында ол «Жұлдыздар аллеясының» бөлігіне айналған кеспек отырғызды. 2018 жылдың наурыз айында Симон алғаш рет Кишиневте (Молдова) «Retro Legends» фестивалінде (Мărțișor фестивалінің 10 күндік бөлігі) Ottawan және Ricchi e Poveri сияқты суретшілермен бірге өнер көрсетті. 2019 жылдың ақпан айында Afric Simone 80-90-жылдардағы көптеген еуропалық және ресейлік әртістермен бірге Берлинде (Велодром) және Дюссельдорфте (ISS Dome) өткен «Discoteka Avtoradio» фестивальдерінде өнер көрсетті. 2020 жылы Afric Simone неміс авторлық құқық қоғамы GEMA (Германия ұйымы) тарапынан 50 жылдық белсенді мүшелігі үшін құрмет белгісін алды. 2022 жылдың шілдесінде Afric Simone Румыниядағы Клуж-Напока қаласында фестивальде өнер көрсетті. 2023 жылдың қазан айында Afric Simone Венгриядағы Будапешт қаласында «Arena Retro Party» фестивалінде өнер көрсетті, ал 31 желтоқсан 2023 жылы – Грузиядағы Тбилиси қаласында (ел).

Қаптама нұсқалары

Afric Simone әндері көптеген елдерде, көптеген тілдерде орындалды. Нидерландыда Симонның хиті "Ramaya" әнінің келесі кавер-нұсқалары жарық көрді: Андре ван Дюиннің "Rammen maar" (1994, голланд тілінде), Аня Йеллестің "De soup is burnt" (1994, голланд тілінде), DJ Dennis-тің "Just a cheerful song" (1996, ағылшын тілінде). Германияда "Saragossa band" тобы 1984 жылы "Moonlight and dancing" әнін (алғашқыда Симонның "Playa Blanca" әні) ағылшын тілінде шығарды. Эстонияда "Apelsin" тобы 1979 жылы "Himaalaja" әнін (алғашқыда Симонның "Ramaya" әні) эстон тілінде жариялады. Чехияда әнші Даниэль Неконечный Симонның "Hafanana" әнін "Sexy Hafanana" деген атаумен орындады. Финляндияда әнші Фредерик 1976 жылы Симонның "Ramaya" хитін және 1989 жылы "Hafanana" әнін каверледі. Кейін тағы бір фин әншісі Тапани Канса да "Hafanana" әнінің кавер-нұсқасын шығарды. Жапонияда Хиро Нагасаваның "Hero" тобы Afric Simone-ның "China girl" әнін орындады. Бұл нұсқа Жаки Чанның басты рөлде ойнаған "Fistful Spirit" фильмінің жапондық нұсқасының тітулік әні ретінде пайдаланылды. Словакияда "Maduar" тобы 1996 жылы "Hafanana" және 1997 жылы "Ramaya" әндерінің кавер-нұсқаларын шығарды.

Жеке өмір

Afric Simone неміс, ағылшын, португал, француз, испан және әртүрлі африка тілдерінде сөйлейді; алайда оның әндері суахили тілі мен басқа тілдерден алынған бірнеше сөздің қосындысынан тұрады. 1978 жылы Симон Германияның Берлин қаласына қоныс аударды. Afric Simone үш рет үйленген. Екінші некесінен Фабио есімді ұлы бар. Симонның үшінші әйелі Людмила – орыс. Олар 2003 жылы Берлинде кездесті. 2021 жылы Симон Словакия Ішкі істер министрлігі ұйымдастырған вакцинацияны насихаттау кампаниясына қатысты.