Кіріспе

Аджмер ауданы – Үндістанның Раджастан штатындағы аудан. Ол Раджастанның он әкімшілік бөлімінің бірі – Аджмер бөлімінің құрамына кіреді. Аджмер қаласы аудан орталығы болып табылады. Аудан Раджастанның орталық бөлігінде орналасқан және солтүстікте Дидвана Кучаман ауданымен, солтүстік-шығыста Джайпур ауылдық және Дуду аудандарымен, шығыста Тоңк ауданымен, оңтүстікте Кекри және Беавар аудандарымен, батыста Нагаур ауданымен шектеседі. Ауданның аумағы – 8466 шаршы километр, халқы – 2 583 052 адам (2011 жылғы халық санағы).

Тарих

Бұл таулар геологиялық тұрғыдан Үндістандағы ең көне таулардың бірі болып саналады. Ауданнан ертедегі гоминидтерге тән микролиттер табылды. Бұл аймақтағы мәдениеттер Харап өркениетімен байланысқа түскен деп саналады. Шосла мен Самелияда боялған сұр ыдыстар, қара және қызыл ыдыстар, сондай-ақ солтүстік қара жылтыратылған ыдыстар мәдениеттерінің сынықтары табылған. Бадлидегі Бхилот Мата ғибадатханасынан Ашокаға дейінгі брахми жазулары табылды. Пушкар көп жылдар бойы Кушан, Сака сияқты тайпалардың билігінде болды, содан кейін Чаухан әулеті билік құрды. 1192 жылы соңғы тәуелсіз Чаухан билеушісі Притхирадж Чаухан Мұхаммед Гориден жеңіліске ұшырады, және аудан Дели сұлтандығының құрамына кірді. 1287 жылы Хаммир Дев Чаухан Әджмерді қайта басып алды, бірақ 1301 жылы Дели оны қайтадан жаулап алды. Дели сұлтандығының соңғы кезеңінде Әджмерді Маллу Хан басқарды. Моғол билігі тұсында аудан Әджмер Субаның бір бөлігі болды. 1712 жылдан кейін аудан Маратхалардың бағыныштылығымен Ратхорлардың қолына қайта оралды. 1801 жылы британдықтар Әджмерді басып алып, оны округке айналдырды. 1950 жылдан кейін ол Раджастанның құрамына кірді.

География

Ауданның шығыс бөлігі көбінесе жазық, тек жұмсақ төбелермен тізіліп жатыр. Батыс бөліктері, солтүстік-батыстан оңтүстік-батысқа қарай, Аравалли тау тізбегімен кесіліседі. Осы аймақтағы көптеген аңғарлар құмды шөлдер, Үндістанның Тар шөлінің бір бөлігі, арасында сирек егіншілік оазистер кездеседі. Сонымен қатар, құнарлы алқаптар да бар, олардың арасында Аджмер қаласы орналасқан жазық бар. Бұл аңғарда жасалма көл бар, ал оны құмнан қорғайтын Нагпатар тауларының немесе Жылан тасының қалың қабырғалары кедергі болып табылады. Ауданның жалғыз төбелері – Аравалли тау тізбегі және оның тармақтары. Аджмерде өзендер жоқ дерлік. Банас өзені Самур округін суару үшін ауданның оңтүстік-шығыс шекарасына дейін созылады. Ауданды төрт кішкентай арна – Сагармати, Сарасвати, Хари және Дай кесіп өтеді.

Демография

2011 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша Аджмер ауданының халқы 2 583 052 адамды құрайды. Бұл көрсеткіш Үндістандағы 640 ауданның ішінде 161-ші орынға сәйкес келеді.