Кіріспе

Балық түрлері

Пираттық шабақ (Aphredoderus sayanus) – АҚШ-тың шығыс жағалауы мен Миссисипи алқабының жағалау суларында және арналарында кездесетін тұщы су балығы. Бұл түр көбінесе таза, жылы судың, ағысы аз түбінде табылмайды. Бұл балықтар әдетте жалғыз, ет жейтін және түнгі өмір салтымен өмір сүреді. Пираттық шабақ тірі маса личинкаларын, амфиподтарды, әйнекшелі шабақтарды, ұн құрттарын, кішкентай балықтарды, стрекоза мен тас құрттарының личинкаларын және жер құрттарын жейді. Пираттық шабақ троут шабақтарымен туыс, бірақ тек сырттай ғана; ол Aphredoderidae отбасының жалғыз түрі болып табылады. Саянус деген атау табиғатты зерттеуші Томас Сейге құрмет көрсету үшін берілген.

Сипаттама

Бұл кішкентай балықтың жалпы ұзындығы шамамен 5 см-ге жетеді. Оның түсі қара қоңыр, кейде құйрығының табанында қара түсті жолақ болады. Жас балықтарда анус жамбас жүзбе қанаттарының арасында орналасқан, бірақ балық өскен сайын алға жылжиды, содан кейін тамақ бөлігіне бекінеді. Пират шабағы – химиялық камуфляж немесе крипсис көрсететін жалғыз жануар болуы мүмкін, бұл қасиет оны көптеген түрлерге қарсы жалпы және тиімді жасайды.

Тарату

Пираттық гиббос - негізінен жылы аймақтарда кездесетін тұщы су түрі, мұнда су температурасы әдетте ауыспалы болады. А. s. gibbosus түршесі Шығыс континенттік бөліністің батысында және Миссисипи өзенінің батысындағы Мексика шығанағы бассейнінде кездеседі, ал номинативтік түршесі Атлант жағалауының көп бөлігінде Флорида-Джорджия шекарасының солтүстігінде таралған; Флоридадан Миссисипиге дейін аралас түрлер кездеседі. Бұрын пираттық гиббос Пенсильванияда, Делавэр өзенінің суайдынында кездескен, Огайода жойылған болуы мүмкін, ал Луизианада ақпан айында кездесетін еді. Бұл түрдің көбею әдісі ұзақ уақыт бойы дұрыс түсініксіз болды, себебі жағдайда бақылау жасау қиын болды. Алайда, пираттық гиббостың бронхиалды түрде шағылыспайтыны анықталды; олар жұмыртқаларын су астындағы тамырлардың жиынтығына салады, содан кейін еркектер оларды ұрықтандырады. Дегенмен, ерекше шағылысу мінез-құлқы байқалды, ол трансбранхиоралды ("жаңқа қуысы арқылы") деп аталады. Жұмыртқалар салынғанда, олар тікелей зәр-жыныс жүйесінен жаңқа қуысына беріледі, содан кейін ауыз арқылы субстратқа шығарылады. Балықтар арасында жаңқада шағылысу тек Amblyopsis үңгір балықтарында ғана белгілі.

Қазіргі басқару

Айова штатының табиғи ресурстар департаментінің мәліметінше, олардың мекендеу орындаларына әсер ететін негізгі қауіптердің бірі - нашар жоғарғы жазықтықтарды өңдеуден туындаған лайлану болуы мүмкін. Бұл балықтар әлсіз су ағыны бар жерлерде тіршілік ететіндіктен, су арналары, бөгеттер немесе суды бұру сияқты өзгерістер ағыс бойындағы су ағысын өзгертіп, судың төмен ағын жылдамдығына әсер етуі мүмкін. Ауыл шаруашылығынан ағып келетін сулар мен қалалық аймақтардан шығарылатын қалдықтардың нәтижесінде судың ластануы осы түрлер үшін жарамсыз ортаны құруы мүмкін. Огайо штаты түрлерді сақтауға қызығушылық танытты, себебі бұл балықтың штаттың солтүстік-батыс бөлігінде мекендей алатын өте шағын аумағы бар. Огайо штатынан басқа, осы түрге көңіл көрсетілмеген.