Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық биохимик (1907–1997)
British biochemist (1907–1997)
Норман Уингейт Пири FRS (1 шілде 1907 – 29 наурыз 1997) – британдық биохимик және вирусолог. 1936 жылы Фредерик Бауденмен бірге қызанақ бұтасының сарғыл вирусын оқшаулап, вирусты кристалдауға болатынын ашқан. Бұл ДНК және РНК түсінудегі маңызды қадам болды.
Norman Wingate Pirie FRS (1 July 1907 – 29 March 1997), was a British biochemist and virologist who, along with Frederick Bawden, discovered that a virus can be crystallized by isolating tomato bushy stunt virus in 1936. This was an important milestone in understanding DNA and RNA.
Ерте және жеке өмір
Пири Батыс Сассекс штатындағы Мидхерстке жақын Изиборн елді мекенінде, шотланд суретшісі сэр Джордж Пири мен оның әйелі Англияға келген кезде үш баланың ең кішісі болып дүниеге келді. Ол Шығыс Данбартонширдегі Торранс маңында өсті. Ол сөйлеу қиындығына тап болды, жеке репетиторлармен білім алды, содан кейін Глазгодағы Келвинсайд академиясында, Дамфриске жақын Харристон мектебінде, Гастингс грамматикалық мектебінде оқыды, ал 1921 жылдан 1925 жылға дейін Колвин-Бейдегі Ридал мектебінде білім алды. 1925-1929 жылдары Кембридждегі Эммануэль колледжінде табиғаттану ғылымдарын (биохимия) оқып, бітірген соң демонстратор болып жұмыс істеді. 1931 жылы биохимик Антуанетт Патейге үйленді. Олардың бір ұлы мен бір қызы болды. Әйелі сияқты, ол да атеист болды және ядролық қару туралы алаңдады. Бірнеше жыл бойы Ядролық қарусыздану науқаны (CND) ғылыми комитетінің төрағасы қызметін атқарды. 1991 жылы әйелі қайтыс болды. 1997 жылы Харпенденде қайтыс болды, одан екі баласы қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Пири жапырақтардан жеуге жарамды ақуыздарды алу мүмкіндігін зерттеді. Жеуге жарамды жапырақ ақуыздарын алу бойынша тәжірибелер 1970 жылдарға дейін жалғасты.
Pirie was born in Easebourne, near Midhurst in West Sussex, the youngest of three children of Sir George Pirie, a Scottish painter, and his wife while they were on a visit to England. He was raised near Torrance, East Dunbartonshire. He developed a stammer, and was educated by private tutors and then spent periods at Kelvinside Academy in Glasgow, Harriston School near Dumfries, and Hastings Grammar School, and then from 1921 to 1925 at Rydal School in Colwyn Bay. He studied natural sciences (biochemistry) at Emmanuel College, Cambridge from 1925 to 1929, and became a demonstrator after graduating. He married fellow biochemist Antoinette Patey in 1931. They had a son and a daughter. Like his wife, he was an atheist, and was concerned about nuclear weapons. He served as chairman of the Campaign for Nuclear Disarmament (CND) scientific committee for several years. His wife died in 1991. He died in Harpenden in 1997, survived by his two children. During the Second World War, Pirie investigated the possibility of extracting edible proteins from leaves. Experiments on extracting edible leaf proteins continued into the 1970s.
Жарияланымдар
Пири 200-ден астам ғылыми басылым мен кітап тарауларының авторы болды. Ол зейнеткерлікке шыққанға дейін жарияланымдарын жалғастырды. Оның жарияланымдары:
Pirie was the author of over 200 scientific publications and book chapters. He continued to publish well into his retirement. His publications include:
Pirie, N. W. 1994. Жапырақ ақуызын көп мөлшерде алу және сапасы. Линскенс, Х. Ф. және Джексон, Дж. Ф. (ред.) Өсімдіктерді талдаудың қазіргі заманғы әдістері: көкөністер және көкөніс өнімдері. Springer Verlag, Берлин. Pirie, N. W. 1987. Талшықты массадан шырын сығуға арналған экономикалық құрылғы. Ауыл шаруашылығы инженерлік зерттеулер журналы 38, 217–222 беттер. Pirie, N. W. 1983. Жаңа тағамдар – жапырақ ақуыздарының құндылығын дәлелдейді. Nature 301 (5895), 20–20 беттер. Pirie, N. W. 1969. Жапырақ ақуызын өндіру және қолдану. Nutrition Society журналы 28 (1), 85–91 беттер. Bawden, F. C. және Pirie, N. W. 1959. Темекі мозаика вирусынан нуклеин қышқылы препараттарының жұқпалылығы және белсенділігін жою. Жалпы микробиология журналы 21 (2), 438–456 беттер. Bawden, F. C. және Pirie, N. W. 1943. Томаттың нашар өсу вирусы мен темекі мозаика вирусын тазарту әдістері. Биохимиялық журнал 37 (1), 66–70 беттер. Bawden, F. C., Pirie, N. W., Bernal, J. D. және Fankuchen, I. 1936. Вирустық инфекцияға шалдыққан өсімдіктерден алынған сұйық кристалды заттар. Nature. 138, 1051–1052 беттер.
Pirie, N. W. 1994. The bulk extraction and quality of leaf protein in: Linskens, H F. and Jackson, J. F. (ed.) Modern methods of plant analysis: vegetables and vegetable products Springer Verlag, Berlin. Pirie, N. W. 1987. An economical unit for pressing juice from fibrous pulps. Journal of Agricultural Engineering Research 38 pp. 217 222. Pirie, N. W. 1983. New foods proving leaf proteins worth. Nature 301 (5895) pp. 20 20. Pirie, N. W. 1969. The production and use of leaf protein. Proceedings of the Nutrition Society 28 (1) pp. 85 91. Bawden, F. C. and Pirie, N. W. 1959. The infectivity and inactivation of nucleic acid preparations from tobacco mosaic virus. Journal of General Microbiology 21 (2) pp. 438 456. Bawden, F. C. and Pirie, N. W. 1943. Methods for the purification of tomato bushy stunt and tobacco mosaic viruses. Biochemical Journal 37 (1) pp. 66 70. Bawden, F. C., Pirie, N. W., Bernal, J. D. and Fankuchen, I. 1936. Liquid crystalline substances from virus infected plants. Nature. 138 pp. 1051 1052